23-03-2017  Incidenten bij het werken met gevaarlijke stoffen kennen meestal een aanloop. Als er sprake is van een beperkt veiligheidsbesef bij het management sijpelt dit veelal door naar de totale organisatie, met alle gevolgen van dien. Dat is althans de verwachting van Victor Roggeveen, Veiligheidskundige en Promovendus aan het Dual PhD Centre van de Universiteit Leiden. Roggeveen verricht momenteel onderzoek naar de samenhang van leiderschap en veiligheidsrisico’s . Dit onderzoek vindt onder andere plaats in sectoren die werken met gevaarlijke stoffen zoals de zware industrie, chemie en ziekenhuizen.

Vervolging

Roggeveen illustreert de noodzaak tot onderzoek: “Denk aan tankopslagbedrijf Odfjell in de Rijnmond in 2012. Een voorbeeld van een bedrijf waarbij het management de risico’s met gevaarlijke stoffen ernstig had onderschat. Dit is Odfjell duur komen te staan. Na diverse incidenten is daar uiteindelijk door de overheid besloten om in te grijpen  naar aanleiding van vanwege het verzwijgen van een ontsnapping van meer dan 200 ton butaan in augustus 2011, het personeel onbeschermd laten werken in een gevaarlijke omgeving en het niet onderhouden van brandblusinstallatie-middel”, vertelt Roggeveen.

Banenverlies

In december 2013 veroordeelde de rechter Odfjell tot een boete van 3 miljoen euro omdat het jarenlang in strijd handelde met de veiligheids- en vergunningsvoorschriften. “Dit had grote gevolgen,” vervolgt Victor Roggeveen. In 2014 werd een forse reorganisatie aangekondigd die gepaard ging met veel banenverlies. Ook werd het gehele management vervangen. Nieuw management heeft Odfjell uiteindelijk weer winstgevend en veilig weten te krijgen. Maar er zijn ook triestere gevalleen te bedenken, zoals bij Chemie-Pack in Moerdijk,waarbij de bedrijfsleiding ook een belangrijk aandeel in het ontstaan van de ramp had.”, weet Roggeveen.

Perceptie

“Leiderschap en risico’s zijn niet objectief te meten. Maar de medewerkers weten vaak heel goed wel hoe het zit”, stelt de deskundige. Het onderzoek gaat daarom in op de perceptie van werknemers: Kent men de risico's, durft men die te benoemen  en neemt men tijdig correctieve maatregelen? hoe gedraagt de manager/leider zich? Is deze leider geduldig of kan hij een vijandige reactie verwachten wanneer zij kritiek uiten? Op basis van onder ander 35 zogeheten leiderschapsindicatoren worden de deelnemers bevraagd over hun ervaringen.

Dag van de Gevaarlijke Stoffen

Op 17 mei is Roggeveen spreker op de evofenedex Dag van de Gevaarlijke Stoffen. Hij zal bij die gelegenheid dieper ingaan op de achtergronden en voorlopige resultaten van het onderzoek. Bedrijven die interesse hebben om (kosteloos) deel te nemen aan het onderzoek kunnen contact opnemen met v.roggeveen@me.com of via 06 5321 4021.