Minder kosten en risico's door supply chain finance

“Financieringskosten opschuiven leidt niet automatisch tot optimalisatie van de keten”

30-01-2019  Er is nog steeds veel onbekendheid omtrent supply chain finance, terwijl het het werkkapitaal dat zit opgesloten in de keten kan vrijmaken en financieringskosten flink kan terugdringen, aldus Ronald de Boer, associate lector aan de hogeschool Windesheim en Tim van Galen, investment manager bij DGGF en DTIF.

Supply chain management gaat over samenwerking in de keten. Daarbij hoort ook de financiering, oftewel supply chain finance. “Supply chain finance, of kortweg SCF, heeft als doel werkkapitaal en cashflows in de supply chain te optimaliseren door samenwerking van ketenpartners”, aldus Ronald de Boer, associate lector bij het lectoraat supply chain finance aan de hogeschool Windesheim in Zwolle. “Waar SCM zich vooral richt op fysieke en logistieke processen in de keten, probeert SCF de financiële stromen te verbeteren met als doel kosten te verlagen en risico’s te verminderen.” Dit kan volgens hem soms al heel simpel door bijvoorbeeld het factureringsproces te verbeteren of betere afspraken te maken over betalingstermijnen. “Daarnaast zijn er allerlei instrumenten en vormen van samenwerking die de financieringskosten en risico’s over de hele keten kunnen verlagen.”

De Boer geeft een voorbeeld. “Een bedrijf dat regelmatig aan internationale partijen levert, loopt de kans dat niet alleen de goederen lang onderweg zijn, maar dat ook de betaling op zich laat wachten. Dat legt een groot beslag op het werkkapitaal van het bedrijf en hierdoor nemen niet alleen de  kosten, maar ook de risico’s toe, zeker als er dan ook nog wordt afgerekend in vreemde valuta.” Soms is het mogelijk om te onderhandelen over voorwaarden die beter zijn voor de exporteur, bijvoorbeeld door gunstiger Incoterms overeen te komen, legt De Boer uit, maar meestal is dit niet mogelijk of niet wenselijk.  “Bijvoorbeeld omdat de financieringslast dan juist wordt gelegd bij de partij die deze het slechtst kan dragen, waardoor de totale kosten, en risico’s, in de keten omhoog gaan.”

Overlap

Volgens De Boer zit er veel overlap tussen SCF en SCM. Het gaat in beide gevallen om betere samenwerking tussen ketenpartners met als doel meer waarde te creëren voor de eindgebruiker, tegen minimale kosten en risico’s. Door betere afstemming tussen de verschillende schakels in de keten is het mogelijk om (verborgen) kosten uit de keten te halen en tegelijkertijd een betere service te realiseren, stelt hij. “Dit vereist end-to-end zichtbaarheid en integratie van processen. Hierbij staan de transacties tussen de verschillende partijen niet langer centraal, maar wordt de relatie belangrijk; er moet voldoende vertrouwen en open communicatie zijn om echte synergie te vinden.”

Het doel is volgens hem niet om de marge van de ander te verlagen, maar om de totale ketenkosten te verminderen en de waarde voor de uiteindelijke klant te verhogen. Dit kan alleen als alle verschillende stromen - fysiek, informatie en financieel - over alle schakels in de gehele keten worden betrokken. “Bij SCF ligt de nadruk meer op de financiering en cash flow in de keten, terwijl SCM van origine meer focust op de logistieke processen. In de laatste jaren zien we dat zowel in het bedrijfsleven als bij academici de connectie tussen beide steeds meer wordt gelegd. De best presterende bedrijven kennen zowel een betere ketenintegratie als een hechtere samenwerking tussen logistieke en financiële afdelingen”, aldus De Boer.

Ronald de Boer: “Er moet voldoende vertrouwen en open communicatie zijn om echte synergie te vinden.”
Ronald de Boer: “Er moet voldoende vertrouwen en open communicatie zijn om echte synergie te vinden.”

 

Financieringslasten                                                                                        

“Feit is dat bedrijven nog vaak te veel zijn gericht op het optimaliseren van hun eigen cash-to-cash cycle”, vervolgt hij. “Dit betekent dan bijvoorbeeld dat de partij met de meeste macht extreem lange betalingstermijnen aan zijn leveranciers oplegt. Hierdoor komen de financieringslasten te liggen bij de partijen die de hoogste kapitaalkosten hebben: een lokale mkb’er betaalt immers, door hogere risicotoeslagen, een hogere premie aan zijn financiers dan een kredietwaardige multinational.” SCF kan volgens De Boer werkkapitaal dat opgesloten zit in de keten vrijmaken en financieringskosten flink terugdringen door betere samenwerking. “De daadwerkelijke mogelijke besparing hangt natuurlijk af van de branche en geografische spreiding van de bedrijven in de keten.” De meeste SCF-implementaties die hij ziet, geven een besparing van twee procent of meer en een reductie van het werkkapitaal van tien procent of meer. Niet alle besparingen zijn in geld uit te drukken, zegt hij.

