Coronavirus: impact op exportsector naar verwachting fors

Resultaten onderzoek Trends in Export 2020 gepresenteerd tijdens live webinar

27-03-2020  56 procent van de ondervraagde bedrijven heeft van 3 tot en met 13 maart al negatieve gevolgen ondervonden door de uitbraak van het coronavirus. Dit blijkt uit aanvullend onderzoek voor Trends in Export 2020 onder circa 2700 bedrijven. Tom Kaars-Sijpesteijn van Atradius en Bart Jan Koopman van evofenedex presenteerden de resultaten van dit jaarlijkse onderzoek woensdagmiddag 25 maart tijdens een live webinar, waarvan door BNR ook een podcast is gemaakt.

De verwachte daling van de omzet over heel 2020 als gevolg van de impact van het coronavirus komt in het aanvullende onderzoek nu al uit op ruim 10 procent. Directeur Bart Jan Koopman van evofenedex benadrukt dat informatie momenteel heel snel veroudert, waardoor de omzetdaling waarschijnlijk veel hoger zal uitkomen: “Het omzetverlies voor de Nederlandse exportsector loopt in de tientallen miljarden”, zei hij woensdag tijdens een uitzending van BNR.

“In ons op 1 februari afgesloten oorspronkelijke Trends in Export-onderzoek waren de groeiverwachtingen voor Azië groot. Het is nu nog maar de vraag wat daarvan terecht komt. In ons aanvullende onderzoek wordt vooral het tweede kwartaal als heel zwaar bestempeld, maar nu het coronavirus ook heel Europa in zijn greep heeft en inmiddels tevens de Verenigde Staten treft, heeft ook dat waarschijnlijk grote gevolgen voor Nederlandse exporteurs.”

Solidariteit

Een derde van de ondervraagde bedrijven zegt geen idee te hebben tot wanneer de impact van het coronavirus voortduurt. Vrijwel even zo veel verwachten dat het tot de zomer duurt, slechts een op de tien denkt dat wij er in de lente klaar mee zijn en volgens een vijfde gaat het langer duren dan tot aan de zomer.

“De grootste onzekerheid is dan ook hoe lang de crisis zal gaan duren”, zegt Bart Jan. “Gelukkig zijn Nederlandse exporteurs flexibel en in het verleden in staat gebleken andere businessmodellen op te zetten en andere markten te vinden. Ik doe dit onderzoek al 22 jaar en hoewel het nog wel een tijdje zal duren, heb ik er alle vertrouwen in dat Nederland opnieuw gaat opstarten en dat onze export nieuwe slagen gaat maken.”

Zo ziet Bart Jan dat bedrijven die veel exporteerden naar Iran en Rusland na het instellen van de internationale sancties goed in staat zijn geweest vervangende markten te vinden. “Ook is ruim een kwart van de bedrijven die momenteel impact ervaart of verwacht, zijn supply chain aan het verleggen of heeft dit al gedaan. De belangrijkste reden daarvoor is de uitbraak van het coronavirus, maar ook de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China speelt op de achtergrond nog steeds mee. Want die is in januari weliswaar in de ijskast gezet, maar niet opgelost. In het aanvullende onderzoek worden circa dertig landen genoemd waarnaar de supply chain is of wordt verlegd. Meestal naar Duitsland, maar ook Oost-Europese landen worden veel genoemd.”

Open grenzen cruciaal

Tijdens hun webinar benadrukten Tom en Bart Jan dat niemand ooit zo’n crisis heeft meegemaakt en dat veel zaken heel snel veranderen. “Het is onwerkelijk hoe snel je wordt ingehaald als je maar even stilstaat”, aldus Tom. “De effecten op de lange termijn zullen wij dan ook moeten afwachten. Ik hoop daar op 6 oktober tijdens ons jaarlijkse Trends in Export-evenement meer over te kunnen vertellen. Voor nu is het vooral belangrijk dat bedrijven hun liquiditeit scherp in de gaten houden. De overheid kan daar een belangrijke rol bij spelen met steunmaatregelen.”

“Voor de langere termijn zullen wij met z’n allen goed moeten nadenken over hoe wij de wereld willen organiseren”, benadrukt Bart Jan. “Hoe willen wij het wereldhandelssysteem overeind houden? Daar hebben wij de Verenigde Staten en Azië ook voor nodig. Hoe kunnen wij voorkomen dat er door protectionistische stromingen landsgrenzen dichtgaan? Open grenzen zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat iedereen ervan mee kan profiteren als het straks weer beter gaat.”

Voor nu vindt de directeur van evofenedex het cruciaal dat nationale en Europese overheden met steunmaatregelen komen, die perspectief bieden de crisis door te komen om daarna met nieuwe plannen aan de slag te gaan.

Geluk bij ongeluk

Van de bedrijven die op het moment van ondervragen nog geen impact van het coronavirus op hun bedrijfsvoering ervoeren, verwachten dat wel voor het hele jaar 2020. Dat houdt in dat circa vier op de vijf ondervraagde bedrijven last hebben of denken te krijgen van het coronavirus. 14 procent denkt van niet en 7 procent weet het niet. Bart Jan: “Een geluk bij een ongeluk is dat bij twee derde van de bedrijven die momenteel last heeft van corona, de impact nog regiogebonden is. Hierdoor hebben deze bedrijven er momenteel nog niet in alle landen waarin zij actief zijn, last van.”

Gemiddeld hebben deze bedrijven in ongeveer een kwart van de landen waar zij actief zijn, last van de impact van het coronavirus. Deze groep is actief in gemiddeld 36 landen, wat zou inhouden dat er op het moment van het onderzoek in gemiddeld negen landen sprake is van impact van het coronavirus bij deze bedrijven. China en Italië worden, gezien het tijdstip van het onderzoek, vanzelfsprekend veruit het meest genoemd als de landen waar de impact van het coronavirus wordt ervaren. In de laatste week van het onderzoek zien we dat Italië vaker wordt genoemd dan China. In totaal worden 54 landen genoemd waarin de impact van het coronavirus wordt gevoeld.

Evenement nu op 6 oktober

Het interactieve webinar was een alternatief voor het traditionele evenement Trends in Export, dat voor woensdag 25 maart was gepland in de Amsterdamse Johan Cruijff ArenA. Om besmettingen door het coronavirus te voorkomen, is het fysieke evenement verplaatst naar dinsdag 6 oktober 2020. Aanmelden hiervoor is nu al mogelijk.

Trends in Export 2020 rapport

Trends in Export is een gezamenlijk initiatief van Atradius en evofenedex, mede mogelijk gemaakt door NLinBusiness, dat zij sinds 1998 jaarlijks organiseren. De basis is een onderzoek onder ruim 4000 Nederlandse exporteurs. De resultaten hiervan worden gepresenteerd tijdens een evenement, waar je als exporteur kennis en inspiratie kunt opdoen en kunt netwerken. Dit jaar brengt het onderzoek voor de 22e keer de trends, ontwikkelingen en verwachtingen van de exporteurs in kaart.

De deelnemers worden ieder jaar specifiek gevraagd naar hun groeiverwachting voor het komende jaar. Daarbij blijkt ieder jaar opnieuw dat de ‘voorspellingen’ die de exporteurs doen, zo goed uitkomen dat het onderzoek steeds meer beschouwd wordt als een betrouwbare barometer voor het Nederlandse exportklimaat.

Deel kennis en laat je inspireren

Word lid van de groep Trends in Export op LinkedIn en krijg direct toegang tot het rapport Trends in Export 2020.

Rogier evofenedex
Contact

Vragen over corona?

Rogier helpt je graag verder