07-07-2015  Volgens het witboek transport van de Europese Commissie (2011) moet er een aanzienlijke verschuiving plaatsvinden van de weg naar de binnenvaart en het spoor. Dit is beter voor het milieu en het zou files tegengaan. De vele maatregelen en investeringen van de Commissie hebben echter nog weinig zoden aan de dijk gezet: het marktaandeel van de binnenvaart blijft staan op 6,5 procent.

Europarlementariër Wim van de Camp spreekt zelfs van een mislukking. EVO is het met Van de Camp eens dat er niet van de doelstelling moet worden afgezien maar dat er nog meer inspanningen nodig zijn. Bij de komende tussenevaluatie van het witboek moet blijken wat daarvoor nodig is.

Doelstellingen

In april van dit jaar bracht de Court of Auditors (de Europese Rekenkamer) een rapport uit met bevindingen over het beleid. De doelstellingen zijn niet bereikt en evenmin zijn de condities voor de bevaarbaarheid van de vaarwegen verbeterd. Lidstaten zouden meer prioriteit moeten geven aan de verbetering van grensoverschrijdende verbindingen binnen de hoofdcorridors (TEN-T).

Minister

In haar reactie op het rapport zegt minister Schultz van Haegen dat de Court geen rekening heeft gehouden met de economische crisis. Die heeft zeker consequenties gehad voor het gebruik van de binnenvaart, maar de gehele vervoerssector kreeg met die crisis te maken. Natuurlijk speelde de crisis een rol bij de matige successen van het modal shift-beleid. De resultaten verbeteren vast als het economisch weer beter gaat.

Volumes bundelen

Toch denkt EVO dat er meer nodig is om handelaren en producenten te doen overstappen op de binnenvaart. Natuurlijk zorgt een betere vaarweginfrastructuur voor lagere vervoerskosten, maar dat alleen is niet voldoende voor een grotere 'modal shift'. Voor veel verladers geldt dat hun lading te klein is voor het inschakelen van de binnenvaart.

De ervaring leert dat het bundelen van lading van meerdere verladers nodig is om de modal shift interessant te maken. Daar is externe advisering voor nodig zoals EVO en het Bureau Voorlichting Binnenvaart  (BVB) aantonen. Het project dat EVO en BVB in opdracht van de provincie Overijssel uitvoeren, laat zien dat er voldoende verladers met belangstelling zijn. Belangrijker nog is dat de cijfers aantonen dat er voldoende potentiële lading is voor een modal shift. Ook binnen Europa. Mits daar een goede aanpak voor wordt gekozen.

Spoor

Momenteel is de Court of Auditors ook bezig met een onderzoek naar de effectiviteit van het Europese spoorbeleid. Ook de European Shippers’ Council (ESC), de Europese koepelorganisatie voor verladers, is hiervoor benaderd. Het uitblijven van een volledige liberalisering van de Europese spoormarkt is volgens de ESC een belangrijke reden voor de stagnatie in het spoorgoederenvervoer.

Weliswaar is er in de Europese Unie nu overeenstemming over het beleid dat gericht is op interoperabiliteit  (één gemeenschappelijke Europese spoorruimte met uniforme technische standaarden), maar het kan nog jaren duren voordat daar de vruchten van kunnen worden geplukt. De kosten van het spoorvervoer blijven daarom voorlopig nog hoog. Ook blijft het uitblijven van concurrentie op de spoormarkt een beweging naar het spoor in de weg staan.

Stimulans

Wim van de Camp heeft gelijk dat het duurder maken van het wegvervoer niet de manier is om een modal shift naar het spoor en de binnenvaart te bevorderen. Een betere infrastructuur en innovatie is een veel betere stimulans voor handels- en productiebedrijven.