Coronavirus: welke impact heeft dit op het vervoer van mijn goederen binnen en buiten Europa?

Kijk goed naar je rechten als ladingbelanghebbende

25-03-2020  Het coronavirus heeft flinke impact op de goederenstromen over heel de wereld. Vooral gebruikers van de vervoersmodaliteiten zee, weg en lucht merken hier de gevolgen van. Goederen kunnen niet worden verscheept, er treden vertragingen op en vaarroutes worden door de vervoerder eenzijdig gewijzigd. Er is een tekort aan chauffeurs en vervoersmiddelen, lange wachtrijen bij de grens waardoor er ritten worden geweigerd of de bestemmingslocatie ineens niet meer bereikbaar is. Wat voor rechten hebben vervoerders bij de verschillende modaliteiten en waar moeten afzender / ontvanger rekening mee houden? 

Voor het zeevervoer moeten we voor het antwoord op deze vraag kijken naar de voorwaarden in de Bill of Lading. Hierin heeft de vervoerder zich een aantal rechten voorbehouden, waarop hij zich in deze situatie eventueel kan beroepen. Op basis van de voorwaarden in de Bill of Lading zal de zeevervoerder zich het recht hebben toegeëigend dat als het vervoer op enig moment wordt beïnvloed of waarschijnlijk zal worden beïnvloed (bijvoorbeeld door hinder, risico, gevaar, vertraging, moeilijkheid of nadeel van welke aard dan ook) hij ervoor kan kiezen een alternatieve route te varen, een container op te slaan of een container in een andere haven te lossen (‘achter te laten’) dan in de Bill of Lading is opgenomen. Zoals deze clausule in de voorwaarden leest, zullen de brede bewoordingen ertoe leiden dat het coronavirus, en de daarop genomen maatregelen, een beroep hierop rechtvaardigt.

Demurragekosten

Bovendien mag de vervoerder op grond van deze clausule dit eenzijdig doen, naar eigen goeddunken en zonder voorafgaande melding aan de ‘Merchant’ (waaronder iedereen wordt gedefinieerd die betrokken is bij de zending). Het inzetten van deze clausule zal verder geen afbreuk doen aan het recht van de vervoerder op betaling van de volledige vrachtprijs, terwijl de Merchant daarnaast ook voor de kosten mag opdraaien die voortvloeien uit het ‘achterlaten’ van de container.
Daarnaast kan het gebrek aan capaciteit, in de vorm van het aantal beschikbare schepen, de hoeveelheid beschikbaar materieel of beschikbaarheid van vervoer, tot extra kosten leiden. Zo zal het gebrek aan chauffeurs het gevolg kunnen hebben dat er demurragekosten ontstaan, die voor rekening komen van iedereen die onder de ruime omschrijving van de definitie van Merchant valt.

Niet gehouden aan

Tegen bovengenoemde bedingen kan de Merchant (afzender en/of geadresseerde) vrij weinig doen. Rederijen vervoeren goederen voor vele opdrachtgevers en bedingen daarop in hun standaardvoorwaarden grote vrijheden, die ten nadele kunnen uitpakken van de andere partijen die betrokken zijn bij het uitvoeren van de vervoerovereenkomst. Zo bedingen deze onder andere dat zij niet gehouden zijn instructies of wijzigingen op te volgen.
In het wegvervoer ligt het wat anders. Zodra het vervoer over de weg de grens overgaat is het CMR-verdrag (dwingendrechtelijk) van toepassing. Als de geadresseerde niet aanwezig is, weigert de goederen in ontvangst te nemen of wanneer de aflevering onmogelijk is, treden de art. 14-16 CMR in werking en moet de vervoerder instructies vragen aan de afzender en/of geadresseerde voordat hij zich bevrijdend van de goederen kan ontdoen. Deze instructies zijn niet per definitie kosteloos en de omstandigheden waaronder zij gegeven kunnen worden, worden daarnaast ook beheerst door de contractuele afspraken die er tussen partijen gelden.

Goederentransportverzekering

Dit alles betekent echter niet dat je als ladingbelanghebbende helemaal niets kunt ondernemen. Zowel de afzender als ontvanger kunnen bij de zeevervoerder actief informatie opvragen over wijzigingen in het vaarplan om aan de hand daarvan eventuele kostenbeperkende maatregelen te kunnen nemen en de eindklant c.q. ontvanger te informeren. Zoals hiervoor besproken geldt dit ook ten aanzien van vervoer dat over de weg plaats vindt. 
Wie de uiteindelijke kosten moet dragen die hierdoor ontstaan, moet worden bepaald op basis van de koopovereenkomst en de daarin opgenomen ICC Incoterms®. Daarnaast is het raadzaam na te gaan of er een goederentransportverzekering is afgesloten, die de schade mogelijk in enige vorm dekt.

Rogier evofenedex
Contact

Vragen over het coronavirus?

Rogier helpt je graag verder