Noodbunkertoeslag door sterk gestegen brandstofprijzen

Gevolgen kunnen groot zijn en verschillen per soort overeenkomst

06-07-2018  De sterk gestegen brandstofprijs zorgt ervoor dat rederijen sinds begin vorige maand genoodzaakt zijn een Emergency Bunker Surcharge (EBS) in te voeren. De noodbunkertoeslag is volgens de rederijen nodig om de kosten te dekken.

De EBS kan vervelende gevolgen hebben voor contracten tussen een partij en een reder. Mag een EBS zomaar worden opgelegd?

Spotboekingen

Bij het plaatsen van een losse opdracht bij een rederij is er sprake van een zogenoemde spotboeking, oftewel wordt hierbij het aanbod van de rederij om tegen een bepaalde prijs te vervoeren door de verlader aanvaard. Dit aanbod is dus momenteel inclusief een EBS. De boeking is pas definitief als beide partijen het over de prijs en de daartegenover staande diensten eens zijn.

Als er dus nog discussie is over de prijs, kan er nog onderhandeld worden. In de praktijk is dat momenteel lastig, omdat alle grote partijen hebben besloten hun prijzen te verhogen. Contracteren  met een concurrent – als dat al tot de mogelijkheid behoort – resulteert dan ook vaak in een zelfde soort aanbod.

Lopende schriftelijke overeenkomsten

Is er sprake van een lopende raamovereenkomst met de rederij waarin staat onder welke prijs en condities er vervoerd wordt, dan kan de rederij niet een eenzijdig een EBS opleggen. Daarvoor moet de tegenpartij nadrukkelijk instemmen, al zijn er wel een paar uitzonderingen. 

Bijvoorbeeld als overeengekomen is dat wijzingen onder bepaalde omstandigheden eenzijdig zijn toegestaan. Als dit is overeengekomen dan moet dit terug te vinden zijn in het contract. Soms kan een dergelijke afspraak in strijd zijn met de ‘redelijkheid en billijkheid’. Of dat zo is, zal voor een deel afhangen van hoe de bepaling is geformuleerd. Door de vele soorten raamovereenkomsten die er in de markt in omloop zijn, is het voor ons niet mogelijk om vooraf te zeggen of een protest tegen de EBS kans van slagen heeft.

Een andere manier om een lopende overeenkomst te wijzigen als de rederij een beroep doet op onvoorziene omstandigheden. In dat geval kan de rechter de overeenkomst wijzigen. Dit zal de rechter pas doen als hij of zij van oordeel is dat het niet redelijk en billijk is dat de opdrachtgever van de rederij  vasthoudt aan de vrachtprijs zónder EBS. Een punt van aandacht is dat deze overeenkomsten vaak naar Engels recht zijn opgesteld. Naar Engels recht is een verhoging van de brandstofprijzen geen onvoorziene omstandigheid en zal de rechter om deze reden de EBS afwijzen. 

Andere mogelijkheden

Is er geen bepaling in de overeenkomst opgenomen waarin staat dat de overeenkomst gewijzigd mag worden en is een geslaagd beroep op onvoorziene omstandigheden niet mogelijk? Dan kan de rederij de overeenkomst niet wijzigen. Wijziging van de overeenkomst in een dergelijk geval, kan tot wanprestatie, en uiteindelijk tot ontbinding van de overeenkomst leiden. De schade die wordt geleden door de wanprestatie en/of ontbinding kan vervolgens worden verhaald op de rederij. Ook kan er worden geëist dat het transport plaatsvindt onder de oorspronkelijke vrachtprijs zonder oplegging van een EBS.

Advies

Naar onze inschatting is de kans op een succesvol protest tegen de EBS het hoogst bij een lopende overeenkomst. Indien u een dergelijke overeenkomst heeft lopen en u bent geconfronteerd met de EBS, dan is het verstandig na te gaan of de overeenkomst deze wijziging toestaat. Indien er na het lezen nog vragen zijn, dan kunnen die worden gesteld op het mailadres bedrijfsjuristen@evofenedex.nl.

Belangenbehartiging

De wijze waarop deze toeslag tot stand is gekomen roept veel vragen op vanuit verladers. evofenedex is dan ook actief aan het lobbyen om deze eenzijdige wijze van het opleggen van toeslagen door rederijen tegen te gaan. Onder andere via de Europese koepel van verladers (ESC) is er actief gesproken met de Europese Commissie in het kader van de mededingingsregels. Daarnaast voeren we actief gesprekken met rederijen om tot een betere afspraken te komen om dit soort toeslagen in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen. Voor meer vragen over dit lobbyproces kan er contact op worden genomen met Rogier Spoel (Beleidsadviseur Zeevracht): r.spoel@evofenedex.nl.