Cobots: hulp of gevaar bij magazijninrichting?

Ontdek de kansen van cobots tijdens het event Mens&werk in de logistiek op 3 oktober

Machines nemen een steeds prominentere plek in binnen bedrijven. Ondernemers moeten zich daarop voorbereiden, bijvoorbeeld door mensen op te leiden om met robots om te kunnen gaan. TNO doet onderzoek naar de gevolgen van ‘meewerkende machines’ op de werkvloer.

Een robot op de werkvloer is geen onbekend fenomeen meer. Denk maar aan assemblagelijnen in autofabrieken, waar machines lassen en bouwen totdat er aan het eind van de band een auto afrolt. Deze machines staan op een vaste plaats, met hekken eromheen om medewerkers zo ver mogelijk bij de machines weg te houden. Dat geeft voor iedereen duidelijkheid en maximale veiligheid.

Toch moeten mens en machine steeds meer met elkaar samenwerken. De opkomst van de zogenoemde cobots is daarvan een voorbeeld; de term cobot staat voor 'collaboratieve robot', gemaakt om samen te werken met de mens. Omdat ze klein en behendig zijn, zijn ze ook in de maakindustrie erg nuttig.

Lange weg te gaan

TNO-onderzoekers Dolf van der Beek en Anne Jansen onderzoeken wat de gevolgen zijn van cobots op de werkvloer. Welke nieuwe risico’s zijn er, welke mogelijke beheersmaatregelen zijn er nodig en hoe verloopt de samenwerking tussen mens en robot?

Dat er nog een lange weg te gaan is, schetsten de twee op de beurs ICT & Logistiek afgelopen najaar. “Het is van oudsher niet de bedoeling dat mensen bij machines komen”, vertelt van der Beek. “Met behulp van hekken en andere veiligheidsmaatregelen houden we medewerkers zoveel mogelijk uit de buurt. Als je dan ineens met een robot of cobot moet gaan samenwerken, vraagt dat een andere instelling.” Volgens Van der Beek en Jansen is het dan ook belangrijk dat robots voor gebruikers voorspelbaar zijn en zo nodig zijn te corrigeren. “Het moet bijvoorbeeld mogelijk zijn om de besturing van een machine over te nemen, of de autonome werking te onderbreken met een noodstop.”

Een probleem bij de komst van meer robots en cobots is het wantrouwen van werknemers. “Mensen zijn bang voor hun baan en gaan soms zelfs over tot sabotage door bijvoorbeeld kratten op de route van agv’s te gooien, waardoor de werking wordt verstoord. Dat zijn we in ons onderzoek wel tegengekomen”, aldus Van der Beek. “Draagvlak creëren in een bedrijf voor dit soort innovaties is daarom belangrijk. Bovendien denken wij niet dat er werk verdwijnt, maar wel dat het werk verandert. De machines moeten tenslotte ook worden onderhouden.”

Op de Hannover Messe in Duitsland laat een medewerker zien hoe de cobot werkt.
Op de Hannover Messe in Duitsland laat een medewerker zien hoe de cobot werkt.

 

Nieuwe richtlijnen

Een andere opdracht die de onderzoekers hebben, is het actualiseren van de machinerichtlijnen van de overheid. Jansen: “De overheid wil voor de komende tientallen jaren weer up-to-date zijn. Als je kijkt wat erbij is gekomen aan machines sinds de vorige machinerichtlijn, die dateert van eind vorige eeuw, is dat ontzettend veel.” Samen met partijen in de markt en de ervaringen van de onderzoekers wordt een advies opgesteld. “Het is belangrijk om te weten welke kant het ongeveer op gaat met deze machines, om zo de nieuwe richtlijn toekomstbestendig te maken.”

De machines zelf moeten aan regels voldoen. Jansen geeft een voorbeeld: “Als je het hebt over zelfsturende robots en cobots, wil je niet hebben dat zo’n apparaat de nooduitgang blokkeert. Daar moet dus wel iets op worden gevonden en er moeten ook richtlijnen voor komen.” Voor het werken met deze nieuwe machines zijn eveneens nieuwe richtlijnen nodig. Van der Beek: “Mensen die ermee werken, moeten worden opgeleid. Alleen dan kun je optimaal resultaat halen uit een cobot.”

Machines worden steeds krachtiger en slimmer. De verwachting is dat ze over vijf jaar de mens gaan evenaren in rekenkracht en dat heeft volgens wetenschappers een enorme impact op het begrijpen van machines en daardoor ook het beheersen ervan. “Daar moeten we wel op zijn voorbereid”, aldus Jansen. “De mens moet immers uiteindelijk wel de regie houden.”

Dit artikel is eerder gepubliceerd in evofenedex magazine.


Evenement Mens&werk in de logistiek

Het arbeidsmarktevenement Mens&werk in de logistiek op 3 oktober is een uniek en nieuw trends- en kennisevenement voor logistiek- en HR-professionals die de invloed van de dynamische arbeidsmarkt op mensen en logistieke processen willen omzetten naar strategie. Automatisering en robotisering bieden kansen voor strategisch personeelsbeleid. Wil je hier meer over weten? Meld je dan aan voor de workshop van prof. dr. Michiel de Looze van TNO over de inzet van robotisering. 

Op het nieuwe jaarlijkse evenement presenteren we ook de resultaten van ons trendonderzoek arbeidsmarkt, met inzicht in de nabije en iets verdere toekomst.

Marcel
Contact

Vragen over magazijnen?

Marcel en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder