Wereldwijd worden wel nieuwe handelsovereenkomsten gesloten

Leestijd : 3 minuten

29-11-2021  Mede vanwege toenemende crises door tekorten aan containers, grondstoffen en menskracht is de Europese Unie (EU) er op het gebied van handelsakkoorden afgelopen jaar niet in geslaagd door te pakken. Na het afsluiten van de brexit-deal, zijn dergelijke mijlpalen dit jaar niet bereikt. Wel zijn er kleine stapjes gezet om bedrijven te ondersteunen met duurzaam en wendbaar handelsbeleid, gericht op een gelijk speelveld. Deze trend wordt in 2022 voortgezet.

Terugblik handelsbeleid 2021

  1. Handelsakkoord Canada - EU (CETA)
    In 2021 is nog geen duidelijkheid gekomen over de nationale ratificatie van CETA. De Eerste Kamer heeft na een rondetafeldiscussie en intensieve vragenronde besloten nog niet over te gaan tot een definitieve stemming over de ratificatie;
  2. Normalisatie handelsrelatie VS-EU
    De EU en de Verenigde Staten (VS) hebben de handelssancties die onder Donald Trump werden opgelegd, beëindigd. In oktober is besloten dat de VS en de EU elkaar geen nieuwe importheffingen meer opleggen ten aanzien van (producten van) ingevoerd staal en aluminium. Hierbij is het streven de concurrentie met China gezamenlijk beter aan te kunnen gaan en samen wereldwijd de productie van duurzaam staal en aluminium aan te jagen;
  3. Investeringsverdrag China - EU (CAI)
    Het op 30 december 2020 gesloten investeringsakkoord tussen de EU en China zal voorlopig het daglicht niet zien. De wederzijdse sancties naar aanleiding van de uitingen over de mensenrechtensituatie in China hebben het onderhandelingsproces tot stilstand gebracht;
  4. Handelsverdrag Mercosur - EU
    De EU heeft in 2019 een politiek akkoord gesloten met Mercosur (Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay) over een associatieverdrag. Met een aangenomen motie van de Partij voor de Dieren heeft de Tweede Kamer het kabinet verzocht zijn steun voor het akkoord in te trekken, al voordat de definitieve teksten beschikbaar zijn. Vanwege zorgen over de toename van ontbossing in met name Brazilië, heeft de Europese Commissie met de Mercosur-landen gesproken over aanvullende bindende afspraken over milieu en klimaat.

Gelijk speelveld

Na tien jaar onderhandelen is er een gezamenlijk standpunt van de EU-lidstaten over het instrument voor internationale overheidsopdrachten, het International Procurement Instrument. Daarnaast is de Europese Commissie afgelopen mei met een voorstel gekomen om buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren, aan te pakken. Bovendien heeft het aantreden van een nieuwe directeur-generaal bij de Wereldhandelsorganisatie, dr. Ngozi Okonjo-Iweala, dit instituut nieuw elan gegeven. Er worden echter nog geen grote doorbraken ten aanzien van de gewenste hervormingen verwacht.

Vooruitblik handelsbeleid 2022

Met zowel Chili als Nieuw-Zeeland zijn de onderhandelingen in een afrondende fase en ook de teksten van het vernieuwde handelsakkoord met Mexico worden begin 2022 verwacht. Het Zwitserse parlement heeft in september ingestemd met het deblokkeren van de zogenoemde cohesiebetalingen van 1,3 miljard Zwitserse frank. Met dit besluit kan begonnen worden met het herstel van de relatie tussen Zwitserland en de EU in 2022. Hierbij is sprake van een zoektocht naar structurele oplossingen om de goede relatie te bestendigen.

Inzoomen op brexit

De brexit is dagelijks nog van grote invloed op de internationale handel en het handelsbeleid. Enerzijds omdat het Verenigd Koninkrijk (VK) in rap tempo in staat blijkt nieuwe handelsakkoorden te sluiten met partnerlanden en nieuwe regio’s, maar anderzijds intern veel problematiek kent qua levering en bevoorrading. Hierdoor is de handel tussen het VK en de EU in relatieve zin ook sterk afgenomen. Politiek blijft een goede relatie met de Britten van groot economisch en strategisch belang, als gelijkgezinde partner om maatschappelijke uitdagingen te realiseren. De komende maanden ligt de focus op de inwerkingtreding van het Britse Border Operating Model voor exportstromen naar het VK.

Proactieve houding

Voor B&S International was 2021 een uitdagend jaar. Dit bedrijf uit Dordrecht bevoorraadt onder meer cruiseschepen met levensmiddelen en luxe artikelen zoals chocolade, drank en elektronica. “De evacuatie van Kabul, COVID-19, de containercrisis en de brexit-deal zo vlak voor de jaarwisseling, zorgden voor veel extra werk”, aldus Max Geeratz, lid van de Raad voor Export van evofenedex.

“Zo kwam er heel wat kijken bij onze voorbereiding op de brexit, maar terugkijkend denk ik dat Nederland met zijn reguliere poldermodel toch een voorsprong had op andere landen. Via het structurele overleg met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, evofenedex en het Agrarisch Import Platform waren we goed op de hoogte van de uitdagingen die op ons afkwamen. Niet alleen over de vooraanmeldingen en documentatie van transporten tussen de EU en het VK, maar ook over kleinere details zoals het retourneren van lege bierfusten en pallets. Daarbij komen nog de nieuwe invoereisen die nu aan samengestelde producten worden gesteld.”

Dat niet alles rondom de brexit op 1 januari 2021 duidelijk was, is volgens Max logisch. “Maar het Nederlandse bedrijfsleven had echt een proactieve houding in vergelijking met de wat afwachtende houding die we in de ons omringende EU-lidstaten zagen. Wij zien in de praktijk dat er ook ladingsstromen zijn verlegd naar andere havens, omdat daar de nieuwe regelgeving wat soepeler gehandhaafd leek te worden. Uiteindelijk verwacht ik dat dit van tijdelijke aard zal zijn. Immers, incorrecte of ontbrekende documenten moeten uiteindelijk een keer, bijvoorbeeld voor de wederuitvoer, worden hersteld en dat wordt dan een hele uitdaging.”

Dit artikel is geschreven door Anne Griffioen, beleidsadviseur Internationaal Ondernemen bij evofenedex. Het artikel is ook verschenen in globe, het vakmagazine voor internationaal ondernemen.

Peter
Contact

Vragen over de brexit?

Peter helpt je graag verder