Overzicht Duitse rijverbodontheffingen bij laagwater Rijn

Door de lage waterstanden kunnen veel binnenschepen slechts een deel van hun normale lading vervoeren. Vooral op de Rijn leidt dat tot problemen bij de aanvoer van grondstoffen en goederen voor industrie, handel en logistiek. Met de tijdelijke versoepelingen willen Duitse overheden voorkomen dat leveringsketens verder onder druk komen te staan en productieprocessen stilvallen.

Voor vervoerders die actief zijn in Duitsland ontstaat hierdoor meer flexibiliteit bij transporten die verband houden met de gevolgen van het lage water. De voorwaarden en looptijden verschillen per deelstaat.

Vrijstellingen voor zwaar vervoer

De Duitse overheid heeft inmiddels ook voor enkele deelstaten aanvullende vrijstellingen ingevoerd voor vrachtauto's van meer dan 7,5 ton. Deze extra ontheffingen gelden momenteel alleen in Nedersaksen, Noordrijn-Westfalen, Rijnland-Palts en Saarland en zijn bedoeld voor vervoer dat binnenvaarttransport vervangt als gevolg van de lage waterstanden.

Ontheffingen per deelstaat

• Noordrijn-Westfalen

Vrijstelling van het rijverbod voor vrachtwagens op zon- en feestdagen, evenals van de relevante zomerrijverboden, voor transporten die direct of indirect verband houden met het opvangen van de gevolgen van de lage waterstanden op de Rijn. Dit geldt ook voor bijbehorende leegritten. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026.

• Rijnland-Palts

Vrijstelling van het rijverbod op zon- en feestdagen voor transporten die direct of indirect verband houden met de gevolgen van de lage waterstanden op de Rijn, inclusief bijbehorende leegtransporten. De maatregel geldt uiterlijk tot 30 september 2026.

• Saarland

Vrijstelling van het rijverbod op zon- en feestdagen voor transporten die direct of indirect verband houden met de huidige lage waterstanden en het daaruit voortvloeiende vervangende vervoer, inclusief bijbehorende leegtransporten. De maatregel geldt uiterlijk tot 30 september 2026.

• Nedersaksen

Vrijstelling van het rijverbod op zon- en feestdagen voor wegvervoer dat binnenvaartvervoer vervangt als gevolg van de lage waterstanden. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026.

• Hamburg

Vrijstelling van het rijverbod op zon- en feestdagen voor wegvervoer dat binnenvaartvervoer vervangt als gevolg van lage waterstanden. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026.

• Sleeswijk-Holstein

Het rijverbod voor vrachtwagens op zon- en feestdagen is opgeschort tot en met 31 augustus 2026. Ook het zaterdagrijverbod op een deel van de A7 tijdens de zomervakantie is opgeschort.

• Baden-Württemberg

Baden-Württemberg voert een tijdelijke versoepeling van het rijverbod op zon- en feestdagen in als reactie op de lage waterstanden. De maatregel zal naar verwachting vanaf 15 augustus gelden en van kracht blijven tot eind augustus. De definitieve reikwijdte en voorwaarden volgen uit de uitvoeringsregels.

• Hessen

Hessen heeft tijdelijke versoepelingen ingevoerd van het rijverbod op zon- en feestdagen voor transporten die worden geraakt door lage waterstanden en de daaruit voortvloeiende verstoringen van het binnenvaartvervoer. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026. Ook de relevante zaterdagrijverboden tijdens de zomervakantie vallen hier onder.

• Berlijn

Vrijstelling voor goederen die normaal gesproken via de binnenvaart worden vervoerd, maar door de lage waterstanden over de weg moeten worden vervoerd. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026.

• Brandenburg

Vrijstelling voor goederen die normaal gesproken via de binnenvaart worden vervoerd, maar door de lage waterstanden over de weg moeten worden vervoerd. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026 en omvat ook de relevante zaterdagrijverboden in de zomerperiode.

