Logistiek gaat over de het managen van fysieke productstromen. Tegelijkertijd spreken we ook van logistieke dienstverlening. Ontegenzeggelijk worden de (logistieke) diensten steeds belangrijker en de producten zelf steeds minder belangrijk. Deze servitization trend heeft grote gevolgen voor de inrichting en aansturing van de supply chain.

Diensteneconomie

Ontegenzeggelijk zijn de westerse economieën steeds meer gericht op diensten. Er zijn verschillende redenen voor deze dienstenoriëntatie. Ten eerste hebben diensten veel meer toegevoegde waarde; bijvoorbeeld de prijs van een kopje koffie in een restaurant is een veelvoud van de materiaalkosten. Ten tweede kan je met diensten veel beter onderscheiden van de concurrentie simpelweg omdat producten eenvoudiger kopieerbaar zijn.

Servitization

De omslag waarbij organisaties zich in toenemende mate gaan richten op diensten in plaats van op producten wordt servitization genoemd. De schoolvoorbeelden zijn een bedrijf dat eerst kopieerapparaten maakte maar nu de documentenstromen van klanten beheert en een bedrijf dat eerst hard- en software verkocht maar nu er voor zorgt dat het ICT-systeem van klanten probleemloos opereert. Servitization is al jarenlang gaande en de verwachting is dat het alleen maar zal toenemen.

Vijf veranderingen

Bedrijven die willen inhaken op de trend naar meer dienstverlening zijn geneigd om op het eerste gezicht weinig problemen te zien. Echter op een aantal vlakken is dienstverlening fundamenteel anders dan producten verkopen. Er zijn tenminste vijf wezenlijke veranderingen nodig: (1) van producten naar oplossingen; (2) van productiviteit naar resultaten; (3) van transacties naar relaties; (4) van toeleveranciers naar netwerken; en (5) van losse elementen naar eco-systemen.

Perfectioneren

In productgerichte omgevingen proberen ‘engineers’ te bedenken wat de klant wil en ze werken lang en hard om het product te perfectioneren. Daarentegen wordt in een servicegerichte omgeving een product samen met de klant op iteratieve wijze ontwikkeld. Het gaat daarbij niet om perfectie maar simpelweg over of het doet wat het volgens de klant moet doen. In een dergelijke omgeving zijn andere doelstellingen, andere processen en andere (keten)relaties nodig.

Concurrerend

In essentie is Logistiek uiteraard geen product maar een service. Helaas is de dagelijke praktijk vaak anders. Om bedrijven meer concurrerend te maken zou Logistiek meer in interactie met de klant oplossingen moeten bedenken en daarbij ook betere samenwerkingsverbanden met (keten)partners moeten ontwikkelen. Het is daarom de hoogste tijd dat Logistiek minder een economisch-technische functie wordt en er meer logistiekers komen die verstand van mensen hebben. Bent u al bezig met de veranderingen naar logistieke servitization?