evofenedex benadrukt belang van uitbreiding spoornet

15-07-2021  In een brief over het jaarverslag basisnet die staatssecretaris Stientje van Veldhoven afgelopen woensdag naar de Tweede Kamer stuurde, benoemt ze een aantal oplossingsrichtingen voor de jaarlijkse overschrijdingen van de risicoplafonds op het spoor. Volgens evofenedex is de staatssecretaris hiermee op de goede weg, maar zijn voor een echt robuuste oplossing ook forse investeringen in het spoornetwerk noodzakelijk.

Jaarlijks doet de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat verslag over Basisnet: het netwerk van wegen, vaarwegen en spoor dat in Nederland is aangewezen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Het Basisnet is bedoeld om een goede balans te vinden tussen het vervoer van gevaarlijke stoffen, de veiligheid van omwonenden én de mogelijkheid voor ruimtelijke ontwikkeling. Op het spoor is het nooit goed gelukt om die balans te vinden. Dat is zichtbaar in overschrijdingen van de zogenoemde risicoplafonds, die ook in 2020 voorkwamen. De plafonds vormen een maatstaf voor veiligheid, maar zijn tegelijk bedoeld om het vervoer van gevaarlijke stoffen over specifieke routes te sturen.

Oplossingsrichtingen

Om een structurele oplossing te vinden, is het programma Robuust Basisnet Spoor opgezet, waar ook evofenedex aan meewerkt. Uit het programma zijn een aantal oplossingsrichtingen naar voren gekomen, die de staatssecretaris in haar brief benoemt. Een daarvan is om met verladers en vervoerders verdere afspraken te maken in de vorm van convenanten over de routes die zij nemen. Waar er inderdaad meerdere geschikte routes beschikbaar zijn, kan dit de druk op zwaarbelaste trajecten verlichten. Ook het vervoer van stoffen door buisleiding kan iets bijdragen, al zijn veel stofstromen hiervoor niet geschikt.

Geactualiseerde risicoplafonds

In haar brief schrijft Van Veldhoven dat ze, rekening houdend met toekomstig transport en bebouwing, nieuwe berekeningen laat uitvoeren voor de risicoplafonds. Ze beseft terecht dat ook deze geactualiseerde plafonds door ontwikkelingen, zoals de energietransitie, mogelijk snel weer achterhaald kunnen zijn. Bovendien bieden risicoplafonds weinig aanknopingspunten om daadwerkelijk het vervoer mee te sturen. Ze wil daarom een alternatief uitwerken. Het uitgangspunt is en blijft daarbij volgens de staatssecretaris dat “veiligheid van het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor centraal staat én dat het gemeenten ondersteunt bij de keuzes ten aanzien van het bouwen langs het spoor. Niet door sturing aan de hand van de risicoplafonds, maar door de risico’s te beheersen, waarbij kansen worden benut om de leefbaarheid te verbeteren”.

Uitbreiding railnetwerk

evofenedex steunt de oplossingsrichtingen die de staatssecretaris heeft benoemd. Deze helpen om het bestaande Basisnet zo optimaal mogelijk te benutten. Tegelijk zien wij als ondernemersvereniging in dat het voor een echt robuuste oplossing nodig is om én het Basisnet én ruimtelijke ontwikkeling meer ruimte te geven. Dit vraagt om een stevige ambitie van het Rijk om het Nederlandse railnetwerk uit te breiden en klaar te maken voor de toekomst. Alleen zo kan het spanningsveld tussen het veilig vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor en de woningbouwopgave van steden weggenomen worden.

De Spoorgoederentafel heeft in zijn Marktvisie Ambitienetwerk Spoorgoederen hier al een prima plan voor ontwikkeld met concrete voorstellen voor een uitgebreider railnetwerk. Dit helpt het spoorgoederenvervoer te spreiden en daarmee ook de risico’s en de druk op de ruimtelijke ordening ter verminderen.