• Bremen

Tijdelijke vrijstelling van het rijverbod voor vrachtwagens op zon- en feestdagen tot en met 31 augustus 2026.

• Mecklenburg-Voor-Pommeren

Mecklenburg-Voor-Pommeren heeft een tijdelijke versoepeling van het rijverbod op zon- en feestdagen ingevoerd vanwege de lage waterstanden. De maatregel geldt vanaf 15 augustus. Nadere informatie over de reikwijdte en looptijd volgt via de uitvoeringsregels.

• Beieren

Beieren heeft een tijdelijke versoepeling van het rijverbod op zon- en feestdagen ingevoerd voor de periode van 15 tot en met 31 augustus 2026. De maatregel geldt ook voor de relevante rijverboden tijdens de zomervakantie.

• Thüringen

Thüringen heeft het zondagse rijverbod voor vrachtverkeer tijdelijk opgeschort. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026.

• Saksen

Saksen heeft een tijdelijke vrijstelling ingevoerd voor wegvervoer dat binnenvaartvervoer vervangt dat door lage waterstanden wordt getroffen. De maatregel geldt tot en met 31 augustus 2026 en omvat de relevante zaterdag-, zondag- en feestdagbeperkingen, inclusief bijbehorende leegtransporten.

• Saksen-Anhalt

Saksen-Anhalt heeft geen algemene vrijstelling vanwege de lage waterstanden ingevoerd. Waar het normale rijverbod geldt, blijven individuele ontheffingen noodzakelijk.

Er kunnen nog aanvullende regionale vrijstellingen worden ingevoerd. De reikwijdte en geldigheidsduur verschillen per deelstaat.

Wat betekenen de maatregelen voor verladers?

De tijdelijke maatregelen zorgen voor extra wegcapaciteit voor transporten die worden geraakt door lage waterstanden en de daardoor ontstane verstoringen in het binnenvaartvervoer. Verladers en vervoerders moeten onderscheid maken tussen het rijverbod op zon- en feestdagen en de afzonderlijke zaterdagrijverboden die tijdens de zomervakantie gelden.

Een vrijstelling in de ene deelstaat geldt niet automatisch in een andere deelstaat. Controleer daarom per deelstaat en, waar relevant, per route welke regels van toepassing zijn. Let daarbij op de betreffende dag, de toegestane transporten, eventuele eisen aan de lading en de geldigheidsduur van de vrijstelling.

De vrijstellingen hebben geen invloed op de wettelijke rij- en rusttijden. Daarnaast kan de beschikbare wegcapaciteit onder druk blijven staan door de toegenomen vraag naar wegvervoer en de zomervakantieperiode.

De versoepelingen kunnen de komende weken leiden tot extra vrachtverkeer op Duitse snelwegen. Tegelijkertijd benadrukken brancheorganisaties dat de maatregel vooral meer flexibiliteit biedt. Door de bestaande rij- en rusttijden komen er niet automatisch meer chauffeurs of extra transportcapaciteit beschikbaar.

Alternatieve route Rijnvervoer

Naast de versoepeling van de rijverboden zetten de Duitse federale overheid en de deelstaten in op extra spoorcapaciteit, een betere afstemming van wegwerkzaamheden en meer ruimte voor overslag van goederen tussen binnenvaart, spoor en weg. Ook wordt gekeken naar alternatieve transportroutes over het water.

Voor goederenvervoer tussen de ARA-havens (Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen) en het Ruhrgebied wordt nadrukkelijk gekeken naar een route via het Dortmund-Eemskanaal en het West-Duitse kanalennetwerk. Om deze alternatieve corridor beschikbaar te houden, zijn onder meer onderhoudswerkzaamheden aan de sluis van Wanne-Eickel uitgesteld. Daarmee willen de Duitse autoriteiten voorkomen dat goederenstromen tussen de belangrijke Noordzeehavens en het Duitse achterland verder onder druk komen te staan. De Duitse federale overheid onderzoekt extra mogelijkheden voor uitzonderlijk transport.