Heropening Straat van Hormuz nog steeds op schema

Volgens het akkoord worden vijandelijkheden onmiddellijk gestaakt, ook in Libanon. Daarnaast moet de scheepvaart weer vrije doorvaart krijgen.

Iran heeft sinds het begin van de oorlog meer dan veertig commerciële schepen aangevallen, waaronder zeven containerschepen. Bij die aanvallen kwamen zeker veertien zeevarenden om het leven.

Voor de aanvallen van de VS en Israël op Iran op 28 februari voeren dagelijks ongeveer honderd schepen door de zeestraat. In de Perzische Golf wachten momenteel veel geladen tankers op vertrek. Kpler schat dat 118 tankers de regio binnen vijftien dagen kunnen verlaten zodra de route veilig genoeg is. Ook in de Golf van Oman en de Arabische Zee wachten schepen op meer duidelijkheid. De vraag blijft hoeveel nieuwe schepen daarna weer de Perzische Golf binnenvaren.

Rederijen blijven voorzichtig. Veel vervoerders willen eerst zien of de eerste doorvaarten zonder incidenten verlopen. Daarbij letten zij onder meer op de aanwezigheid van zeemijnen en mogelijke aanvallen op schepen. Vooral zeemijnen vormen een groot risico dat moeilijk beheersbaar is. Als de veiligheid verbetert, dalen naar verwachting ook de verzekeringspremies. Rederij Hapag-Lloyd heeft aangegeven dit weekend al vier schepen uit de Golf te laten vertrekken.

Onzekerheid blijft

Toch blijven er belangrijke risico’s bestaan. De VS en Iran lijken verschillend te denken over de voorwaarden van het akkoord. Iraanse staatsmedia melden dat schepen zestig dagen zonder tol mogen passeren. Daarna zouden Iran en Oman gezamenlijk toezicht houden op de zeestraat via de zogenoemde ‘Persian Gulf Strait Authority’ (PGSA).

De Amerikaanse regering gaat er juist van uit dat de doorgang ook op langere termijn tolvrij blijft. Daarnaast hebben de VS en de Europese Unie al sancties ingesteld of aangekondigd tegen de Iraanse Revolutionaire Garde en de PGSA. Daardoor lopen rederijen die tol of servicekosten betalen mogelijk risico op sancties of andere maatregelen.

Ook de situatie in Libanon blijft onrustig. Daarnaast is onduidelijk in hoeverre Israël zich door dit akkoord laat beperken. De verwachting is daarom dat de alternatieve routes die zijn ontstaan om de regio te bevoorraden voorlopig belangrijk blijven.