Logistieke platformen hebben logistici met gevoel voor commercie nodig

Nog maar weinig bedrijven maken gebruik van platformen

16-05-2019  ICT-gestuurde innovatie en digitalisering zorgen voor nieuwe mogelijkheden binnen de complexe wereld van de supply chain. De SCM Summit van 5 juni staat geheel in het teken van logistiek en platformen. Maar wat is nu de definitie van een platform? We vroegen hoogleraar Ad van Goor naar zijn kijk op de ontwikkeling van platformen in de wereld van logistiek en supply chain management.

Welk type platformen zijn er?

“De term platform wordt op  veel verschillende manieren gebruikt. Zo zijn er ICT-platformen, e-commerce platformen en warehousing platformen. Het grootste onderscheid is te maken tussen commerciële en logistieke platformen. In de onderstaande tabel vind je een kleine bloemlezing van de verschillende typen platformen.”

Soort platform

Voorbeelden

ICT-platformen

BluJay API, IBM IoT, Manhatten Saas

E-commerce platformen

UPS, DHL, Bol.com, Alibaba, Amazon, Zalando

Transport TMS platformen

NewWays, Transporeon, Uber Freight, Filogic

Warehousing platformen

Stockspots, UPS WaretoGo

Blockchain platformen

TradeLens (IBM), Koopman

Specifieke platformen

Gevaarlijke goederen, JouwBedrijfswagen

Regio platformen

Venlo sierteelt, Zwolle, Roosendaal

 

Wat is het verschil tussen een commercieel en een logistiek platform?

“Een commercieel platform wordt gedefinieerd als een verkoopmedium waarbij een partij in een keten gebruik maakt van het verkoopapparaat van een andere partij in dezelfde of een andere keten. Een voorbeeld is het tuincentrum dat zijn producten aanbiedt via het platform van Bol.com, of wanneer Unilever dit doet met zijn Dove zeep. Een ander voorbeeld is BCC die elektronica aanbiedt via het platform van Wehkamp. Samenwerking tussen alle partijen binnen de keten is dan van groot belang. Zo is voor de fulfilment van orders een losstaand logistiek platform nodig. We noemen dit ook wel de backoffice. Een commercieel platform staat bekend als frontoffice.”

“Logistieke platformen zijn prachtige voorbeelden van een nieuwe vorm van horizontale samenwerking. In het verleden waren deze altijd gebaseerd op horizontale samenwerking tussen transportbedrijven. Ik denk dat er in de toekomst nog meer mogelijk is. Denk aan inkopers die inkopen voor collega-bedrijven, producenten die voor elkaar gaan fabriceren, groothandelaren die elkaars assortimenten gaan verkopen of retailers die hun verkoopapparaat aan andere retailers aanbieden. Maar deze ontwikkeling is er niet van de ene op de andere dag.”

Welke gevolgen hebben platformen op het gebied van logistiek en supply chain?

“Dertig jaar geleden is de logistieke wereld overgestapt op een brede visie op logistiek, namelijk de inkooplogistiek, productielogistiek, distributielogistiek en circulaire logistiek. Zo zijn er door logistici verschillende verbeteringsvoorstellen in detail doorgerekend om de keten binnen en buiten het eigen bedrijf te optimaliseren.”

“Het implementeren van die voorstellen blijkt niet altijd eenvoudig te zijn. Vermoedelijk komt dit omdat de commerciële aspecten van samenwerken in een keten al snel worden onderschat. Het is tegenwoordig niet meer zo dat de logistiekeling de neus ophaalt voor softe commercianten en salesmedewerkers denken dat logistiek alleen maar over technische zaken gaat. De aandacht van logistici voor de commerciële aspecten, maar met name ook de machtsverhoudingen in supply chains, zijn bepalend voor het mogelijke succes van logistieke platformen. Daarnaast wordt geconstateerd dat platformen nog veel te veel vanuit een supply chain visie worden ontwikkeld en aangeboden. De echte driver behoort een demand chain visie te zijn en die treffen we nog veel te weinig aan. Demand chain visie is het verschil tussen pull en push. Bij push gaat het erom producten zo goedkoop mogelijk door de supply chain naar de klant te krijgen, omdat je denkt te weten wat zij nodig hebben, door zo goedkoop mogelijk in te kopen. Bij pull kijk je eerst naar de klanten en wat hun wensen zijn en vervolgens richt je daar de supply chain op in.”

Hoe zie jij de toekomst van platformen?

“Niet alle platformen blijken een succes, getuige het staken van de activiteiten van bijvoorbeeld Synple en Shobr. Huub Vermeulen van Bol.com noemt daarentegen handelsplatformen de heilige graal, omdat zuivere webwinkels volgens hem geen toekomst hebben (logistiek.nl, 25 januari 2019). Bol.com is momenteel het handelsplatform voor meer dan 23.000 externe handelaren.”

“Kosten en uiteindelijke opbrengsten moeten de echte trigger zijn om meer samen te werken. De transportsector bewijst dat bedrijven vrijwillige samenwerking het liefst zo lang mogelijk wil uitstellen (Versteijnen, logistiek.nl, 16 augustus 2018). Bij logistieke platformen heb je hetzelfde probleem. Pas als bedrijven er echt niet meer omheen kunnen, gaan ze pas over platforms nadenken of ermee werken. Het is daarom essentieel om de toegevoegde waarde van platformen transparant te maken.”

“In mijn beleving is een platform in eerste instantie een commercieel instrument. Logistiek is daarbij facilitair en niet leidend, maar het kan de commercie zeer van dienst zijn. Als bedrijven dit evenwicht tussen commercie en logistiek goed weten in te richten en uit te rollen, voorspel ik dat de platformeconomie een goede toekomst tegemoet kan gaan.”

Ad van Goor - evofenedex

Ad van Goor is emeritus hoogleraar logistiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is auteur van vier boeken, waaronder Werken met Logistiek en Werken met SCM.


SCM Summit

Waar wij als consumenten al jarenlang profiteren van innovaties als Uber, Amazon en Thuisbezorgd.nl, blijkt het bedrijfsleven platforms minder snel te omarmen.Tijdens de SCM Summit op woensdag 5 juni behandelen we de kansen en uitdagingen die platforms met zich meenemen en deelt onder andere Uber Freight haar visie in een sessie. Het thema van de Summit is dan ook Logistiek en platformen: toekomstmuziek of harde realiteit?

Onze ledenadviseur Nanne
Contact

Vragen over supply chain management?

Nanne en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder