Ben jij voorbereid op een incident met gevaarlijke stoffen?

Leestijd: 2 minuten

Bedrijfsadviseurs Hans Stegeman en Pascal Smetsers bezoeken jaarlijks tientallen bedrijven om advies te geven over de opslag en het vervoer van gevaarlijke stoffen. In deze rubriek H- en P-zinnen, een term die bij gevaarlijke stoffen staat voor gevarenaanduidingen (hazard) en voorzorgsmaatregelen (precaution) en toevallig ook voor Hans en Pascal, vertellen de twee om beurten over wat zij zoal meemaken. Dit keer Hans Stegeman.

Als ik aan iemand vraag of hij liever een giftig product op de vloer kapot ziet vallen in zijn magazijn of liever iets onschuldigs, kiest iedereen voor het laatste. Toch blijkt dat in de praktijk niet altijd zo te gaan. Meestal staan de onschuldige, vaak ongevaarlijke producten laag en de gevaarlijke stoffen, zoals giftige producten, hoog in de stelling. Het excuus is dan dat ze liever de snellopers onderin hebben staan. Dat is voor mij als veiligheidsadviseur een begrijpelijk argument, echter je wilt wel alle risico’s zoveel mogelijk beperken en dit is een makkelijke, goedkope ingreep. Vaak vraag ik in zo’n magazijn dan naar het incidentenplan.

“Je wilt toch niet dat een medewerker boven giftige dampen gaat hangen?”

Wat gebeurt er als zo’n jerrycan met bijvoorbeeld giftige stof naar beneden valt? Ik krijg dan antwoorden als ‘we stabiliseren direct de situatie’ of ‘dat ruimen we gewoon op’. Dat zijn antwoorden waar ik kromme tenen van krijg, temeer omdat negen van de tien keer de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (pbm’s) niet aanwezig zijn. Zeker in het mkb is er vaak geen plan van aanpak bij een incident. Bij elke gevaarlijke stof moet een veiligheidsinformatieblad aanwezig zijn waarop staat hoe een bepaalde stof opgeruimd moet worden en met welke pbm’s. Verwerk dat in een werkinstructie ofwel een werkplekinstructiekaart en zorg ervoor dat medewerkers weten waar ze dat kunnen vinden. Want dat moet de eerste reactie zijn bij een incident. Alleen dan weet je hoe je veilig te werk kunt gaan. Je wilt toch niet dat een medewerker boven giftige dampen gaat hangen, en opruimt zonder enige vorm van bescherming?

Een ander punt dat me de laatste tijd opvalt als het gaat om veiligheid is de opslag van gevaarlijke stoffen die samen een nog groter gevaar vormen, zoals een brandbare vloeistof uit klasse 3 pal naast een oxiderende (brandbevorderende) stof van de klasse 5.1. Want als er brand komt, versterken die twee elkaar met kans op verwoestende gevolgen. In de vergunning, waar meestal verwezen wordt naar de PGS 15, de richtlijn voor verpakte gevaarlijk stoffen, staat hoeveel meter ruimte er moet zijn tussen dit soort stoffen, maar het is nog beter om beide stoffen niet bij elkaar in dezelfde ruimte te zetten.

Kortom, bereid je bedrijf - hoe groot of klein dat ook is - voor op een incident. Zorg dat alle informatie beschikbaar is over de gevaarlijke stoffen in de opslag en train medewerkers in het omgaan met incidenten. Want het kenmerk van een incident is dat het altijd onverwacht komt. En de gevolgen zijn vaak niet te overzien, maar de reacties van medewerkers zijn wel te trainen.

Tips om incidenten te voorkomen

• zet giftige stoffen laag en niet hoog. Daardoor voorkom je dat bij een incident giftige stoffen vrijkomen
• zorg dat medewerkers weten wat ze moeten doen bij een incident met gevaarlijke stoffen. Zet de informatie die daarover in het veiligheidsinformatieblad staat in een werkinstructie en zorg dat deze actueel is
• train regelmatig op incidenten en evalueer de trainingen: wat hebben we geleerd en wat zou beter kunnen?

Dit artikel is eerder gepubliceerd in evofenedex magazine.

Aan de slag

Wil je meer weten over veilig werken met gevaarlijke stoffen? Samen met onder meer evofenedex is de Inspectie SZW een campagne gestart om bedrijven bewust te maken van de gevaren van blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer. Ga aan de slag met praktische informatie en handvatten om in het magazijn gezond en veilig te werken met CMR-stoffen en de blootstellingsrisico's te beperken.