Fout hout is probleem voor exporteurs

Goedkoop is duurkoop!

05-12-2018  Exporteurs die hun houten verpakkingen bij een niet geregistreerde partij kopen, lopen het risico dat hun zending wordt onderschept als het hout geen goedgekeurde hittebehandeling heeft ondergaan. Met het 3-stappenplan van SMHV is dit eenvoudig te voorkomen.

Stichting Markering Houten Verpakkingen (SMHV) voert in Nederland de mondiale standaard voor fytosanitaire maatregelen (ISPM 15) van de International Plant Protection Convention (IPPC) uit. Kort gezegd houdt ISPM 15 in: houten verpakkingen die de grens over gaan, moeten behandeld zijn conform de richtlijnen van deze standaard en voorzien zijn van een merkteken. Dat voorkomt dat schadelijke organismen, zoals kevers en torren, meeliften op pallets, kisten of stuwhout.

Dennenhoutaaltje

Schadelijke organismen als het dennenhoutaaltje zijn berucht. In Portugal en een oostelijk deel van Spanje heeft dit meegereisde beestje arealen bos aangetast. Om dit te voorkomen eisen bijna alle landen dat verpakkingshout behandeld en gemarkeerd moet zijn volgens ISPM 15. In Nederland is de uitvoering en de controle op in- en uitgaand verpakkingshout goed geregeld. Ondernemingen die verpakkingen conform ISPM 15 mogen leveren zijn geregistreerd bij SMHV. SMHV en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) werken nauw samen met controlerende instanties. De NVWA werkt ook samen met keuringsdiensten en de douane bij de import en export van zendingen.

Behandeling volgens ISPM 15

ISPM 15 schrijft voor dat hout een hittebehandeling moet hebben ondergaan. Er zijn binnen de EU twee manieren van behandeling toegestaan: hittebehandeling (Heat Treatment-HT) en hittebehandeling middels Dielectric Heating. In de ISPM 15 is precies beschreven en toegelicht hoe deze behandelingen moeten worden uitgevoerd. Zo is de hittebehandeling in droogkamers alleen conform ISPM 15 als het hout bestemd voor het gebruik van verpakkingsmateriaal tot tenminste 56 ⁰C verhit is, gedurende tenminste 30 minuten, gemeten in de kern van het hout. Het hout moet volgens ISPM 15 ook altijd ontschorst zijn. Na de ISPM 15-behandeling krijgen de houten verpakkingen het IPPC-merkteken. De behandeling en markering moeten door een geregistreerde onderneming worden uitgevoerd. Deze zijn terug te vinden op in het centraal register van SMHV.

Onderscheppingen aan de grens

Toch gaat het ook in ons land soms mis. Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van SMHV kwam een voorval aan de orde waarbij een uit Nederland geëxporteerde zending bij import aan de grens werd tegengehouden door de buitenlandse overheid. Op de houten verpakking was schors aangetroffen en levende boomschorskevers in de verpakking, die er niet in hadden gezeten als het hout conform ISPM 15 was behandeld.

Verkeerd registratienummer

Het kan ook voorkomen dat een exporteur normaal gesproken zaken doet met een geregistreerde onderneming, maar voor één keer in zee gaat met een niet-geregistreerde onderneming. Deze onderneming kan dan de exporteur vertellen dat hij zijn verpakkingen bij een geregistreerde onderneming - en dus conform ISPM 15 - heeft ingekocht en ze ook als ISPM 15 behandelde verpakkingen verhandelen. Het risico is dan echter groot dat het mis gaat. 
Uit onderzochte onderscheppingen blijkt dat regelmatig niet alleen de behandeling niet volgens de ISPM 15 regels is gebeurd, maar ook dat andere afspraken niet nageleefd worden, zoals het volgens de overeenkomst omgaan met de uitgegeven registratienummers. Tegen dit type afwijkingen van ISPM 15 die vallen binnen afspraken die door de SMHV met de NVWA zijn gemaakt, wordt opgetreden door de controlerende instanties en de toezichthouders dan wel opsporingsambtenaren van de NVWA.

Goedkoop is duurkoop

"Niemand is verplicht om zaken te doen met geregistreerde handelaren, reparateurs of producenten", zegt secretaris van SMHV René de Gruijter. "Maar ISPM 15 is verplicht. Ook moeten exporteurs goed beseffen dat een niet-geregistreerde onderneming de spelregels van SMHV niet kent en dus ook niet kan naleven. Bovendien staan niet-geregistreerde ondernemingen niet onder toezicht en worden dus ook niet gecontroleerd. Geregistreerde ondernemingen worden minimaal twee keer per jaar gecontroleerd. Kostenoverwegingen spelen nog wel eens een rol om te kiezen voor goedkoper hout van niet-geregistreerde partijen, maar zoals het voorbeeld aantoont kan goedkoop in dit geval echt duurkoop zijn." 
De kosten die gemaakt moeten worden door de exporteur als zendingen in het buitenland (met name nu nog landen buiten de EU) onderschept worden, zijn vaak hoog. Zo kan het zijn dat de zending ontdaan moet worden van al het verpakkingshout, wat vervolgens vernietigd wordt, of dat de gehele zending teruggestuurd wordt.

Financiële risico’s

Dit zijn pijnlijke voorbeelden van bijvoorbeeld niet-kwaadwillende exporteurs die op kosten worden gejaagd doordat ze van de goed ingeregelde paden afwijken. Ook als exporteurs zaken doen met leveranciers die houten verpakkingen bij diverse partijen kopen, is dit een extra reden om waakzaam te zijn. Volgens SMHV is er in sommige gevallen nog te weinig besef van de risico’s die exporterende bedrijven lopen wanneer hun houten verpakkingen niet voldoen aan de eisen van ISPM 15. Partijen die bij de grens worden tegengehouden kunnen worden teruggestuurd, vastgehouden of zelfs vernietigd. In alle gevallen zijn de financiële consequenties voor de exporteur.

Stappenplan

Om niet voor verrassingen te komen te staan, heeft SMHV een eenvoudig drietrapsstappenplan. Check ten eerste altijd of een producent, handelaar of reparateur geregistreerd staat bij SMHV. Het centraal register met geregistreerde ondernemingen is online te vinden en biedt een overzicht met landen die ISPM 15 verplicht stellen. Een tweede controlepunt is de factuur. Hierop moet staan dat de betreffende houten verpakkingen behandeld zijn volgens ISPM 15 en moet ook het registratienummer van de geregistreerde onderneming vermeld worden. Alleen een verklaring dat het hout een ‘hittebehandeling’ heeft ondergaan is niet genoeg.
Tot slot kan een exporteur het IPPC-merkteken op de verpakking controleren. Dat merkteken bestaat uit verschillende onderdelen, zoals de IPPC-korenaar, een landencode, het registratienummer van de onderneming en de toegepaste behandelmethode. Bekijk de vereisten met betrekking tot het merkteken en de animatiefilm die het verhaal van SMHV en ISPM 15 bondig en duidelijk uitlegt. "Als je het op deze manier doet, speel je op zeker", zegt René de Gruijter. "Dan kan je als exporteur eenvoudig en probleemloos transporteren, zonder bedrijfsrisico’s."

Onze ledenadviseur Alice
Contact

Vragen over internationaal ondernemen?

Alice en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder