CBAM geldt vanaf 2028 voor 7500 extra importeurs
Europese Commissie wil 180 downstreamproducten aan regeling toevoegen
De Europese Commissie wil het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) uitbreiden met 180 verder verwerkte producten. Het gaat om goederen met een hoog risico op koolstoflekkage en een hoog aandeel staal en/of aluminium. Daardoor vallen naar verwachting vanaf 2028 circa 7500 extra importeurs onder de regeling. Brussel neemt ook extra maatregelen tegen bedrijven die de regeling proberen te omzeilen.
Naast de huidige CBAM-producten (ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof) wil de Europese Commissie (hierna: Commissie) ook verwerkte producten verderop in de keten opnemen in de reikwijdte van de regeling, de zogenoemde downstreamproducten. Het gaat onder meer om goederen waarin veel staal of aluminium is verwerkt.
Toevoeging van 180 downstreamproducten aan CBAM
In totaal worden 180 downstreamproducten aan de reikwijdte van het CBAM toegevoegd. Dit zijn goederen met een hoog risico op koolstoflekkage en een hoog aandeel staal en/of aluminium (gemiddeld 79 procent staal/aluminium). De invoer van de geselecteerde downstreamgoederen vertegenwoordigt samen, in volumetermen, ongeveer 15 procent van de CBAM-goederen. Voorbeelden van getroffen sectoren zijn machinebouw, metaalwaren en constructies, voertuigonderdelen, huishoudelijke apparaten en bouwmachines.
Voorbeeld van downstreamproducten die voor opname worden voorgesteld, zijn gestrande draad, touwen en kabels die voor meer dan 95 procent uit roestvrij staal bestaan. De voorgestelde lijst omvat echter ook complexere producten die zijn gebaseerd op meerdere CBAM-inputs, zoals wasmachines, die voor ongeveer 60 procent uit staal, 5 procent uit aluminium en 5 procent uit cement bestaan.
Vereenvoudiging voor elektriciteitsimport
Naast de uitbreiding van het bereik van CBAM bevat het conceptvoorstel ook vereenvoudigingen voor de rapportage van elektriciteitsimport. Deze aangepaste regels zouden al vanaf 2026 van toepassing worden en zijn bedoeld om de administratieve lasten voor importeurs te verlagen.
Tijdelijk fonds
De Commissie stelt daarnaast een tijdelijk fonds in om EU‑producenten van CBAM‑goederen te ondersteunen en het risico op koolstoflekkage te beperken. Dit fonds moet voorkomen dat Europese producten op markten van derde landen worden verdrongen door goedkopere en emissie‑intensievere alternatieven, wat wereldwijd tot hogere CO2-uitstoot kan leiden. Producenten kunnen een deel van hun EU‑ETS‑kosten terugkrijgen, mits ze aantoonbaar investeren in verdere emissiereductie. De financiering van het fonds bestaat voor 25 procent uit de opbrengsten van het verkopen van CBAM‑certificaten in 2026 en 2027 en voor 75 procent uit een EU‑Eigen Middel, waardoor het direct aansluit bij zowel Europese klimaatambities als marktontwikkelingen.
Hoe nu verder?
Het voorstel is nog niet definitief. Na publicatie volgt de gebruikelijke Europese besluitvormingsprocedure, waarbij het Europees Parlement en de Raad zich over de plannen buigen. De komende periode wordt duidelijk welke producten definitief worden toegevoegd en hoe de overgangsregelingen eruitzien.
Extra maatregelen tegen omzeilen regeling
De Europese Commissie neemt extra maatregelen om te voorkomen dat bedrijven de CBAM-regeling proberen te omzeilen. Een belangrijke maatregel is dat voortaan ook pre‑consumerschroot van aluminium en staal wordt meegeteld in de CBAM‑berekeningen. Dit zorgt ervoor dat producten die schroot gebruiken eerlijker worden vergeleken met producten die nieuw materiaal gebruiken, zowel binnen als buiten de Europese Unie (EU).
Commissie kan extra bewijs vragen
Daarnaast komen er strengere regels om CBAM‑goederen beter te kunnen volgen, wordt verkeerde rapportage van uitstoot harder aangepakt en krijgt de Commissie meer mogelijkheden om misbruik tegen te gaan. Als de gegevens die bedrijven aanleveren niet betrouwbaar zijn, kan de Commissie extra bewijs vragen of standaardwaarden per land gebruiken. Zo moet het systeem eerlijk blijven en wordt voorkomen dat bedrijven via omwegen toch een lagere koolstofprijs betalen.
Vragen?
Het indienen van een CBAM-rapportage is behoorlijk ingewikkeld. Als jouw bedrijf hierbij hulp nodig heeft en lid is van evofenedex dan kun je contact opnemen met onze ledenservice Internationaal Ondernemen.
Slim naar duurzame handel en logistiek
Blijf internationaal compliant in een wereld van nieuwe duurzaamheidsregels. Ontdek hoe je voldoet aan wetgeving én grip houdt op je handelsprocessen.
Vragen over internationaal ondernemen?
Alice en haar collega's helpen je graag verder
