Column | Coronavirus: ultieme stresstest voor supply chains

Wie getroffen is door het coronavirus in zijn supply chains, kan daar ook lessen uit trekken

05-03-2020  Het coronavirus is het gesprek van de dag. En terecht want het is een significante bedreiging van het belangrijkste wat een mens heeft, zijn gezondheid. En tegelijkertijd heeft het ook een enorme impact op de economie en individuele bedrijven doordat supply chains ernstig worden verstoord. Op korte termijn zijn er helaas geen makkelijke oplossingen. Maar tegelijkertijd is wel de kans om te leren hoe goed supply chains bestand zijn tegen onvermijdelijke disrupties en hoe daar verbeteringen in aan te brengen.   

De theorie is vast bekend; de omgeving waarin organisaties opereren wordt steeds meer VUCA (volatile, uncertain, complex & ambiguous) en als gevolg daarvan moeten ketens steeds meer wendbaar (agile) worden. Het gaat dan over robuustheid (het kunnen omgaan met schokken in de toevoer) en responsiviteit (snel en flexibel kunnen reageren op veranderende klantvraag). En daarvoor moet de hele keten van het type ‘sense & respond’ (ondersteund door ‘predict & prepare’) zijn.

Klassiek methodes

Klinkt mooi en logisch, maar vaak wijkt de dagelijkse praktijk sterk af van de geschetste theorie; velen beschouwen wendbaarheid als een weinig realistisch en onpraktisch vergezicht. In de dagelijkse supply chainoperaties gaat het immers over kostenefficiëntie door middel van een zeer gedetailleerde planning & control. En verstoringen worden opgevangen met klassieke methodes als voorraad en multiple sourcing. En uiteraard met een can-do mentaliteit van ‘wie dan leeft, wie dan zorgt’.  

Hoe verschrikkelijk ook, de huidige crisis rond het coronavirus kan ook als een kans worden gezien; als ultieme stresstest voor supply chains. Aangezien we doorgaans het dak niet repareren als de zon schijnt, kan nu worden gezien hoe sterk het dak eigenlijk is of hoe erg het inregent. Als de huidige manier van werken niet tot grote problemen leidt dan is er geen reden tot ingrijpen. Maar als er wel problemen ontstaan (of als er grote problemen hadden kunnen ontstaan als het net iets anders had gelopen) dan kan dit de crisis zijn die de verandering kan realiseren. Immers het gezegde is niet voor niets: never waste a good crisis.

Gebrek aan transparantie

Een van de zaken die met de Coronacrisis duidelijk wordt is het gebrek aan transparantie in supply chains. De globalisering heeft geleid tot verregaande specialisatie en zeer complexe ketens. Organisaties kennen natuurlijk hun directe toeleveranciers en klanten maar hebben geen idee hoe de hele keten in elkaar zit. En dus weten ze ook niet in welke mate ze afhankelijk zijn van bijvoorbeeld China. Het kan bij multiple sourcing maar zo zijn dat alle toeleveranciers hun grondstoffen of componenten van dezelfde fabrieken in China betrekken. Ook kan het zijn dat jij een component levert die geassembleerd wordt samen met andere componenten die uit China komen. En als die componenten er simpelweg niet zijn, valt ook de vraag naar jouw component stil. Vaak blijken organisaties kwetsbaarder dan ze dachten.

Natuurlijk kon natuurlijk niemand voorspellen dat begin 2020 heel China op slot zou gaan vanwege een virus. Maar het is bepaald geen rocketscience om te weten dat met enige regelmaat er de kans is op een pandemie (denk aan SARS, Ebola) en andere grote gebeurtennissen (vulkaanas, tsunami) en dat supply chains daar hard door geraakt worden. En dat dit soort verstoring steeds vaker voorkomen en steeds heftiger zijn; de   bedrijfsomgeving is nu eenmaal steeds meer VUCA.

Kennis voor overmorgen

Kortom, als je nu niet goed door de stresstest komt, is in eerste instantie buitengewoon vervelend. Maar wellicht is het ook een aanmoediging om werk te maken van een wendbare keten met alle methodes die daarvoor beschikbaar zijn, zoals digitalisering, modulair ontwerpen, scenario-analyses en ketensamenwerking. Heb je vandaag of morgen misschien niets aan. Maar overmorgen des te meer.

Jack van der VeenAuteur: Hoogleraar Jack van der Veen is als professor Supply Chain Management verbonden aan de leerstoel van evofenedex op de Nyenrode Business Universiteit.

SCM-update

De inzichten van Jack van der Veen direct in je mailbox ontvangen? Meld je aan voor de SCM-update.

Rogier evofenedex
Contact

Vragen over corona?

Rogier helpt je graag verder