04-04-2012  Bij internationale overeenkomsten, zoals handelskoop en vervoer, is het in het belang van beide partijen om bij geschillen gemakkelijk toegang te hebben tot een betrouwbare rechter.

Rechter in eigen land

Internationaal en in Europees verband bestaan er regels die bepalen welke rechter bevoegd is bij geschillen waarbij partijen uit verschillende landen zijn betrokken. Door die regels is het aanwijzen van een rechter in eigen land soms ongeldig.

Gemakkelijker

Van de Internationale en Europese regels kan worden afgeweken. Daar hebben verladers belang bij. In veel gevallen is namelijk de rechter van het land van de logistieke dienstverlener automatisch bevoegd en de verlader heeft vaak geen kennis van de procedures en regels in het land waar de vervoerder is gevestigd. Het is dan voor hem gemakkelijker om de rechter in het eigen land bevoegd te verklaren.

Algemene voorwaarden

De Nederlandse Hoge Raad maakte afgelopen week duidelijk dat een beding in algemene voorwaarden dat de Nederlandse rechter bevoegd verklaart, echter niet zonder meer geldig is. Het is alleen geldig als de verlader kan bewijzen dat de wederpartij kennis heeft genomen of kennis had kunnen nemen van die algemene voorwaarden.

Bewijzen

Concreet moet hij dus bewijzen dat hij de tekst van die voorwaarden heeft overhandigd of er apart op heeft gewezen dat in die voorwaarden een forumkeuzebeding is opgenomen. Tussen grotere handelsondernemingen is het echter toegestaan, en ook gebruikelijk, dat er slechts naar de te hanteren (standaard)voorwaarden wordt verwezen, soms zelfs alleen op facturen.

Gevolgen

Terwijl het slechts verwijzen naar voorwaarden voor de meeste internationale overeenkomsten is toegestaan, kan dit wel tot gevolg hebben dat het forumkeuzebeding ongeldig is. Dat kan vergaande gevolgen hebben, omdat de gebruiker van de voorwaarden dan zijn dienstverlener moet dagvaarden voor een buitenlandse rechter en ook buitenlandse (proces)vertegenwoordigers moet inzetten. Bovendien kan in de praktijk ook de uitkomst van het geschil in belangrijke mate afhangen van de nationaliteit van de rechter die daarover oordeelt.