Longread | Logistieke operatie met militaire precisie bij Nationaal Vuurwerk

Race tegen de klok

12-12-2019  Op tv ziet het er tien minuten lang zeer gelikt uit, het Nationaal Vuurwerk bij de Erasmusbrug in Rotterdam. Op de maat van de muziek worden duizenden vuurpijlen de lucht ingeschoten. Om dat voor elkaar te krijgen, is er een logistieke operatie nodig die militaire precisie vraagt. Op een  beveiligde locatie nabij de brug wordt alles zorgvuldig opgebouwd en vervolgens in zes uur tijd op en rond de brug uitgezet.

Zestigduizend mensen zijn er zelf bij en miljoenen zien het op televisie, als tijdens de jaarwisseling ruim drieduizend stuks vuurwerk de lucht ingaan bij de Erasmusbrug in Rotterdam. Sinds 2006 is er jaarlijks het Nationale Vuurwerk in de Maasstad en dit keer wordt het aantal vuurwerkshows uitgebreid naar Hoek van Holland en Nesselande. Het vergt een behoorlijke logistieke operatie om ervoor te zorgen dat alles op tijd klaar staat om de lucht in te gaan.

Klaas Rohde, bedenker Nationaal Vuurwerk.
Klaas Rohde: “Wij weten precies hoe lang het duurt voordat de pijl in de lucht explodeert”

 

Spanning

Voor Klaas Rohde, eigenaar van evenementenbureau Fjuze en bedenker van het vuurwerkspektakel, loopt de spanning in de loop van het jaar steeds verder op. Samen met organisatiebureau JMR wordt er al maanden van tevoren begonnen met een operatie die met militaire precessie moet worden uitgevoerd. “Alles moet kloppen die dag, want exact om middernacht moet het vuurwerk afgaan. Een kans om even te oefenen hebben we niet en door een storing een paar minuutjes later beginnen kan ook niet.” De voorbereiding begint dan ook al maanden van tevoren. “Samen met onze vuurwerkleverancier Dream Fireworks maken we een compositie. Het vuurwerk wordt namelijk afgeschoten op de maat van de muziek. Ook dat moet tot op de seconde kloppen.”

De dagen voorafgaand aan het vuurwerkspektakel wordt de opbouw gestart. “Dat doen we nabij de Erasmusbrug”, legt Rohde uit. “Daar hebben we een terrein waar we het vuurwerk opbouwen op een ponton en elf karren, die we op de brug plaatsen. Dat terrein wordt goed beveiligd, want we werken daar met zwaar vuurwerk. Als we dat afschieten, gaat het met een snelheid van 360 kilometer per uur de lucht in."

Een deel van de vuurpijlen wordt eerst op een ponton geplaatst.
Een deel van de vuurpijlen wordt eerst op een ponton geplaatst.

 

Door de stad

Het vuurwerk komt uit speciale bunkers uit Duitsland en wordt hierheen gereden met vrachtauto’s die voldoen aan de hoogste veiligheidseisen. Rohde: "Je moet immers met dat vuurwerk door de stad. Daarbij hoop je dan dat er geen meter sneeuw ligt in de dagen ervoor, al is dat wel eens voorgevallen. Hoewel het toen is gelukt om alles op tijd in Rotterdam te krijgen, gaf het wel extra stress.” Het tweede spannende moment is op Oudejaarsdag om 18.00 uur. Rohde: “Op dat moment gaat de Erasmusbrug dicht en kunnen wij aan het werk om alles te verplaatsen en op te bouwen. We hebben helaas niet de luxe als in Sidney, waar vuurwerkspecialisten weken de tijd hebben.”

Toch is het de laatste jaren iets makkelijker dan voorheen om alles op tijd klaar te zetten, zegt hij. “Vroeger moesten we nog met allerlei kabels slepen om alles aan de computer te koppelen. Nu gaat het allemaal draadloos en dat scheelt veel tijd. Om te zorgen dat alles op tijd afgaat, is onze computer gekoppeld aan die van de tv-uitzending, zodat alles om middernacht precies wordt afgestoken. Dat gaat door middel van een ontsteker die verbonden is met de computer. Als die een seintje krijgt, ontbrandt hij en wordt de lont aangestoken. Wij weten precies hoe lang het duurt voordat de pijl in de lucht explodeert. Met behulp van allerlei berekeningen en soms vertragers zorgen we ervoor dat het vuurwerk wordt afgestoken op de maat van de muziek.”

