Van modalshift pilot project naar vaste vervoersmethode

Leestijd 10 minuten

21-5-2021 Bij Sibelco in Geertruidenberg komen dagelijks vele brokstukken van mineraal aan. En na bewerking gaan ze daar ook weer zo snel mogelijk weg, op weg naar een klant in binnenland, Europa of ergens anders in de wereld. Een logistieke operatie waarbij sinds een jaar of twintig ook de binnenvaart een belangrijke rol speelt.

Het kanaal de Amertak en de rivier de Donge komen samen in de zuidwestpunt van Geertruidenberg. En daar ligt al zo’n 75 jaar Sibelco, fabrikant en leverancier van mineralen en ertsen. “Een perfecte plek voor ons bedrijf”, zegt supply chain manager Henk Schuiten. “Want voor de aan- en afvoer van onze producten kunnen wij verschillende kanten op, naar de Biesbosch in het noorden en via het Wilhelminakanaal naar de containeroverslag OCT in het zuiden, en ook de A59 is vlakbij.” Sibelco wint minerale grondstoffen en ver-werkt deze tot andere grondstoffen of halffabricaten voor industriële toepassingen. “Van vulmiddelen voor de wegenbouw en kleurstoffen voor de glasindustrie tot vlamvertragers voor de verfproductie en filterzand voor de waterzuivering. Maar ook bijvoorbeeld de witte kleur van tandpasta is te danken aan ons mineraal bariet.”

Ruwe grondstoffen

Sibelco is actief op alle continenten, beheert tientallen mijnen, en heeft ruim honderd fabrieken wereldwijd. In Nederland heeft het bedrijf acht vestingen. In Geertruidenberg worden geen grondstoffen gewonnen; de vestiging bestaat uit een bewerkingshal, een aantal opslagloodsen en silo’s en een laad- en loskade. “Wat wij binnenkrijgen, zijn de ruwe grondstoffen. Vaak in grotere brokken. Die worden bewerkt in de hal, bijvoorbeeld gemalen, vermengd en/of verrijkt. Na deze maling bestaan deze stoffen uit korreltjes van micrometers: één korreltje kun je niet eens zien met het blote oog. Na de bewerking wordt het product verpakt opgeslagen in een van de loodsen of in een silo geladen. Onder uit de silo wordt het als bulkproduct opgevangen of ‘afgezakt’ in bigbags.”

" Op deze manier vervoert Sibelco zo’n duizend containers en zo’n vijftig bulkladingen per jaar." 

Henk Schuiten
Henk Schuiten

De grondstoffen komen uit een van de vele landen waar Sibelco mijnen beheert of via externe leveranciers. Het vervoer gaat veelal over het spoor of over de weg, maar als de lading van overzeese gebieden komt, gaat het over het water. Er is een goede verbinding tussen Geertruidenberg en de haven van Rotterdam, waar het wordt overgeslagen van zee- op binnenvaartschip en vice versa. Het gaat dan veelal om twintigvoetscontainers, maar het kan ook bulktransport zijn, vervolgt Schuiten. “Dat hangt af van de hoeveelheid: hoe groter de lading, hoe eerder we voor bulk zullen kiezen. Want in het ruim van een schip kan natuurlijk veel meer dan in een container. Containervervoer trekt ook een zwaardere wissel op onze operationele afdeling, want het laden en lossen doen we zelf. Bij bulkschepen besteden we dat uit. Dat ontzorgt onze mensen natuurlijk, maar vanzelfsprekend betalen we daar wel voor.” Ook de transportroutes van het bulk- en het containervervoer verschillen iets van elkaar, gaat Schuiten verder. “Dat komt doordat we hier aan de kade geen containers kunnen laden en lossen en wel bulk.” 

Vaarbewegingen

Beide routes gaan vanuit Rotterdam via Moerdijk en uiteindelijk de Amertak naar Geertruidenberg. “Maar waar het bulktransport bij Sibelco de hoek omgaat naar de Donge, varen de containerschepen nog even door tot aan de Oosterhout Container Terminal (OCT). De laatste vier kilometer hiernaartoe gaan per truck.” Op deze manier vervoert Sibelco zo’n duizend containers en zo’n vijftig bulkladingen per jaar. Schuiten rekent uit: “Dat zijn zo’n driehonderd vaarbewegingen, een paar containers per schip. Hierop staan natuurlijk ook containers van andere verladers. Het is aan de overslagterminal om het schip zo goed mogelijk te vullen.”

" Voor het vervoer van containers hebben wij eind jaren negentig de overstap gemaakt van weg naar water. Dat was toen een pilot, die we samen met Bavaria deden." 

Efficiënter

Het bulktransport gaat sinds mensenheugenis over de binnenvaart, vervolgt Schuiten. “Dat is gewoon verreweg het makkelijkst en voordeligst, met een rivier voor de deur en laad- en losfaciliteiten op het terrein. Voor het vervoer van containers hebben wij eind jaren negentig de overstap gemaakt van weg naar water. Dat was toen een pilot, die we samen met Bavaria deden. Vooral door de grotere volumes is het vervoer over water veel efficienter en daardoor voordeliger. Je hebt maar één schip en één schipper nodig voor zoveel containers; op de weg heeft elke container een eigen vrachtauto en chauffeur nodig. Tja, de keuze voor een bepaalde modaliteit is nu eenmaal ook een financiële afweging.” 
Een andere reden voor deze modal shift was dat de binnenvaart minder belastend is voor het milieu. Schuiten: “De uitstoot is beduidend lager, en we moeten vandaag de dag alles meten en verantwoorden: geluidshinder, fijnstof, CO2-uitstoot. Gelukkig kan iedere vervoerder tegenwoordig berekenen wat zijn CO2-voetafdruk is en die informatie met ons delen.”

Eerste lijn

Nu is Schuiten niet de hele dag bezig trajecten aan elkaar te knopen en de beste verbindingen te zoeken. De meeste transporten zijn goed ingeregeld op bestaande contracten. “En problemen op operationeel gebied worden in de eerste lijn afgehandeld, bijvoorbeeld door de planner samen met de vervoerder. Pas als er kwesties zijn van structurele aard, kom ik om de hoek kijken. Ik hoef dus eigenlijk alleen te zorgen dat het logistieke proces goed verloopt.”

Auteur: Louise Wagenaar, dit artikel is eerder verschenen in evofenedex magazine.
 

Modal shift

In april is een regeling van kracht geworden waarmee de overstap van wegvervoer naar binnenvaart of spoorvervoer wordt gestimuleerd. Voor de corridors Oost en Zuidoost hebben de overheid, Topsector Logistiek en Logistieke Alliantie, samen met vervoerders en verladers, een financiële regeling ontworpen om bedrijven hierin te ondersteunen Daarnaast kunnen ondernemers zich aanmelden voor de gratis Modal Shift-scan van evofenedex. Met deze scan, die 45 minuten duurt, brengt een adviseur van de vereniging de vervoersstromen in kaart en ontvangt het bedrijf een advies over zijn modalshiftmogelijkheden. 

Onze adviseur Mark
Contact

Vragen over vervoer?

Mark en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder