Terugblik: Inferno in Bologna

Kan in Nederland een dergelijk voorval met een tankauto ook plaatsvinden?

09-08-2018  De beelden van de ontploffende tankauto afgelopen maandag op de A14 bij Bologna gingen de hele wereld over. Eén dode, 145 gewonden, voor meer dan tien miljoen euro aan directe schade en een snelweg die zeker vijf maanden buiten gebruik is. Thomas Reitsma is onze beleidsadviseur gevaarlijke stoffen. In deze bijdrage zet hij een aantal feiten op een rij en geeft hij welke maatregelen er in Nederland worden genomen om een vergelijkbaar ongeval te voorkomen.

Zoom in voor de exacte locatie

Voor wie het gemist heeft, hier een filmpje van het ongeval:

en de nasleep:

Het feitenrelaas

De feiten van het incident op basis van het filmmateriaal en berichten uit de Italiaanse media:

  • Een tankwagen, geladen met brandbaar gas, rijdt in op een stilstaande vrachtauto;
  • De stilstaande vrachtauto vat direct na de impact vlam;
  • De tankwagen komt in het vuur te staan en vat ook vlam;
  • Circa twintig minuten na de initiële impact scheurt de tank van de tankwagen open. Er ontstaat een explosie, een zogenaamde Bleve (Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion)
  • De snelweg is ondertussen (gelukkig) ontruimd.

De gevolgen:

  • Eén dode en 145 gewonden;
  • De weg is deels ingestort. De autoriteiten denken zeker vijf maanden nodig te hebben om de weg te herstellen;
  • Tot op meer dan honderd meter afstand is er schade. Autodealers, winkels, woningen en twee scholen in de omgeving zijn ernstig beschadigd.

Kortom een heel heftig ongeval! Ik vind het vooral opvallend dat na de botsing de stilstaande vrachtauto direct vlam vat. Wat vervoerde deze vrachtauto dat zo licht ontvlambaar is? In tegenstelling tot wat veel Hollywoodfilms ons doen geloven zorgt een botsing namelijk niet altijd voor een directe vuurzee.

De Helden

Ook bij dit ongeval zijn er helden die levens hebben gered. Emmanuel Cascella en James Chiriatti verdienen het om genoemd te worden. Deze twee agenten zijn sinds afgelopen maandag uitgeroepen tot nationale helden. Zij gingen de straat op om de weg onder de A14 te ontruimen door mensen weg te sturen en verkeer te blokkeren. Daarmee hebben ze vele levens gered.
helden
(bron: poliziadistato.it)

Ook in Nederland?

Kan zo’n incident nu ook in Nederland gebeuren? Ja, theoretisch gezien kan een vergelijkbaar ongeval plaatsvinden. Maar we nemen hier wel een aantal maatregelen bovenop de internationale vervoersvoorschriften die de kans op of de gevolgen van een dergelijk ongeval een stuk kleiner maken.

Automatisch noodremsysteem

De vervoerders van gevaarlijke stoffen hebben veiligheid hoog in het vaandel staan. Dat betekent onder andere dat zij hun voertuigen vaak uitrusten met een automatisch noodremsysteem. Het onderstaande filmpje illustreert de werking van zo’n systeem:

Als zo’n systeem aanwezig was geweest op de tankwagen in Bologna was de botsing hoogstwaarschijnlijk voorkomen.

Hittewerende bekleding

Nagenoeg alle Nederlandse LPG-tankwagens zijn voorzien van hittewerende bekleding. Dit is in 2016 bevestigd door een safety deal, een convenant van de branche zelf. Tankwagens met deze bekleding zijn te herkennen door een wit bordje met de letters BR (BLEVE RESISTANT).
BR
Bij een brand zorgt de hittewerende bekleding ervoor dat het zeker 75 minuten duurt voordat er een Bleve kan plaatsvinden. Zo is er meer tijd om de brand te bestrijden, zodat een warme Bleve voorkomen kan worden. Ook kan deze tijd benut worden om de omgeving te waarschuwen. De aanwezigen kunnen zichzelf en de verminderd zelfredzame mensen in veiligheid brengen, voordat er eventueel een Bleve plaatsvindt.

Basisnet

Zoals het incident in Bologna aantoont kan het vervoer van gevaarlijke stoffen voor spanning zorgen met ruimtelijke ontwikkelingen als woningbouw rondom de snelweg. Daarom is sinds 2015 het zogenoemde Basisnet in werking getreden. Het Basisnet heeft mede tot doel om de om de risico's voor omwonenden langs de transportroutes binnen de wettelijke grenzen te houden. Het maakt ook voor gemeenten duidelijk waar wel en niet mag worden gebouwd.

Om het heel concreet te maken: met name rondom de A15 zijn en worden er woningen gesaneerd om de veiligheid voor de omgeving te verbeteren.

Heb jij nog aanvullingen of andere inzichten? Ik hoor ze graag!

Referenties:

http://www.poliziadistato.it
https://www.rtlnieuws.nl/buitenland/10-miljoen-schade-door-zware-explosie-bologna

Verder lezen over de Safety deal LPG:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2016-31448.html
https://www.infomil.nl/onderwerpen/veiligheid/bevi-revi/circulaire/#h4382e5eb-bd99-43c6-a132-8079af074c1a

Verder lezen over het Basisnet:
https://www.infomil.nl/onderwerpen/veiligheid/basisnet-0/

Verder lezen over een Bleve:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bleve

 

Onze ledenadviseur Marjolein
Contact

Vragen over gevaarlijke stoffen?

Marjolein en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder