Bedrijven krijgen meer te maken met wet- en regelgeving

Leestijd 4 minuten

13-07-2021  Je handelt met Duitsland en je hebt nog nooit van de Lieferkettengesetz gehoord? Of je exporteert naar het Verenigd Koninkrijk maar weet niet wat de Modern Slavery Act behelst? Ga je daar snel in verdiepen, want bedrijven die niet voldoen aan de zich uitbreidende wet- en regelgeving op het gebied van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO), lopen volgens Jerwin Tholen van KPMG Sustainability in toenemende mate een commercieel risico.

Jerwin Tholen is partner bij KPMG Sustainability en leider van een team van vijftig mensen, dat klanten op weg helpt bij duurzaam ondernemen en bij de verslaglegging daarvan in de boeken. Hij ziet een toenemende druk op bedrijven ontstaan om duurzaam zaken te doen. Goede bedoelingen zijn niet langer voldoende, er komen wetten en regels waaraan je hebt te voldoen. “De vrijblijvendheid gaat er de komende twee, drie jaar voor heel veel bedrijven volledig van af”, aldus Jerwin.

Steeds meer

Maar wat is ‘duurzaam’ en wat is ‘maatschappelijk verantwoord’? Daar kan iedereen een mening over hebben, maar wat telt, is dat je je als internationaal bedrijf moet houden aan wetten en regels. Die zijn er steeds meer op terreinen als klimaat (CO2-voetafdruk), milieu (ontbossing) en mensenrechten (kinderarbeid en gedwongen arbeid). “Een waaier aan thema’s, als bedrijf kun je 24 uur per dag bezig zijn alleen al om bij te houden wat er allemaal speelt”, zegt Jerwin. “De komende jaren stapelt de wetgeving op dit gebied zich alleen maar op. Met alle onzekerheden over hoe al die verschillende wetten voor verschillende producten in al die verschillende landen gaan uitpakken. Maar je kunt maar beter voorbereid zijn, want je inkopers of verkopers kunnen er bij wijze van spreken morgen al mee te maken krijgen.”

Gepaste zorgvuldigheid

De ervaring bij wet- en regelgeving op het gebied van IMVO leert dat de teugels steeds strakker worden aangehaald. Jerwin: “In het begin is het vaak redelijk onschuldig, niet meer dan een vraag om te rapporteren hoe je over die vraagstukken hebt nagedacht. Of welk onderzoek je hebt gedaan om uit te zoeken hoe het zit met die thema’s in jouw keten. De eerste jaren kom je daar nog wel mee weg. Maar je zult steeds explicieter moeten worden, met de billen bloot.”

Ook met wettelijk verplichte rapportages krijgen bedrijven steeds meer te maken. Zo heeft de Europese Commissie in april 2021 de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. Deze richtlijn verplicht bedrijven vanaf een bepaalde omvang te rapporteren over duurzaamheid, en controle te laten doen op hun jaarverslag door een accountant. “Veel multinationals, de grote beursgenoteerde koplopers, doen dit al”, vertelt Jerwin verder. “Nu is een veel grotere groep bedrijven aan de beurt. Die zullen daar in veel gevallen nog helemaal niet mee bezig zijn, maar ze zullen de komende twee, drie jaar wel moeten.”

Los van wetgeving zijn er nu al richtlijnen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), die voorschrijven hoe ondernemingen due diligence kunnen toepassen. Letterlijk: hoe zij gepaste zorgvuldigheid in acht moeten nemen. Bedrijven die met elkaar zaken doen, kunnen elkaar daarop bevragen. Grote bedrijven doen dat veelal al, voor veel kleinere bedrijven is dit nieuw.

Keten in kaart brengen

Maar hoe pakken kleinere bedrijven dit aan? Hoe halen ze de kennis in huis? Voor de meeste ondernemingen is het niet te doen om alle expertise zelf op te bouwen. “Misschien moeten brancheverenigingen daarin wat investeren”, oppert Jerwin. “Voor veel sectoren zijn ook al IMVO-convenanten uitgewerkt, waarin staat hoe je due diligence kunt invullen. Bijvoorbeeld in de textiel-, voedings- en bloemensector.”

In de bloemensector heeft KPMG klanten geholpen bij het invullen van de due diligence. Volgens Jerwin is dat vooral een kwestie van het beantwoorden van vragen. “Welke MVO-issues spelen er bij bloemen? Wat moet ik als importeur weten als mijn rozen opgekweekt worden in Ethiopië? Wanneer kan ik zeggen dat ik goed onderzoek heb gedaan? Wat moet ik doen als er iets niet in de haak is? Dan is het ook nog zaak de kennis van MVO door te laten sijpelen op de werkvloer. Vooral bij die medewerkers die de relaties onderhouden met de andere partijen van de keten. Dit geldt zowel bij inkoop als verkoop, bij import net zo goed als bij export. Het is zaak de keten in kaart te brengen en je daarbij af te vragen waar de risico’s liggen.”

Die risico’s worden echt groter, waarschuwt Jerwin. ”Je kunt denken dat het allemaal niet zo’n vaart loopt. Maar het is heel goed mogelijk dat een Duitse klant jou binnenkort laat weten dat hij aan de Lieferkettengezetz moet voldoen en daarom aan jou vraagt waar jij je spullen vandaan hebt. Dan kun je dat maar beter weten, op het gevaar af dat je een klant verliest. Iedereen moet echt wakker worden en hier werk van maken.”

Auteur: Frank de Kruif. Dit artikel is ook verschenen in globe, het vakmagazine voor internationaal ondernemen.

Nieuwe subsidie tegen kinderarbeid

Ben jij internationaal ondernemer? De volledige productieketen is helaas niet altijd even transparant. Hierdoor weet je bijvoorbeeld niet altijd of binnen die keten kinderarbeid voorkomt. Wil je kinderarbeid in jouw productieketen actief aanpakken? Dan kun je steun krijgen van het subsidieprogramma Fonds Bestrijding Kinderarbeid (FBK). Deze regeling is bijna open. Je kunt nu al advies krijgen en vanaf 2 augustus 2021 subsidie aanvragen. Mail voor meer informatie naar Willemijn Gwanmesia van evofenedex.