Foto Nationaal Vuurwerk

 

Meer locaties

Dit jaar wordt de logistieke operatie nog een stukje ingewikkelder, want de gemeente Rotterdam heeft besloten dat er ook in Hoek van Holland en Nesselande in Rotterdam-Oost een vuurwerkshow komt. “Ook daar moeten we zorgen voor een veilige omgeving om alles op te bouwen. Inmiddels hebben we daarvoor op die locaties ook geschikte plekken gevonden. In Nesselande gebruiken we een lichte ponton op het water en in Hoek van Holland lanceren we het vuurwerk vanaf het strand, dat daarvoor wordt afgezet.”

Rohde zegt dat hij merkt dat de belangstelling voor centrale vuurwerkshows groeit door de discussie over een vuurwerkverbod. “Onze vuurwerkleverancier verzorgt ook de show in Hilversum en in Den Haag. Zij merken ook dat het drukker wordt.” Het idee voor een centrale vuurwerkshow ontstond begin deze eeuw. “Ik werkte toen voor een landelijk radiostation en op de Dam in Amsterdam organiseerden we een feest met vuurwerk. We deden iets op een scherm en met een paar vuurpijlen, maar dat was erg slap vergeleken met Londen en Sidney. We dachten dat dat beter moest kunnen en zijn op zoek gegaan naar een locatie waar dat mogelijk zou zijn. Het moet immers een plaats zijn waar mensen het goed kunnen zien, maar ook op een veilige afstand kunnen staan. Dat is namelijk bij dit soort zwaar vuurwerk vereist”, aldus Rohde. “Als eerste reden we door Rotterdam. Toen we bij de Erasmusbrug kwamen dacht ik meteen ‘dit is de plek die we moeten hebben’. Met een plan onder de arm togen we naar het Stadhuis en gingen het gesprek aan met toenmalig burgemeester Opstelten en die zei ‘dat moeten we maar gaan doen’ met zijn bekende zware stemgeluid.”

Mistig

In 2006 was de eerste editie van het Nationaal Vuurwerk een feit, inclusief optredens van onder meer de band Kane. Rohde: “Dat was ontzettend spannend. Alleen om middernacht precies was het erg mistig. Ik vond dat zo erg, want je zag bijna niets. Maar bezoekers vonden het geweldig. Later hebben we de optredens geschrapt en is het evenement gratis toegankelijk gemaakt. Daarvoor zijn we gaan samenwerken met organisatiebureau JMR. En om te voorkomen dat de stad vastloopt, is er nu al een aantal jaren gratis openbaar vervoer om het vuurwerk te kunnen zien.” Op mist zit Rohde ook dit jaar niet te wachten. “Regen is vervelend, maar mist is het ergste dat er is. Ik heb liever koud en helder weer. Dan komt het vuurwerk het meest tot zijn recht en zijn de kleuren prachtig.”


Vervoer van vuurwerk

Wie vuurwerk vervoert, moet voldoen aan de voorschriften van het ADR, het Europees verdrag voor het internationaal vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Als het gaat om consumentenvuurwerk dat geclassificeerd is als 1.4G of 1.4S zijn niet alle ADR-voorschriften van toepassing. Dan kan een vrijstelling van toepassing zijn die bekendstaat als de 1000-puntenregeling (ADR-sectie 1.1.3.6). Volgens deze regeling is het toegestaan om vuurwerk van 1.4G (UN-nummer 0336) tot 333 kg netto massa ontplofbare stof te vervoeren. Vuurwerk van 1.4S (UN-nummer 0337) mag zelfs in onbeperkte hoeveelheden worden vervoerd. Bij zo’n vrijstelling blijft een aantal ADR-voorschriften wel gelden, waaronder het verplichte vervoersdocument, de verpakkingsvoorschriften, kenmerking en etikettering van de verpakking, awarenesstraining en het voorhanden hebben van een brandblusser.

Aanvullende voorschriften

Wanneer het vervoer niet voldoet aan de eisen voor een vrijstelling, zijn er aanvullende voorschriften van kracht. Zo moet de chauffeur beschikken over het verplichte ADR-vakbekwaamheidscertificaat en moeten er oranje borden op het voertuig worden aangebracht. Daarnaast moeten lokale autoriteiten vooraf schriftelijk toestemming geven voor het vervoer. Dat moet in de vorm van een certificaat van goedkeuring met een uniek referentienummer. Dit moet geregeld worden door de importeur of leverancier van het vuurwerk. Om dit aan te tonen, moet in of bij de vrachtbrief de verklaring worden vermeld. In Nederland is deze bijzondere bepaling verder uitgewerkt in de zogeheten Regeling aanvraag autorisatie classificatiecode vuurwerk.

Onze ledenadviseur Marjolein
Contact

Vragen over gevaarlijke stoffen?

Marjolein en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder