Veranderingen EU-export regels dual use goederen (incl. webinar)

Leestijd 4 minuten

9-8-2021  Heb jij inzicht in wat de veranderingen in de wijzigingen die de nieuwe Europese dual-use verordening 2021/821 voor jouw bedrijf betekenen? Op 11 juni 2021 is verordening nummer (EU) 2021/821 gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Dit is de lang verwachte herziening van de Europese dual-use verordening 428/2009. De herziene verordening wordt van kracht op de negentigste dag na publicatie, dus op 9 september 2021. Deze modernisering van het exportcontrolesysteem van de Unie kan, afhankelijk van de activiteiten en producten, van grote invloed zijn op de eisen die aan Nederlandse exporteurs worden gesteld. In aanvulling op dit artikel organiseert evofenedex ook een gratis webinar over dit onderwerp.

Dit artikel is het begin van een serie artikelen over de ingrijpende veranderingen die plaatsvinden in de Europese dual-use verordening. De hele serie lees je in dit online magazine. Dual-use goederen zijn goederen die normaal gebruikt worden voor civiele doeleinden, maar ook militaire toepassingen kunnen hebben of bijdragen aan de productie of verspreiding van massavernietigingswapens.

Het proces om de verordening te vernieuwen is reeds in 2011 in gang gezet. Uit alle lidstaten van de Europese Unie (EU) zijn bijdrages en inzichten van zowel overheden als industrie verzameld. Op basis hiervan is een nauwkeurige afweging gemaakt. In dit artikel beschrijf ik allereerst het proces en de achterliggende gedachte voor de herziening.

De dual-use verordening

Exportcontroles in Europa dateren van de jaren na het einde van de Tweede Wereldoorlog, waar zeventien lidstaten, waaronder Nederland, West-Duitsland en de Verenigde Staten (VS), het Coordinating Committee for Multilateral Export Controls (CO-COM) oprichtten.

Al sinds 2009 is de dual-use verordening (EC) 428/2009 van toepassing. Deze verordening stelt een communautaire regeling in, die rechtsgeldig is in alle lidstaten en betreft de controle op de uitvoer, overbrenging, tussenhandel en doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik, met het doel te voorkomen dat goederen, software en (kennis van) technologie ongewenst worden ingezet voor militair eindgebruik of bijdragen aan de verspreiding van (kern-, chemische of biologische) wapens.

De verordening implementeert daarom internationale overeenkomsten zoals de Chemical Weapons Convention, Nuclear Non-Proliferation Treaty, Nuclear Suppliers Group, Australia Group en Missile Technology Control Regime. Bovenal zijn de goederenlijsten zoals opgenomen in de verordening gebaseerd op het Wassenaar Arrangement: een multilateraal exportcontroleregime waarin 42 landen samenwerken om te bepalen op welke goederen, software en technologie toezicht dient te zijn bij grensoverschrijding en hoe dat toezicht eruit moet zien.

Het voorstel ter herziening

Het proces van herziening van de dual-use verordening heeft jaren geduurd, mede vanwege alle inspraakmomenten die de industrie zijn geboden. Met het publiceren van de Green Paper in 2011 bracht de Europese Commissie een discussie op gang onder politieke partijen, beroepsorganisaties en bedrijven. Deze discussie richtte zich op het hernieuwen van de exportcontroles op basis van de hoogte van het risico bij export. Op basis van de reacties op de Green Paper en een publieke online raadpleging in 2015, stelde de Commissie een impact assessment op, dat heeft geleid tot een voorstel tot het hernieuwen van de huidige dual-use verordening 428/2009.

De modernisering bestaat in essentie uit twee dimensies: een upgrade ter verbetering van efficiëntie en effectiviteit van de huidige exportcontroleregelgeving, alsook het toevoegen en versterken van de concepten ‘menselijke veiligheid’ en ‘opkomende technologieën’. Onder andere door het toevoegen van deze concepten, kan de EU beter zelfstandig beslissingen nemen om in te spelen op de veiligheidsdreigingen van opkomende (cybersurveillance)technieken.

Aansluiting regelgeving VS

Exporteurs die op dit moment al goederen of technologie met Amerikaanse oorsprong verhandelen of verwerken in hun producten, zijn zich reeds bewust van de vergunningseisen voor buitenlandse exporteurs onder de Amerikaanse Export Administration Regulations (EAR). In sommige gevallen wijkt deze ‘US EAR’ af van de Europese dual-use exportcontroles. De nieuwe dual-use verordening lijkt meer op dit Amerikaanse regime, bijvoorbeeld doordat de overdracht van EU-technologie binnen de EU naar personen uit derde landen, nu in sommige gevallen ook onder de verordening is gebracht.

In 2013 heeft in de VS de zogenaamde Export Control Reform plaatsgevonden, waarbij een aantal minder gevoelige goederen niet langer onder de militaire exportcontroles (ITAR), maar onder de EAR-controles vielen. De bedoeling was om hiermee uitvoer en wederuitvoer van deze artikelen te vergemakkelijken, waarbij het ook in zekere zin voor de buitenlandse industrie aantrekkelijker werd om deze onderdelen in de VS te kopen. Een soortgelijke hervorming zal wellicht in de komende jaren op de Europese agenda komen, maar is op dit moment nog geen onderdeel van de huidige herziening van de dual-use verordening.

Gevolgen voor exporteurs

Er is een aantal onderwerpen in de dual-use verordening die bijzonder ingrijpend zijn gewijzigd:

  1. Technische ondersteuning
  2. Cybersurveillancesoftware en -technologie
  3. De catch-all vangnetclausule
  4. Humanitair recht

Hoewel de controles op de export van sommige goederen en technologie (waaronder kennisoverdracht) strenger zullen worden, beoogt de herziening meer harmonisatie in het toezicht tussen de verschillende lidstaten te brengen, alsmede meer duidelijkheid en vereenvoudiging met betrekking tot de vergunningverlening. Voor exporteurs is het daarom van belang hun Intern Compliance Programma onder de loep te nemen, zeker op het gebied van producten die de menselijke veiligheid en het humanitair recht kunnen raken. Hierin moet de balans gevonden worden tussen het noodzakelijke en het werkbare.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees het online magazine over export controle en meld je aan voor het webinar op 7 september over de veranderingen in EU-export regels voor dual use goederen.

Dit artikel is geschreven door Loes van Kan-Janson, senior consultant bij RSM International.

Onze ledenadviseur Alice
Contact

Vragen over internationaal ondernemen?

Alice en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder