Coronacrisis - Windesheim start onderzoek naar risicomanagementstrategieën in supply chain

Doel: concrete adviezen voor de korte termijn, inzichten in risicomanagementstrategieën voor de lange termijn

28-04-2020 De coronacrisis zet niet alleen fysieke maar ook financiële ketenstromen compleet op zijn kop. In vele sectoren doen liquiditeitsproblemen bij bedrijven zich al voor, en die verschuiven van individuele bedrijven naar de gehele ketens waar zij deel van uitmaken. Hogeschool Windesheim start via het lectoraat Supply Chain Finance met een grote groep studenten een onderzoek naar de impact van de coronacrisis op stromen van goederen, geld en informatie in ketens, om bedrijven te kunnen ondersteunen met korte- en langetermijnstrategieën voor risicomanagement.

Controle goederenstromen

De eerste schattingen voor wat betreft de impact van de coronacrisis op het Bruto Nationaal Product (BNP) zijn niet fraai. De meest positieve schattingen gaan uit van een daling van 3 tot 4 procent van het BNP, de meer negatieve schattingen gaan uit van een daling van 8 tot 10 procent. Dit betekent de grootste economische dip sinds de grote depressie van de jaren ’30 van de vorige eeuw. In het licht van deze crisis is er onder supply chain- en logistieke professionals volop aandacht voor het onder controle krijgen van goederenstromen. Het is echter ook belangrijk om geldstromen in de keten niet uit het oog te verliezen. 

Huidige betaalwet voldoet niet

De afgelopen maanden hebben we al voorbeelden kunnen zien van retailers die betaaltermijnen oprekken richting leveranciers om voldoende liquiditeit te behouden. Dit gebeurt vooral richting leveranciers die een minder goede kredietwaardigheid hebben en daarom ook tegen hogere kosten financiering moeten regelen. Vanuit ketenperspectief is dit zeer schadelijk. De huidige Nederlandse betaalwet, die een betaaltermijn van maximaal 60 dagen richting mkb-leveranciers voorschrijft, biedt onvoldoende houvast. De wet kan zelfs een tegengesteld effect hebben: wanneer je voorheen na 30 dagen betaalde, kun je nu immers binnen de regels van de wet na 60 dagen gaan betalen.

Uitstel van strategische financiële investeringen 

Er zijn ook goede voorbeelden. Zo besloot Unilever om leveranciers vervroegd te gaan uitbetalen, en in Italië zijn vele retailers bezig met initiatieven om leveranciers zo snel mogelijk van cash te voorzien. Het lijkt ook logisch dat organisaties zoals supermarkten die cashrijk zijn, en zeker na de toegenomen verkopen, leveranciers sneller kunnen betalen. Maar de effecten doen zich niet alleen voor bij betaaltermijnen. Investeringen lijken te worden uitgesteld. Denk bijvoorbeeld aan overnames of joint ventures in de keten of het nemen van minderheidsaandelen in leveranciers. Ook wat betreft investeringen in vaste activa, zoals in de logistiek bijvoorbeeld in trucks en warehouses, lijken we een terugloop te kunnen verwachten. 

Korte- en langetermijnoplossingen: van cashplanning tot evaluatie en monitoring

Vaak wordt aanbevolen om bij afnemers te vragen om snelle betaling, en bij leveranciers om uitstel van betalingen. Het is echter belangrijk om in gesprek te blijven met ketenpartners. De financiële crisis van 2008/2009 leert dat uitstel van betaaltermijnen kan leiden tot slechtere ketenrelaties, hogere inkoopprijzen, een grotere financiële druk op de totale keten en zelfs faillissementen van leveranciers. Bij afnemers die cashrijk zijn, kun je in ieder geval kijken naar mogelijkheden voor versnelde betalingen of aanbetalingen. Het is belangrijk om de cashflow enigszins te kunnen voorspellen op, basis van inkomende en uitgaande stromen. Banken gaan hier meer en meer naar vragen bij de verzoeken om leningen. 
Op de iets langere termijn is een evaluatie van het risicomanagementbeleid van voor de coronacrisis essentieel: wat voor strategie was er voor corona, hoe heeft dit uitgepakt en welke veranderingen zijn er nodig om in te spelen op toekomstige disrupties? In ieder geval is een goede digitale infrastructuur, die inzicht biedt in de status van bijvoorbeeld orders, de bill of lading en facturen, cruciaal gebleken om überhaupt te kunnen inzien welke risico’s je loopt. Er is een langetermijnvisie nodig, met een kortetermijnactieplan, om deze digitale infrastructuur in te richten of verder uit te bouwen. 

Geweldige uitdaging in ons vakgebied 

De problemen die op ons af komen, vragen om creatieve oplossingen. Zeker vanuit supply chain- en financieel perspectief. Wat dat betreft ligt er een geweldige uitdaging in ons vakgebied. 
In het hoger onderwijs, en ook op Windesheim, hebben veel studenten te maken met het moeilijker kunnen vinden van stages in de huidige omstandigheden. Er zijn ook studenten waarbij al lopende stages zelfs zijn afgezegd. Het lectoraat Supply Chain Finance heeft twee doelen gecombineerd en een groep van deze studenten de kans geboden om onderzoek te doen naar de coronacrisis in relatie tot Supply Chain Risk Management, met daarbij aandacht voor goederen-, informatie- én geldstromen. In verschillende industrieën wordt gekeken naar wat de effecten en belangrijkste oplossingsrichtingen zijn voor de korte termijn maar ook voor de lange termijn, om beter voorbereid te zijn wanneer nieuwe disrupties zich voordoen. Het doel is om bedrijven concrete adviezen te kunnen geven voor de korte termijn, en inzichten te geven in risicomanagementstrategieën voor de lange termijn.

Contact voor geïnteresseerde bedrijven

Er worden onder andere interviews afgenomen en een survey gedaan. Deelnemende bedrijven krijgen inzicht in de resultaten, die kunnen helpen om korte- en langetermijnstrategieën te bedenken om met de crisis om te gaan, en helpen daarnaast ook om studenten te laten afstuderen. Geïnteresseerde bedrijven kunnen contact opnemen door een mail te sturen naar Christiaan de Goei


Auteurs:
Michiel Steeman is lector Supply Chain Finance bij Hogeschool Windesheim en voorzitter van de Supply Chain Finance Community
Christiaan de Goeij is projectleider en onderzoeker Supply Chain Finance bij Hogeschool Windesheim en Politecnico di Milano

Neem deel aan hét Supply Chaingers-Netwerk

Wij hebben exclusief voor de ervaren en ambitieuze supply chain professional het Supply Chaingers-netwerk opgericht met inmiddels ruim 50 professionals vanuit hele diverse branches. 

Onze ledenadviseur Nanne
Contact

Vragen over supply chain management?

Nanne en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder