26-04-2016  De ‘geoliede machine’ is een hardnekkige metafoor voor een goed lopende organisatie. Logistieke operaties worden veelal gezien als een kostenpost, dus is verlaging van de Opex het ultieme doel. Het is de hoogste tijd voor een heroverweging van deze aannames.

Benijdenswaardig

Managers die trots zijn op hun efficiënte Logistiek & Supply Chain (L&SC) spreken graag van een ‘mean, lean fighting machine’. Natuurlijk is efficiëntie voor elke organisatie benijdenswaardig en als je dat weet te bereiken is er alle reden om daar fier op te zijn. Het is echter maar zeer de vraag of dit op de lange termijn wel het juiste doel is.

Primair proces

In veel organisaties wordt L&SC vooral als kostenpost gezien met als belangrijkste KPI de Opex. L&SC is een ‘noodzakelijk kwaad’ met als hoofdtaak om zo min mogelijk weerstand te creëren. Dit is opmerkelijk omdat L&SC feitelijk het primaire proces is van de organisatie; immers het bestaansrecht van elke organisatie is het maken en verkopen van producten en diensten.

Radertjes

Het is verleidelijk om een organisatie te vergelijken met een machine. Daarin zijn de verschillende afdelingen of mensen de radertjes. Als een radertje defect is of niet goed functioneert, moet dat vervangen worden. Een machine geeft bij dezelfde input altijd dezelfde output. Managen is een kwestie van er op toe zien dat de machine goed draait.

Klassiek

Feit is dat het beeld van L&SC als ‘Opex machine’ in sommige gevallen prima kan werken. Als alles elke dag precies hetzelfde is en als we ‘commodities’ produceren waarbij prijs de enige concurrentiefactor is, dan is het realiseren van een lage Opex een kunst op zich. Maar steeds vaker gaat dit klassieke beeld niet meer op.

Fluïde wereld

De moderne bedrijfsomgeving kenmerkt zich door voortdurende verandering. De concurrentie wordt heviger, klanten stellen steeds hogere eisen, nieuwe technologieën komen in een razend tempo op ons af, productlevenscycli worden korter en het aantal SKU’s explodeert. In deze ‘fluïde wereld’ is het essentieel om klantwaarde en onderscheidend vermogen te realiseren. En daartoe zal van L&SC vooral aanpassingsvermogen, wendbaarheid en flexibiliteit gevraagd worden.

Organisme

Een machine kan zichzelf niet aanpassen. Mensen kunnen dat wel. Als je gericht bent op Opex is elke verandering een bedreiging. Wellicht dat het beter is om de organisatie als ‘organisme’ te gaan zien. Mensen zijn dan geen vervangbare radertjes, maar vormen het hoofd, hart en handen van de levende organisatie.