07-03-2017  De voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker heeft als opmaat naar het aanstaande zestigjarig bestaan van de Europese Unie een visiedocument geschreven over de toekomst van Europa. Het document moet een discussie op gang brengen met de lidstaten van de Europese Unie. De regeringsleiders kwamen dit onlangs overeen tijdens een bijeenkomst op Malta.

In het document maakt Juncker nog geen keuzes maar geeft hij vijf mogelijke scenario's aan. Dat zijn:

  1. Behoud van de huidige situatie;
  2. Uitsluitend economische samenwerking (interne markt en douane-unie);
  3. Europa van twee of meer snelheden;
  4. Minder onderwerpen op een meer efficiënte manier aanpakken;
  5. Veel meer gezamenlijk doen.

Over de keuzes moeten, dat zal duidelijk zijn, nog veel politieke noten worden gekraakt. Maar dat er wat moet gebeuren is helder. Binnen de huidige situatie vindt Europa in veel gevallen niet (tijdig) oplossingen voor de grote problemen waarmee de EU wordt geconfronteerd. Daarmee lijkt het eerste punt voor vrijwel niemand aantrekkelijk.

Muntunie

Scenario twee en vijf hebben gemeen dat taken die de EU momenteel doet weer terugvallen aan de lidstaten. Saillant in dezen: de economische samenwerking van scenario twee was de taakomschrijving van de eerste jaren van de unie, nu bijna zestig jaar geleden. De unie was hierin succesvol, maar betekent zo'n scenario ook dat belangrijke taken als de muntunie en de bankenunie moeten worden beëindigd? Dat lijkt niet erg logisch. Minder onderwerpen meer efficiënt aanpakken heeft dan als voordeel dat ‘noodzakelijke’ onderwerpen voor een goed functionerende unie kunnen worden behouden.

LZV’s

Een Europa van meer snelheden zal de besluitvorming gemakkelijker maken. Regio's zoals de Benelux zouden samen met Duitsland en enkele andere lidstaten sneller besluiten kunnen nemen. Ook logistiek belangrijke zaken als standaarden (LZV's en zelfrijdende voertuigen) kunnen eerder worden gerealiseerd. Een dergelijk scenario creëert echter wél grenzen; wat in het ene land kan, kan in het andere niet. Dat maakt het er bij internationale handel niet gemakkelijker op.

Armslag

Meer gezamenlijk doen (scenario vijf) is een lonkend perspectief. Wel is van belang dat de voorwaarden aanwezig zijn om dit tot een succes te maken. De Europese Unie moet dan meer armslag krijgen en sneller kunnen reageren op uitdagingen. De praktijk leert dat er dan meestal een compromis uitrolt. Hopelijk is dit een perspectief dat hoop en perspectief geeft aan Europa, zodat de lidstaten en de inwoners weer ambitieus vooruit kunnen kijken. evofenedex zal meestrijden voor een Europa dat dienend is aan de belangen van de leden. Daarvoor geeft de notitie van Juncker in elk geval de kaders aan.