Workshop CMR-stoffen geeft inzicht in gezondheidsrisico's gevaarlijke stoffen

Werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde werkplek

10-06-2020  Blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk kan  gezondheidsschade voor werknemers opleveren, die zich soms ook pas jaren later manifesteert. Dat dat in het bedrijfsleven niet algemeen bekend is, bleek wel tijdens de workshop CMR-stoffen die onze adviseurs gevaarlijke stoffen onlangs gaven. De belangrijkste aandachtspunten op een rij.

In veel sectoren kunnen werknemers blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen. Bijvoorbeeld in de industrie, de bouwnijverheid, in ziekenhuizen en laboratoria. Enkele voorbeelden zijn kwarts- en houtstof, lijmen en uitlaatgassen van dieselmotoren. Uit het Jaarplan 2020 van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt onder andere dat de blootstelling van werknemers aan kankerverwekkende stoffen vaak nog onvoldoende beheerst wordt. Naar schatting worden ongeveer 87.000 werknemers per jaar blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen, waarbij de werkgever de blootstelling onvoldoende beheerst. Voor asbest gaat het om 54.000 werknemers en voor overige gevaarlijke stoffen om 239.000 werknemers.

Houtvezels

Onder de titel ‘Gevaarlijke stoffen: een gevaar of niet?’ hielden twee bedrijfsadviseurs van evofenedex onlangs een workshop over dit onderwerp. Hans Stegeman en Pascal Smetsers startten hun verhaal met de ontluisterende boodschap dat er jaarlijks drieduizend mensen in Nederland overlijden aan de gevolgen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Dat komt onder andere doordat bedrijven er niet van op de hoogte zijn dat bepaalde stoffen gevaarlijk of zelfs kankerverwekkend kunnen zijn. Stegeman: “Zoals de houtvezels die vrijkomen bij het bewerken van hout, of de dieselrook die uit een vorkheftruck komt. Gevaarlijke stoffen in het magazijn worden in principe gemarkeerd met een etiket, maar bij dit soort stoffen die in de lucht hangen kan dat natuurlijk niet.”

DVHVM - workshop CMR-stoffen

 

Ook bij het openen van (import)containers kunnen gassen vrijkomen. In deze containers is een giftig gas gespoten om de lading te beschermen tegen bederf of ongedierte. Gegaste containers moeten zijn voorzien van een waarschuwingsetiket, maar dat is vaker niet dan wel het geval, zeker als ze uit overzeese gebieden komen. Ook kan het zijn dat de lading, bijvoorbeeld schoenen of matrassen, moet/kan uitdampen nadat deze een paar weken in een afgesloten container heeft gezeten. En dat uitdampen kan blijven doorgaan, ook tijdens opslag in het magazijn.

Smetsers: “Daarom is het belangrijk dat er voor opening van een container altijd een gasmeting wordt uitgevoerd. Indien nodig kunnen er dan passende maatregelen genomen worden, zoals het ventileren van de container op een daarvoor aangewezen plaats. Daarvan zijn nog lang niet alle bedrijven zich bewust.”

H-codes

De fabrikant van een gevaarlijke stof moet bij levering van de stof altijd het bijbehorende  veiligheidsinformatieblad (vib) meeleveren. Het vib bevat informatie over de risico’s van de gevaarlijke stof of het mengsel, en hoe de gevaren kunnen worden beperkt. De chef van het magazijn heeft deze informatie nodig, zodat zijn werknemers gezond en veilig met deze gevaarlijke stoffen kunnen werken. Smetsers: “Maar hij is er ook verantwoordelijk voor dat hij de juiste vib’s in zijn administratie heeft. Dus als de chef geen vib krijgt van zijn leverancier, moet hij er gewoon om vragen. En ook belangrijk is dat hij het vib goed interpreteert, zodat hij voor zijn werknemers de vertaling naar de praktijk kan maken.”

In rubriek 2 van het vib staan bijvoorbeeld de gevaren van de stof of het mengsel. Als het gaat om een zogenoemde CMR-stof, staat dat ook in deze rubriek aangegeven. CMR staat voor carcinogeen, mutageen en reprotoxisch, oftewel ‘kankerverwekkend, schadelijk voor erfelijk materiaal en voortplantingsgiftig’. Deze stoffen worden aangeduid met zogenoemde H-codes (H staat voor hazard): H340 is mutageen, H350 is kankerverwekkend en H360 is voortplantingsgiftig.

Lange termijn

De bedrijfsadviseurs van evofenedex waarschuwden in het bijzonder voor deze categorie gevaarlijke stoffen, omdat ze op de lange termijn schadelijk zijn voor de gezondheid. “En let op”, vervolgde Stegeman, “niet alle CMR-stoffen staan vermeld in rubriek 2 van het vib. Er is in Nederland ook een lijst van kankerverwekkende stoffen. Je moet dus beide informatiebronnen raadplegen, en dat is bij veel bedrijven niet bekend.”

Stegeman doelt op een stoffenlijst van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die twee keer per jaar wordt aangepast en gepubliceerd wordt op de website van het ministerie. Daarnaast zijn er ook nog de CMR-verdachte stoffen: verdacht kankerverwekkend (H351), verdacht mutageen (H341) en verdacht voortplantingsgiftig (H361). Smetsers en Stegeman adviseerden deze stoffen te behandelen als CMR-stoffen totdat het tegendeel bewezen is. Het inkoopbeleid van een organisatie moet gericht zijn op - waar mogelijk - het vermijden van CMR-stoffen. “Daarom is het ook zo belangrijk dat de afdeling Inkoop op de hoogte is van de stoffen in de organisatie en de eventuele kankerverwekkende eigenschappen hiervan. Op basis daarvan zou de afdeling beleid moeten opstellen voor productacceptatie. Bij alle bedrijfsactiviteiten is het uitgangspunt dat werknemers een veilige en gezonde werkplek moeten hebben; de werkgever is daar verantwoordelijk voor en moet daar ook graag voor wíllen zorgen.”

Workshop CMR-stoffen

evofenedex organiseert voor leden ook workshops ‘Bewust veilig werken met CMR-stoffen’. Heb je interesse in deze incompany workshop? Neem dan contact op met onze adviseurs via 079 3467346.

Onze ledenadviseur Marjolein
Contact

Vragen over gevaarlijke stoffen?

Marjolein en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder