13-12-2012  Brussel wil de wet- en regelgeving van de afzonderlijke lidstaten op verschillende terreinen harmoniseren. Ook voor havengebonden activiteiten zijn er ideeën geopperd om tot een zogenaamd level playing field te komen. Hierbij valt te denken aan een gelijkluidend systeem van gronduitgifte door havenautoriteiten zelf, het regelen van het loodswezen en de dienstverlening van roeiers en sjorbedrijven. Hoewel het havenbeleid verladers niet echt direct raakt, kan het effect op de keten groot zijn. EVO houdt daarom een vinger aan de pols.

Bespreking harmonisering

In Brussel zit men dus niet stil. Het was daarom hoognodig voor de Nederlandse partijen om over dit onderwerp de koppen bij elkaar te steken. Vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en overheid kwamen daarom afgelopen week in het kantoor van een Rotterdamse ondernemersvereniging samen om de voorgenomen havenpolitiek van de Europese Unie te bespreken. EVO was daar natuurlijk ook bij aanwezig.

Na een duidelijke uitleg van vertegenwoordigers van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en het ministerie van Economische Zaken, werd duidelijk dat de wens van de EU om beleid te harmoniseren niet altijd uitkomt. De nieuwe richtlijn voor concessieverlening zal op aandringen van Duitsland en Nederland namelijk naar alle waarschijnlijkheid niet gaan gelden voor de uitgifte van gronden in havenindustriële complexen. De Nederlandse havens wilden de huidige pachtsystematiek handhaven, ook als een nieuw concessieregime door de EU uitgeschreven zou worden. De havens hebben zich hier ook hard voor gemaakt. Vooralsnog lijkt deze lobby geslaagd.

Of dit goed is voor de toegankelijkheid van Nederlandse havenindustriële complexen voor nieuwe ondernemingen op de lange termijn is een tweede. Maar vooralsnog lijkt het aanbod van bedrijventerreinen in de Nederlandse havenindustriële complexen afdoende om aan de vraag te kunnen voldoen. Een rigoureuze aanpassing van de bestaande pachtsystematiek is daarom niet direct nodig, vindt ook EVO.

Liberalisering havendiensten

Het harmoniseren van de grondpolitiek in Europa mag dan mogelijk gepaard gaan met een uitzonderingspositie voor havens, voor havengerelateerde dienstverlening wordt waarschijnlijk geen uitzondering gemaakt. In veel Europese havens zijn diensten zoals het aanmeren van schepen of het vastzetten van containers vaak gemonopoliseerd. Eurocommissaris Kallas stuurt er al enige tijd op aan deze markten open te stellen voor iedereen die voldoet aan de kwaliteitscriteria die voor de uitoefening van deze beroepen gelden. In Nederland is dat veelal al zo geregeld, dus in onze havens zal niet snel een revolutie plaatsvinden. Elders in Europa ligt dit beleid echter gevoeliger en kan het leiden tot stakingen en werkonderbrekingen.

Arbeidsvoorwaarden

Het meest gevoelige component, de arbeidsvoorwaarden, zal door de EU buiten het pakket van maatregelen worden gehouden. In een afzonderlijk overleg moeten de betrokken partijen deze ‘sociale kwestie’ zien op te lossen. EVO staat niet negatief ten op zichte van de plannen van de EU, maar houdt vanwege de gevoeligheid van het onderwerp een pragmatische koers aan.