Van werkstress naar werkplezier: dit kun je doen als werkgever

Anders omgaan met werkdruk door het goed benutten van energiebronnen

18-11-2020  Werkstress is beroepsziekte nummer 1. Meer dan 1 miljoen mensen lopen jaarlijks het risico op een burn-out of andere werkgerelateerde psychische ziektes. Werkstress heeft een flinke impact op de werknemer, maar ook op de werkgever. De precieze oorzaak van werkstress is vaak lastig te achterhalen. Als werkgever speel je een belangrijke rol door tijdig de signalen op te vangen, te voorkomen dat de werkdruk te hoog wordt en ervoor te zorgen dat de werknemer zich plezierig en ontspannen voelt op zijn werkplek. Hierdoor verklein je het risico op uitval.

Met veel werkplezier aan de slag zijn is iets wat iedereen wil, maar wat niet altijd vanzelfsprekend is. Allereerst is het goed te weten dat iedereen in zijn werk te maken heeft met werkdruk. Denk bijvoorbeeld aan veeleisende klanten of aan hoge eisen die gesteld worden aan de snelheid of aan de kwaliteit van producten of diensten. Tijdens corona komt daar een extra factor bij: extra druk op de flexibiliteit van een werknemer door bijvoorbeeld meer wisselingen in de bezetting, aangepaste werkomstandigheden door de richtlijnen van het RIVM of verandering van werkzaamheden. In sommige sectoren is er zelfs sprake van zowel extra werkdruk als druk op de flexibele inzet van de werknemer. Een tijdelijke verhoging van werkdruk hoeft niet erg te zijn; sterker nog, we vinden het vaak zelfs prettig onder druk te presteren. Maar wanneer verandert werkdruk in werkstress?

Hoe ontstaat werkstress?

Werkstress is de manier waarop iemand reageert op werkdruk en daarna in staat is zijn energiebalans te herstellen. De combinatie met andere stressoren in het dagelijks leven zoals bijvoorbeeld een verhuizing, bruiloft of overlijden spelen daarbij een belangrijke rol (bron: Arboned). Als een werknemer gemotiveerd en met plezier werkt, haalt hij voldoende energie uit zijn werk. Als een werknemer echter gedurende lange tijd achter elkaar het gevoel heeft dat hij niet kan voldoen aan de eisen van het werk in combinatie met omstandigheden in zijn privéleven, dan kan een te hoge werkdruk ontstaan. Bijvoorbeeld als er niet genoeg tijd is om het werk in een acceptabel tempo te doen. De gestelde eisen kunnen betrekking hebben op fysieke belasting. Maar ook psychologische, sociale en organisatorische factoren in het werk spelen een rol.

Herstellen

Als de werknemer vervolgens niet genoeg kan opladen en onvoldoende herstelt, kan werkstress ontstaan. Iemand raakt dan uitgeput. Energiebronnen waardoor je kunt opladen zijn autonomie in het werk, steun van anderen en de ontwikkeling van een werknemer. Ook de thuissituatie speelt een belangrijke rol. En de manier waarop iemand normaal gesproken in het leven staat, is bepalend voor zijn veerkracht. Als meer werknemers last hebben van een hoge werkdruk, zal dat de werkdruk op de collega’s verhogen en is de kans groot dat het ziekteverzuim stijgt. Naast het persoonlijk leed van deze werknemers stijgt daarmee ook de kans op bedrijfsongevallen.

Werkstress herkennen

Presteert een collega minder dan normaal? Heeft hij moeite met veranderingen op de werkvloer of in de werkzaamheden? Of is een collega cynisch over de werkdruk in het bedrijf, snel geïrriteerd naar collega’s en ontevreden? Dit zijn allemaal symptomen die de alarmbellen kunnen laten afgaan bij een leidinggevende. Maar het duidelijkste symptoom is het ziekmelden; even een dagje niet naar het werk om bij te komen. Als werkgever is het cruciaal tijdig de signalen op te merken, aandacht te hebben voor werkstress en het onderwerp binnen de organisatie bespreekbaar te maken. Het bewust aandacht besteden aan de werknemer en zijn situatie en het aanbieden van energiebronnen zijn belangrijke zaken. En natuurlijk helpen ontspanning en leuke dingen doen met collega’s ook mee de werkdruk te verminderen en het werkplezier te vergroten.

Psychisch verzuim

Volgens onderzoek van Arboned is meer dan 70 procent van de gevallen van psychisch verzuim gerelateerd aan stress op het werk, vaak met langdurend ziekteverzuim als gevolg. Het is daarom erg belangrijk psychische klachten vanwege werkstress vroegtijdig te signaleren. Daarmee voorkom je langdurig verzuim en psychische klachten. Werknemers die weten waar ze energie van krijgen en die energiebronnen goed benutten, gaan namelijk anders om met werkdruk. Vaak krijgen mensen energie van iets wat klein lijkt; een compliment, steun van collega’s of inspraak bij een beslissing. Of flexibele werktijden, zodat werk en privé beter op elkaar aansluiten. Deze energiebronnen zorgen ervoor dat de werknemer beter met de ervaren werkdruk en werkstress omgaat. De werknemer behoudt zijn energie en werkplezier (bron: Arboned).

Thuiswerken

Werkstress kan bij iedereen ontstaan, zowel bij thuiswerkers als bij magazijnmedewerkers en operators in productiebedrijven. Een extra factor op dit moment is de invloed die corona heeft op ons leven. De extra stress die het besmettingsgevaar met zich brengt, zorgen over de gezondheid van zichzelf en naasten, veranderde routines, te weinig ontspanning in de vrije tijd en misschien zelfs zorgen over de toekomst van het bedrijf en baanverlies spelen alle een rol. Werkstress is een belangrijk onderdeel om in de RI&E op te nemen. Dit geldt ook in situaties waarbij werknemers  gedurende een langere periode vanuit huis werken. Zie ook dit artikel dat we daarover schreven.

Tot slot deze tip: kijk eens op de koerskaart naar jouw werkplek en zie hoe het met jouw werkstress gesteld is! Tijdens de week van de werkstress zijn er diverse activiteiten te volgen op de website van de weekvandewerkstress.

Meer weten over werkplezier?

Beluister deze podcast waarin Fruitmasters uitlegt hoe zij investeert in ‘intens geluk’ op de werkvloer.

Onze ledenadviseur Marjolein
Contact

Vragen over gevaarlijke stoffen?

Marjolein en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder