Strengere eisen voor werken met lood en diisocyanaten bijna van kracht

Lood en diisocyanaten zijn gevaarlijke stoffen die ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee kunnen brengen voor werknemers. In een eerder artikel wezen we al op de komst van de strengere regelgeving door een Europese wijzigingsrichtlijn. De nieuwe regels zijn nu vastgelegd in het Arbobesluit en de Arboregeling.

Strengere regels voor werken met lood

Die regels houden onder meer in dat de grenswaarden voor lood omlaaggaan. Lood is een reprotoxische stof, wat betekent dat het schadelijk is voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen en een ongeboren kind. Vooral voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd brengt lood een groot risico met zich mee.

Omdat er geen veilige drempelwaarde vast te stellen is, wordt lood nu gezien als ‘reprotoxisch agens zonder drempelwaarde’. Werkgevers moeten de blootstelling zo laag mogelijk houden en hun werknemers goed beschermen tegen de stof.

De nieuwe grenswaarden voor lood (Pb) zijn:

• biologische grenswaarde: 15 μg Pb/100 ml bloed
• grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling: 0,03 mg Pb/m³ lucht, als een tijdgewogen gemiddelde (TGG) over 8 uur

Medische controles

Een van de andere wijzigingen per 9 april 2026 is dat werkgevers een arbeidsgezondheidskundig onderzoek moeten aanbieden bij een blootstelling hoger dan 0,015 mg Pb/m³ en/of bij een loodgehalte in het bloed hoger dan 9 µg Pb/100 ml.

Omdat lood zich in het lichaam kan ophopen, moeten werkgevers ook medische controles aanbieden aan personeel dat vóór 9 april 2026 is blootgesteld aan de stof. Het gaat om werknemers van wie de bloedwaarden nog boven de geldende biologische grenswaarde liggen. Als de waarden duidelijk dalen naar de grenswaarde, mogen zij hun werkzaamheden met lood blijven uitvoeren.

Extra risico voor vrouwen

Vanwege het extra risico voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd, gelden afwijkende regels voor hen. Vanaf 9 april 2026 moeten werkgevers deze doelgroep een arbeidsgezondheidskundig onderzoek al aanbieden bij een grenswaarde vanaf ‘4,5 µg Pb/100 ml bloed’.

Verder moet de werkgever op de werkplek werknemers ook voorlichten over de specifieke risico’s voor vrouwen. En over het belang van hygiëne bij werkzaamheden, zoals handen wassen voor het eten.

Strengere regels voor werken met diisocyanaten

Voor het werken met diisocyanaten gaat ook vanaf 9 april 2026 strengere regels gelden. Dit zijn chemische stoffen die via de huid en de longen luchtwegklachten kunnen veroorzaken, denk aan beroepsastma. Overgevoeligheid voor de stof en huidklachten komen ook voor. Diisocyanaten worden veel gebruikt in onder meer isolatieschuim, coatings, lijmen en kitten.

Er zal één vaste grenswaarde gelden voor alle EU-landen. Verder is er geen veilig niveau van blootstelling vast te stellen. Ook lage hoeveelheden kunnen al schadelijk zijn.

De nieuwe grenswaarden voor diisocyanaten (NCO) zijn:

• grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling: 6 µg NCO/m³
• grenswaarde voor kortdurende blootstelling: 12 µg NCO/m³

Overgangsperiode

De wijzigingen voor diisocyanaten en lood betekenen voor werkgevers dat ze allerlei maatregelen moeten nemen. Denk bijvoorbeeld aan extra beschermende maatregelen, aanbieden van medische controles en actualiseren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).

Om werkgevers de tijd daarvoor te geven is er tot en met 31 december 2028 een overgangsregeling. In die periode worden de nieuwe grenswaarden stapsgewijs ingevoerd. Meer hierover op de website van het ministerie van SZW.