Coronacrisis - Andere tijden

Opinie - Vanuit zijn optiek als senior-econoom bij het Economisch Bureau van ABN AMRO becommentarieert Nico Klene ondernemend Nederland.

10-04-2020  Op het moment dat ik dit schrijf, zitten wij midden in de coronacrisis en worden we op allerlei manieren hard en pijnlijk geraakt door het virus. De gevolgen van de pandemie zijn enorm. Uit alle macht wordt geprobeerd medische zorg te verlenen en de verspreiding van het virus te vertragen. Daarnaast proberen overheden, centrale en commerciële banken, en grote bedrijven de financiële en economische schade te beperken: verliezen aan werk en inkomen voor consumenten en bedrijven moeten zoveel mogelijk voorkomen worden.

Al snel is duidelijk geworden dat aan globalisering risico’s verbonden bleken te zijn, die wij mogelijk onvoldoende hebben onderkend. Toen het coronavirus in China uitbrak, leek ons dat geen grote zorgen te baren. Wij keken vooral aan de aanbodzijde naar de mogelijke gevolgen voor de economie. Want zelfs een kleine onderbreking in de aanbodketen kon grote gevolgen hebben voor de productie elders ter wereld. Dat zagen wij aanvankelijk als een consequentie: de economische groei zou wat lager uitvallen. De les voor veel ondernemers was dat afhankelijkheid van één leverancier (in dit geval in China) je kwetsbaar maakt. Spreiding, niet meer afhankelijk zijn van één aanbieder, is verstandig.

Wij bleken echter veel kwetsbaarder te zijn. Het virus bereikte de rest van de wereld snel. De gevolgen voor de gezondheid en vervolgens voor bedrijvigheid, werk en inkomen werden ernstiger. Overal werden stapsgewijs maatregelen genomen om fysiek contact tussen mensen zoveel mogelijk terug te dringen. Daarbij konden wij alleen maar toekijken hoe grote delen van de economie opeens vrijwel tot stilstand kwamen.

Wat zou er gebeurd zijn als SARS in 2003 eenzelfde verspreiding had gekend? Hadden wij dan ook met zovelen kunnen thuiswerken met chats en videoconferenties? Was de detailhandel dan niet nog meer ingezakt omdat onlineverkopen toen veel minder voorstelden? Hadden leerlingen en studenten ook zo goed hun lessen en colleges kunnen volgen met beeld en geluid? En wat te denken van initiatieven die nu beter zijn uit te voeren dankzij de digitalisering? Zoals restaurants die maaltijden aanbieden en daarbij gebruikmaken van de infrastructuur voor online bestellingen die het internet biedt. Zie ook hoe hulpbehoevende ouderen en zieken dankzij allerlei digitale mogelijkheden op simpele wijze in contact kunnen komen met mensen die hulp aanbieden. Ons snelle internet maakt veel mogelijk.

Digitalisering brengt ons veel en gaat ons nog meer brengen. Maar belangrijker is een vaccin of geneesmiddel tegen COVID-19 en vergelijkbare virussen. Verder leren wij hopelijk van deze crisis hoe wij in de toekomst beter voorbereid kunnen zijn. Want hoewel wij dankzij alle digitalisering weerbaarder zijn geworden, blijven wij kwetsbaar.

Om ook in deze periode van social distancing jezelf te kunnen blijven ontwikkelen, hebben wij een deel van onze opleidingen gedigitaliseerd.

Rogier evofenedex
Contact

Vragen over corona?

Rogier helpt je graag verder