CBAM en de indirecte vertegenwoordiger

De overgangsperiode is voorbij. Dat betekent dat de volledige verplichtingen gelden, waaronder geverifieerde emissiedata, CBAM-certificaten en een toelating als CBAM-aangever. In de praktijk draait de meeste onduidelijkheid om één vraag: wanneer is de indirecte vertegenwoordiger verantwoordelijk en wanneer niet? 

Uitgangspunt van CBAM 

CBAM is van toepassing op de invoer van aangewezen goederen waarvoor bij de productie buiten de Europese Unie (EU) CO₂-uitstoot vrijkomt. Degene die als CBAM-aangever optreedt, is verantwoordelijk voor: 

• de jaarlijkse CBAM-aangifte; 
• het aanleveren van geverifieerde emissiegegevens; 
• het aankopen en inleveren van CBAM-certificaten; 
• het beschikken over een geldige CBAM-toelating. 
• Wie deze rol vervult, verschilt per situatie. 

In de EU gevestigde importeur 

Bij een in de EU gevestigde importeur ligt de CBAM-verantwoordelijkheid in beginsel bij de importeur zelf. De indirecte vertegenwoordiger komt alleen in beeld als CBAM-aangever wanneer hij daar uitdrukkelijk mee instemt. 

Dit leidt tot twee duidelijke situaties: 

1- De indirecte vertegenwoordiger is géén CBAM-aangever 

• De importeur treedt zelf op als CBAM-aangever. 
• De indirecte vertegenwoordiger doet alleen de douaneaangifte. 
• De importeur is volledig verantwoordelijk voor rapportage, certificaten en toelating.  
• In de douaneaangifte wordt het CBAM-rekeningnummer van de importeur gebruikt. 

2- De indirecte vertegenwoordiger is wél CBAM-aangever 

• De importeur wijst de indirecte vertegenwoordiger aan. 
• De indirecte vertegenwoordiger stemt hiermee in. 
• De indirecte vertegenwoordiger wordt verantwoordelijk voor de CBAM-verplichtingen voor het deel waarvoor hij de douaneaangifte doet.  
• Een CBAM-toelating is verplicht, ongeacht de hoeveelheid ingevoerde goederen.  
• In de douaneaangifte wordt het eigen CBAM-rekeningnummer gebruikt. 

Zonder instemming kan een indirecte vertegenwoordiger dus niet als CBAM-aangever worden aangemerkt. 

Importeur buiten de EU 

Voor importeurs die buiten de EU zijn gevestigd, gelden strengere regels. In dat geval moet de indirecte vertegenwoordiger optreden als CBAM-aangever. De vertegenwoordiger heeft wel het recht om deze rol te weigeren. 

Dit betekent in de praktijk: 

• Treedt de indirecte vertegenwoordiger op, dan is hij CBAM-aangever. 
• Hij moet beschikken over een CBAM-toelating. 
• Hij is verantwoordelijk voor de CBAM-aangifte en het aankopen van certificaten voor het deel waarvoor hij de douaneaangifte doet. 

Weigert de indirecte vertegenwoordiger deze rol en is er geen andere vertegenwoordiger beschikbaar, dan kan de importeur geen CBAM-goederen invoeren. De douane accepteert de aangifte dan niet. 

Drempelwaarde van 50 ton 

Vanaf 2026 geldt een drempelwaarde van 50 ton CBAM-goederen per kalenderjaar. Deze drempel geldt per importeur. Alle CBAM-goederen die door of voor rekening van die importeur zijn ingevoerd, tellen mee, ongeacht wie de douaneaangifte doet. 

Blijft de importeur onder de 50 ton, dan gelden in beginsel geen CBAM-verplichtingen. De uitzondering geldt niet voor waterstof en elektriciteit. 

Voor indirecte vertegenwoordigers is het volgende van belang: 

• De drempelwaarde bepaalt of CBAM-verplichtingen ontstaan. 
• De drempelwaarde heeft géén invloed op de toelatingsplicht. 
• Treedt een indirecte vertegenwoordiger op als CBAM-aangever, dan is een CBAM-toelating altijd verplicht, ook bij minder dan 50 ton invoer. 

Wat komt er concreet bij kijken? 

Optreden als CBAM-aangever betekent meer dan alleen rapporteren. Het vraagt om structurele afspraken en inzicht. 

Voor indirecte vertegenwoordigers betekent dit: 

• vooraf vastleggen of je CBAM-aangever wordt of niet; 
• inzicht hebben in de totale jaarinvoer van de importeur; 
• beschikken over een CBAM-toelating en CBAM-rekeningnummer; 
• afspraken maken over kosten, data-aanlevering en aansprakelijkheid. 

Voor importeurs betekent dit: 

• tijdig bepalen wie CBAM-aangever is; 
• zorgen voor volledige en juiste emissiegegevens; 
• inzicht geven in de totale invoer om de drempelwaarde te kunnen beoordelen. 

Samenvatting 

De rol van de indirecte vertegenwoordiger binnen CBAM is duidelijk afgebakend. Bij in de EU gevestigde importeurs is optreden als CBAM-aangever een keuze, waarvoor instemming nodig is. Bij importeurs buiten de EU is de indirecte vertegenwoordiger CBAM-aangever, tenzij hij deze rol weigert. De drempelwaarde van 50 ton bepaalt of CBAM-verplichtingen ontstaan, maar verandert niets aan de toelatingsplicht zodra een indirecte vertegenwoordiger CBAM-aangever is. Heldere afspraken vooraf zijn daarom noodzakelijk.