“Zo zien we ook dat SCF kan leiden tot een betere relatie tussen klant en afnemer, en dat SCF als een effectief instrument voor maatschappelijk verantwoord ondernemen kan worden ingezet in de ketenintegratie.” Dat SCF desondanks nog niet ruimschoots wordt toegepast, heeft volgens De Boer verschillende redenen. “De belangrijkste is dat veel bedrijven nog te veel gericht zijn op de optimalisatie van het werkkapitaal binnen de bedrijfsgrenzen en vergeten dat het uiteindelijk gaat om de cash flow in de hele keten. Verder is er nog steeds veel onbekendheid omtrent SCF. Iets meer dan de helft van grote corporaties heeft inmiddels al wel één of meer SCF-programma’s lopen, maar de meeste middelgrote bedrijven hebben er nog nauwelijks van gehoord, en bij het mkb is de onbekendheid nog veel groter.  “Daarnaast is er, met name bij het mkb, niet altijd de juiste kennis aanwezig om te beoordelen of een voorstel profijtelijk is voor het bedrijf.”

Eerste stap

Voor een bedrijf dat aan de slag wil gaan met SCF, zou het in kaart brengen hoe de financiële stromen in zijn keten globaal lopen, een eerste goede stap zijn, zegt Tim van Galen. Van Galen, investment manager bij DGGF en DTIF, bedient Nederlandse ondernemers die willen importeren uit of investeren in het buitenland. Vanuit die rol verstrekt hij ook supply chain finance aan Nederlandse ondernemers die hun leveranciers in het buitenland willen voorfinancieren. “Waar zit werkkapitaal vast in de supply chain, voor hoeveel weken, en hoe zijn de lasten tussen de verschillende ketenpartners verdeeld? Zet dit vervolgens af tegen de kredietwaardigheid en liquiditeitsbehoefte van de verschillende partijen”, adviseert hij. “Probeer hierbij de hele keten zoveel mogelijk mee te nemen, dus ook leveranciers van leveranciers, en interne processen. Uit deze eerste analyse volgt vrij snel waar de belangrijkste knelpunten en risico’s liggen.”

Van Galen raadt ondernemers aan vervolgens in gesprek te gaan met de relevante partijen en af te tasten welke mogelijkheden er zijn. “Veel partijen, vooral grote bedrijven, hebben al SCF-programma’s lopen, waar mogelijk op kan worden aangehaakt. In andere gevallen is het soms mogelijk om een creatieve oplossing te bedenken die voor alle partijen beter is. Hierbij kan het nodig zijn om bepaalde verantwoordelijkheden te verschuiven, bijvoorbeeld door het voorraadbeheer bij de leverende partij te leggen in plaats van bij de afnemer, om zo de coördinatie en afstemming van de verschillende stromen te verbeteren.”

Mocht dit niet lukken, dan is het volgens Van Galen goed om te kijken welke ondersteuning derden kunnen leveren. Hierbij kan worden gedacht aan banken, SCF-providers, logistieke dienstverleners en de overheid. “Daarnaast is het goed om te weten dat er verschillende grote bedrijven zijn die publiekelijk een commitment zijn aangegaan om mkb-leveranciers een korte betalingstermijn aan te bieden; in Nederland is daarvoor het platform betaalme.nu opgericht.

Tim van Galen: “Veel partijen hebben al SCF-programma’s lopen, waar mogelijk op kan worden aangehaakt.”
Tim van Galen: “Veel partijen hebben al SCF-programma’s lopen, waar mogelijk op kan worden aangehaakt.”

 

Dutch Good Growth Fund en Dutch Trade and Investment Fund

Het Dutch Trade and Investment Fund (DTIF) en het Dutch Good Growth Fund (DGGF) bieden leningen, garanties en exportfinanciering voor Nederlandse bedrijven met internationale activiteiten zoals investeren in het buitenland, importeren uit het buitenland en exporteren naar het buitenland.

Onze ledenadviseur Nanne
Contact

Vragen over supply chain management?

Nanne en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder