Taiwan onder toenemende Chinese druk

In het jaarlijkse rapport van het Amerikaanse ministerie van Defensie aan het Congres stelt het Pentagon dat China verwacht tegen eind 2027 in staat te zijn een oorlog rond Taiwan te voeren en te winnen. Die inschatting sluit aan bij recente militaire activiteiten van het Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA).

Oefening Justice Mission 2025

Van 29 tot en met 31 december 2025 voerde de PLA de grootschalige oefening Justice Mission 2025 uit in de wateren rond Taiwan. Opvallend waren de timing, de complexiteit en de geoefende scenario’s. Oefeningen in december zijn ongebruikelijk vanwege de weersomstandigheden; april, mei en oktober gelden doorgaans als gunstigere perioden.

De oefening liet opnieuw een sterke integratie zien van land-, lucht- en zeestrijdkrachten. Daarnaast werden meer geavanceerde invasiescenario’s geoefend, waaronder het innemen van de Penghu-eilanden en delen van Oost-Taiwan.

Toenemende militaire reikwijdte

Ook eerdere oefeningen in het voorjaar van 2025 wezen op een groeiende militaire reikwijdte. Zo zette China voor het eerst gelijktijdig twee vliegdekschipgroepen in buiten de Eerste Eilandenketen, voorbij Taiwan. Daarnaast opereerde voor het eerst een Chinees vliegdekschip buiten de Tweede Eilandenketen, voorbij Guam en Palau.

De oefening Strait Thunder 2025A was daarbij onderscheidend doordat gelijktijdige operaties te land, ter zee en in de lucht plaatsvonden zonder vast scenario. Ook oefende China het beheersen van maritieme knelpunten, gericht op het controleren van toegang tot en uitgang van de Zuid-Chinese Zee.

Druk op Straat van Taiwan

China treedt steeds vaker met kustwachtschepen en militaire vliegtuigen de middellijn in de Straat van Taiwan over. Deze lijn gold lange tijd als informele scheiding. Met deze acties probeert Beijing het beheer van de Straat van Taiwan te presenteren als een binnenlandse aangelegenheid en dit beeld te normaliseren.

Daarnaast zet China verschillende instrumenten van nationale macht in, waaronder diplomatieke druk, informatieoperaties en aanhoudende militaire druk. Via de informatieruimte verspreidt Beijing politieke boodschappen, beïnvloedt het de Taiwanese bevolking en benadrukt het de activiteiten van het Volksbevrijdingsleger rond Taiwan. Dit heeft tot doel de weerbaarheid van Taiwan te verzwakken en sociale verdeeldheid te vergroten.

Betekenis voor goederenvervoer

Hoewel China tijdens recente oefeningen nog terughoudend opereerde, kan een toekomstige militaire operatie leiden tot aanzienlijke verstoringen van lucht- en scheepvaartverkeer. Met name de Straat van Taiwan en het Bashi-kanaal zijn daarbij kwetsbare routes voor internationaal goederenvervoer.

Vooruitblik richting 2027

China hanteert een driestappenplan voor de modernisering van het leger, met mijlpalen in 2027, 2035 en 2049. Deze momenten vallen samen met respectievelijk honderd jaar na de oprichting van het Volksbevrijdingsleger (PLA), honderd jaar na de Lange Mars en honderd jaar na het ontstaan van de Volksrepubliek China. De PLA koppelt zijn doelstellingen voor 2027 aan de ontwikkeling van drie strategische kerncapaciteiten.

Daarbij streeft China naar strategische beslissende overwinning (战略决胜): het vermogen om een grootschalig conflict geloofwaardig te winnen tegen aanvaardbare kosten. Daarnaast richt het zich op strategisch tegengewicht (战略制衡), waarbij de (nucleaire) afschrikking wordt versterkt om de militaire overmacht van de Verenigde Staten te compenseren en Amerikaanse interventie te ontmoedigen. Ten slotte is strategische afschrikking en controle (战略慑控) gericht op het beheersen van escalatie en het voorkomen dat andere staten opportunistisch van een conflict profiteren.

Conclusie

De ontwikkeling is duidelijk. De PLA vergroot al jaren stapsgewijs de complexiteit van zijn militaire oefeningen om de operationele capaciteit en paraatheid te verhogen. Dit moet ervoor zorgen dat China kan ingrijpen als Beijing dat noodzakelijk acht. Een invasie geldt daarbij als het meest vergaande scenario. Ondanks de modernisering en intensieve oefeningen blijft dit een zeer complexe operatie. Ook een blokkade of quarantaine behoort tot de mogelijke scenario’s, zoals eerder uiteengezet in de whitepapers van evofenedex.

Voor het bedrijfsleven is het daarom belangrijk om politieke gevoeligheden te onderkennen en afhankelijkheden rond deze geopolitieke hotspot scherp in kaart te brengen en actief te beperken.