15-06-2012  Vorige week bezocht ik de IT-conferentie van de Wereld Douane Organisatie in Tallinn (Estland). Deze conferentie ging over het gebruik van IT bij douanediensten. Iedereen was het er over eens dat de rol van IT in de procedures alleen maar zal toenemen. Innovaties als ‘single window’ en ‘in the cloud’ werken, raken meer en meer geaccepteerd. In sommige landen, zoals Zuid-Afrika, betekent die innovatie vooral het elektronisch delen van informatie tussen douaneambtenaren aan de grens. In andere landen, zoals Singapore en Nederland, wordt al gesproken over een optimale datadeling tussen douaneautoriteiten en het bedrijfsleven.

Facilitator

Op ieder innovatieniveau werd echter duidelijk dat gebruik van IT-innovaties alleen niet voldoende is om echt voordeel te bereiken. IT is een facilitator, maar het onderlinge proces en wetgeving moeten die facilitering wel mogelijk maken. Er zijn landen die nog met douanewetgeving werken uit 1922 en daar komt geen verandering in door alleen gebruik van IT, zo werd gesteld.

Standaarden

Cruciaal bij goed gebruik van IT-middelen is het creëren van eenduidige standaarden en protocollen. En hier gaat het vaak mis. Een specialist op het gebied van standaarden meldde dat 80 tot 90 procent marktpenetratie van een standaard als zeer succesvol mag worden aangemerkt. Nieuwe standaarden maken heeft geen zin. Hij zei: ‘Als je begint met vier standaarden en je wilt daar één standaard van maken, eindig je met vijf standaarden’. Het is daarom belangrijk dat standaarden tussen overheden, tussen overheden en bedrijfsleven en tussen het bedrijfsleven onderling kunnen communiceren en dat er interoperabiliteit ontstaat. Dit kan alleen als alle betrokken partijen samenwerken.

Gouden driehoek

Zelf sprak ik daarom op de conferentie over een gouden driehoek: bedrijfsleven, overheid en onderzoeksinstituten. Drie partijen die in een publiekprivate samenwerking voordelen kunnen bewerkstelligen die ze onafhankelijk van elkaar nooit kunnen bereiken. Voor het bedrijfsleven een snellere, efficiëntere en goedkopere logistieke keten. Voor de overheid beter en goedkoper toezicht  door betere beschikbaarheid van data van een hoge kwaliteit. Onderzoeksinstituten faciliteren dit door innovaties als synchromodaal vervoer mogelijk te maken. Een win-win-winsituatie.

Samenwerken

De opmerking dat bedrijven graag willen samenwerken omdat ze vanuit hun eigen risico op imagoschade graag willen voldoen aan de regels, leidde tot enige beroering. Dat is misschien in Nederland zo, maar dat geldt niet voor andere landen, zo stelden enkele deelnemers. Ik was daarom blij te merken dat Nederland internationaal gezien vooroploopt als het gaat om het gebruik van IT-innovaties bij douaneprocedures. Programma’s als het NLIP, waarbij het bedrijfsleven, de overheid/douane en het bedrijfsleven echt samenwerken, zorgen ervoor dat procedures ook echt kunnen worden verbeterd en IT-oplossingen maximaal tot hun recht komen.