Vliegen met robotvogels

“Vogels denken dat dit het territorium is van een roofvogel”

Er bestaan robots die kunnen vliegen en die zijn van Nederlandse makelij. Wessel Straatman, onderzoeker bij het bedrijf Clear Flight Solutions toont er één op een veld in de buurt van de universiteit in Twente. Deze Robird is een op afstand bestuurbare mechanische vogel met het vlieggedrag van een slechtvalk, die werd ontwikkeld om echte vogels te verjagen van akkers en boomgaarden. De big business werd het verjagen van levende vogels bij start- en landingsbanen. Maar wie een bedrijfsgebouw bouwt en wil voorkomen dat vogels op het bouwterrein nesten gaan bouwen, kan ook om de nepvogel vragen.

Heel erg lang geleden heeft een mens gevlogen, als we de Griekse mythologie tenminste mogen geloven. Daedalus, gevangene van koning Minos op Kreta, wist volgens het verhaal met zijn zoon Icarus het eiland te ontvluchten door zich te omgorden met een raamwerk met vleugels van arendsveren. Dat kunstje is nooit herhaald. Mensen met vleugels bleven neerstorten. Bestudering van vliegbewegingen heeft echter recenter in elk geval wel een robot opgeleverd die ook echt kan vliegen. Vijf jaar geleden begonnen als start-up van Universiteit Twente heeft het bedrijf Clear Flight Solutions vliegende robots in gebruik om vogels te verjagen.

Slechtvalk

Op een bank in de zon, met uitzicht op een braakliggend terrein, vertelt development engineer Wessel Straatman dat de historie teruggaat naar een jaar of twaalf geleden. “Een valkenier met als hobby het vliegen met modelvliegtuigen raakte met twee andere hobbyisten in gesprek over het combineren van zijn werk en hobby. Er kwam een prototype van een mechanische vogel en de huidige directeur Nico Nijenhuis kon als student stromingsleer afstuderen op de aerodynamica van die vogel. In 2015 was het zover dat hij er een bedrijf mee kon beginnen.” Straatman vertelt dat de Robird de vorm, het gewicht en de vliegbewegingen heeft van een slechtvalk. “Het is wat anders dan een vliegtuig ontwerpen. Over vliegtuigbouw bestaat al heel veel kennis. Voor een vogelvlucht moeten we zelf veel data verzamelen. Romp, vleugels en staart bewegen en reageren op veranderingen in luchtstromen. We begrijpen prima wat er gebeurt, maar het is heel lastig in data te gieten en de krachten te kwantificeren die optreden bij het vliegen van een vogel en om vast te stellen hoe een vogel efficiënt met een bepaald vleugelprofiel bezig is.”

Territorium

We hebben de vliegbewegingen van de echte valk nauwkeurig bestudeerd, vervolgt Straatman. “De vleugels bewegen niet alleen op en neer, er zit ook flexibiliteit in. Ze zijn gemaakt van schuim met bekleding. De staart is van carbon met een honingraatstructuur en bestaat uit een vaste basis met twee ‘flappen’ voor de besturing. De romp is in 3D-geprint uit kunststof.” Het bedrijf verkoopt de robotvogels niet. “We leveren een dienst. Dat heeft een paar redenen. In de eerste plaats kunnen we zo onze kennis beschermen. We zijn de enige in de wereld met deze kennis en we hebben dan wel een patent, maar niet op alles.” Een andere reden is bescherming van de goede naam. “We weten hoe we de Robird effectief kunnen inzetten, omdat we onze vogels zo natuurgetrouw mogelijk kunnen laten jagen. Wij hebben de kennis gekregen van het gedrag van de vogels. We laten de Robird zo vliegen dat andere vogels denken dat dit het territorium is van een roofvogel. Zonder die kennis kan het zijn dat de vogels op het land blijven en krijgt ons product de naam dat je er niks mee bereikt.”

Drone

Er zomaar mee gaan vliegen is niet toegestaan. Voor de foto’s wil Straatman wel een vogel in de lucht houden, maar hem demonstreren kan niet. “Omdat we niet hebben geïnventariseerd of hier misschien vogels broeden, willen we de Robird hier niet demonstreren. Afgezien daarvan, voor de Nederlandse wet is dit een drone en voor commerciële vluchten daarmee heb je toestemming nodig.” De ontwikkelaars van de Robird willen nieuwe vogels ontwikkelen. “We willen een grotere vogel maken. Een enkele gans vliegt nog wel weg als hij een slechtvalk ziet, maar een troep ganzen raakt daar niet snel van onder de indruk. Dan moet je met een zeearend komen, een vogel met een spanwijdte van meer dan twee meter. We willen ook een versie van de valk maken die nog geavanceerder is; een Robird die zelf vogels herkent en verjaagt.”

Voor de financiering zijn investeerders gevonden. Twee jaar geleden stapte de vanuit Enschede opererende Amerikaanse investeerder Cottonwood in met 1,6 miljoen euro en vorig jaar kwamen Cottonwood en de Canadese investeerder Aerium Analytics samen met 2,6 miljoen over de brug. Straatman vindt het een bedrijf perfect bij hem passen. “Dit is echte robotica, het onderzoeken van bewegingen en gedragingen en construeren van voorwerpen die dat overnemen. Dat spreekt mij meer aan dan de mechatronica van geautomatiseerde machines.”

Vliegen met robotvogels

Onze ledenadviseur Nanne
Contact

Vragen over supply chain management?

Nanne en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder