Coronacrisis biedt nieuwe inzichten voor de whitepaper van hoogleraar Jack van der Veen.

Leestijd: 3 minuten

06-07-2020  Jack van der Veen is professor of Supply Chain Management aan de Nyenrode Business Universiteit en verbonden aan de evofenedex leerstoel Supply Chain Management. Op dit moment is hij bezig met het samenstellen van de whitepaper: Implementing new Supply Chain Business Models: Risk Management in cross-border trade. De eerste opzet van de whitepaper is geschreven voordat de coronacrisis uitbrak. Welke gevolgen heeft de crisis voor de aanstaande whitepaper?

De whitepaper gaat onder andere in op risicomanagement in grensoverschrijdende handel. Wat verwacht je van het risicomanagement van bedrijven naar aanleiding van de coronacrisis? Zie je al dat bedrijven meer voorraad in Europa aanhouden of overgaan tot lokale productie?

“Op dit moment is dat nog te vroeg om te stellen. Je hebt niet van de ene op de andere dag je supply chain geherstructureerd. Dit worden uiteindelijk strategische keuzes voor de langere termijn. Onlangs was ik aanwezig bij de evofenedex Raad voor Logistiek Kennis. Daarbij viel op dat bij veel deelnemers van de raad de urgentie van een flexibele en robuuste supply chain duidelijk op de radar stond. Ook al zijn inmiddels de supply chain verbindingen met vele toeleveranciers weer (gedeeltelijk) hersteld.

Maar de crisis heeft ook een flinke verandering gebracht op het vlak van digitalisering bij bedrijven. Van de ene op de andere dag is videoconferencing mainstream geworden en blijken mensen niet op kantoor te hoeven zitten om productief te zijn. In de afgelopen tien jaar is er veel nieuwe technologie ontstaan. Deze technologie kan ingezet worden om de huidige supply chain te verbeteren. Zo kunnen IoT, Big Data & Business Analytics, Blockchain en AI ingezet worden voor de digitalisering van interne en externe processen. Zo moeten bedrijven ook deze nieuwe technologieën en businessmodellen omarmen om in de toekomst bestaansrecht te behouden.”

Door de crisis is er bij veel bedrijven een acuut gebrek aan liquiditeit ontstaan. Verwacht je dat bedrijven hierdoor deze investeringen in nieuwe technologie en business modellen achterwege zullen laten?

"Natuurlijk geldt 'cash is king', maar er is ook veel bijna-gratis geld beschikbaar in de markt. Dus dat hoeft de investeringen niet af te remmen. Het voornaamste issue zijn de plannen en de visie op de toekomst van het management. Is er voldoende leiderschap en visie binnen een organisatie? Is het management bereid om risico’s te nemen om de kansen die er weldegelijk zijn, te grijpen? Van nature is de supply chain manager risicomijdend. Logisch ook. Maar handel vraagt ook ondernemerschap, en daar horen verantwoorde risico’s natuurlijk wel bij.

De coronasituatie heeft ook nog weer eens duidelijk gemaakt dat in de toekomst ketensamenwerking noodzakelijk is. Bijvoorbeeld bij de implementatie van digitale standaarden voor de verdere uitrol van de digitalisering binnen bedrijven. Je kunt zelf wel een standaard neerleggen, maar als je leveranciers hier niet in willen aansluiten, dan krijg je hier ook de voordelen niet van. Bedrijven moeten bereid zijn om te investeren in partnerships. Ze moeten simpelweg af durven te stappen van hun eigen belang en durven te investeren in het belang van de keten in zijn geheel. Dat is uiteindelijk voordelig voor iedereen. En in je uppie red je het simpelweg niet.”

Het platform-businessmodel, product- as-a-service en een business model volledig toegespitst op duurzaamheid. Dit zijn de businessmodellen waar je in de whitepaper veel van verwacht. Wat is je opgevallen aan deze businessmodellen naar aanleiding van de coronacrisis?

“Platformen zoals Amazon hebben in de afgelopen tijd een explosieve vraag gehad naar hun goederen en wisten zo ook een enorme klantwaarde te realiseren. Maar er schuilt ook een zeker risico in. De platformen zijn inmiddels zo sterk dat ze hun toeleveranciers in tijden van crisis financieel onder druk kunnen zetten. Op de lange termijn is de omgang in zo’n relatie niet houdbaar als er niet wordt samengewerkt in de keten. Zoek dus gelijkgestemden op waarbij er respect is voor elkaars doelen. Dat gaat natuurlijk niet van de ene op de andere dag, het is een strategische beweging. Er is een bewustzijn nodig dat ingaat op het adagium: alleen ga je sneller, samen kom je verder. Het platform Compose is daarvan een mooi voorbeeld.

Het duurzaamheidsbusiness model is onvermijdelijk. Alleen al als je kijkt naar de impact van de stikstofcrisis en de gevolgen die dit heeft voor bijvoorbeeld transport, de bouw en het boerenbedrijf. De enorme consequenties van deze duurzaamheidsontwikkelingen kun je niet vooruitschuiven. Bedrijven moeten zich ook realiseren dat duurzaamheid echt kansen biedt om je te onderscheiden in de markt waarmee je uiteindelijk extra klantwaarde bewerkstelligt. Een crisis is daarom het moment voor verandering.”

Momenteel bevindt de whitepaper zich nog in het stadium van een position paper. Wat zijn de verdere stappen die gezet gaan worden voordat de publicatie is? 

“De komende tijd ga ik bij verschillende leden van evofenedex de ‘best practices’ ophalen. Wat zijn de lesssons learned uit deze community op het vlak van risicomanagement en cross-border trade in deze tijd? Hoe is er omgegaan met de impact van de coronacrisis? In een eerder bezoek aan de Raad van Logistieke Kennis viel het op dat tweederde van de deelnemers aangaf dat het tijd is om te gaan werken met nieuwe businessmodellen en dat hun huidige businessmodel aan revisie toe is. Van nature zijn “logistiekelingen” niet geneigd naar het snel implementeren van veranderingen. Maar je ziet nu wel dat veel bedrijven zich qua bewustzijn bevinden in de zogeheten Three A’s of change-fase: van Awareness via Acceptation naar Action. De realisatie is ingedaald dat het bedrijf nu echt wat moet doen, iedereen lijkt tenminste één fase op te schuiven en dat is goed nieuws. 

Bij de klassieke vorm van risicomanagement gaat het om zo veel mogelijk te blijven vasthouden aan een voorop gezet plan. Maar dat werkt natuurlijk niet in een hoog onzekere omgeving. De moderne vorm van risicomanagement stelt daarom het bereiken van het doel centraal, ongeacht de manier waarmee dit doel wordt bereikt. Daarbij zijn risico’s zeker niet alleen negatief, er zijn ook kansen. Bij bedrijven die dat gedachtegoed omarmen kan deze crisis een versnelling van implementeren van nieuwe businessmodellen betekenen.”

Leden die zelf graag een bijdrage willen leveren aan de inhoud van whitepaper kunnen zich aanmelden via scm@evofenedex.nl 

Download

De whitepaper is beschikbaar in het Engels en bestaat uit 32 pagina's. Via het onderstaande aanmeldformulier kan het document geheel kosteloos worden aangevraagd, waarna deze per mail wordt toegestuurd.

Onze ledenadviseur Nanne
Contact

Vragen over supply chain management?

Nanne en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder