Europees correctiemechanisme CBAM beschermt import maar niet export

Leestijd: 4 minuten

13-04-2022  De Tweede Kamer nam gisteren een motie aan van de Kamerleden Erkelens (VVD) en Bontenbal (CDA). Zij vragen de regering om in de onderhandelingen over Fit for 55 proactief te handelen om weglek van export en CO2 te voorkomen. evofenedex en ESC vragen hier ook aandacht voor, met name ook voor de Europese maakindustrie, die wereldwijd moet concurreren.

Op 15 maart heeft de Europese Raad een akkoord bereikt over het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) in Fit for 55. Hiermee wordt op producten (onder andere staal en aluminium) uit landen die geen CO2-prijs hanteren ten minste gelijkwaardig aan het Europese emissiehandelssysteem (ETS), aan de grens een heffing opgelegd om het concurrrentievoordeel te neutraliseren. De EU hoopt met dit instrument ervoor te zorgen dat meer landen koolstofbeprijzing zullen invoeren en bedrijven te stimuleren om zo min mogelijk uit te stoten tijdens productie.

 

Behoud concurrentiepositie buiten de interne markt

De Tweede Kamer debatteerde eerder over CBAM, en constateerde dat CBAM zorgt voor een gelijk speelveld binnen maar niet buiten de interne markt. Daarom verzocht de Tweede Kamer gisteren in zijn motie de regering om het Commissievoorstel te steunen om dit wel te bereiken. Instrumenten hiervoor zijn het moderniseringsfonds, het innovatiefonds en de voorgestelde uitfaseerperiode van gratis rechten. Dit zijn kansrijke instrumenten om de exportpositie van grote energie-intensieve producenten te verbeteren.

Kopiëren ETS- en CBAM-instrumentarium

Veel van de onzekerheid over de exportpositie hangt af van welke landen en/of regio’s een gelijkwaardig ETS-CBAM-regime optuigen. Door de ETS-herziening en CBAM zal de ETS-prijs naar verwachting toenemen, en worden alle groener geproduceerde producten op de interne markt in kostprijs duurder. Wanneer landen en regio’s een gelijkwaardig systeem hebben, wordt dit niet dubbel belast en is de concurrentiepositie gelijkwaardig.

Effect op het verwerkende mkb nog onzeker

Het effect van CBAM en de ETS-herziening op het mkb is nog niet bekend. In de Europese impactstudie kon de exportpositie alleen op macroniveau worden onderzocht. Uit een lopende inventarisatie van evofenedex komt naar voren dat de maakindustrie, die bijvoorbeeld producten als aluminium en staal bewerkt tot een eindproduct en deze wereldwijd afzet, mogelijk onvoldoende geholpen is met instrumenten als het innovatiefonds. Dit hangt immers af van waar zij wereldwijd moeten concurreren, hoe laagdrempelig een innovatiefonds toegankelijk is en in hoeverre zij hun eigen productieproces kunnen vergroenen.

Aanvullend instrumentarium voor gelijkwaardige concurrentie

De aangenomen motie is dus een stap in de goede richting, maar we zijn er nog niet. evofenedex en ESC (European Shippers’ Council, de Europese koepel voor handels- en productiebedrijven) zijn met leden en politici aan het onderzoeken welke instrumenten aanvullend zouden kunnen bijdragen aan een gelijkwaardige concurrentiepositie voor de maakindustrie.

Meer informatie?

Wil je meer weten over internationaal ondernemen? Neem contact op met de Ledenservice van evofenedex: ledenservice@evofenedex.nl of 079 3467 346.