Duitslands modernisering biedt kansen voor Nederlandse bedrijven

In welke sector valt voor Nederlandse bedrijven het meeste te halen?

“De energietransitie is echt een kans. Duitse machinebouwers en chemie-, staal-, automotive- en andere energie-intensieve bedrijven voelen de urgentie van de transitie vanwege hoge energiekosten en verminderde internationale concurrentiekracht. Nederlandse bedrijven kunnen helpen die bedrijven onafhankelijker, efficiënter en weerbaarder te maken met oplossingen zoals energiebesparing, procesautomatisering of industriële AI.

Tegelijkertijd zit de Duitse regering niet stil en zet ze hard in op verduurzaming. Hierdoor is er een sterke vraag naar oplossingen voor opslag en transport van energie. En naar verzwaring en slimmer gebruik van het elektriciteitsnet, want ook Duitsland kampt met netcongestie. Daarnaast is er vraag naar technologieën die de fluctuaties in wind- en zonne-energie kunnen opvangen om de energiemix onafhankelijker te maken van fossiele brandstoffen.

Er loopt bijvoorbeeld al een project om een waterstofpijpleiding aan te leggen vanuit de haven van Rotterdam naar het Ruhrgebied. En in de Noordzee ten noorden van Hamburg wordt een groot windpark op zee aangelegd. Ons Netherlands Business Support Office in Hamburg is daar volledig op toegespitst.”

Welke andere sectoren bieden kansen voor Nederlandse exporteurs?

“In de Duitse landbouw liggen veel kansen. Duitsland is van oudsher een grote exportmarkt en neemt een kwart van de Nederlandse landbouwexport af. Ook op het gebied van landbouwmachines, AI-toepassingen, precisiebewatering en andere vormen van smart farming liggen kansen. Bedrijven als AgXeed, CropX, Aurea Imaging en Odd.Bot, die precisiesystemen aanbieden voor zaaien, bemesten, onkruid- en ziektebestrijding en oogsten, zijn al lang met succes aanwezig op de Duitse markt.

Op terreinen zoals halfgeleiders en alles wat met optica en fotonica te maken heeft – grote spiegels, glas, precisiecomponenten – zie ik eveneens veel mogelijkheden. ASML, het anker van de brainport in Eindhoven, heeft in de Duitse bedrijven ZEISS en TRUMPF belangrijke toeleveranciers gevonden.

Traditioneel kijken Nederlandse bedrijven vooral naar de aan Nederland grenzende deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. Maar ook Baden-Württemberg, met een sterk innovatief cluster, en Beieren, met de universiteiten rondom München, zijn interessant. En in Saksen bevindt zich het cluster ‘Silicon Saxony’, dat zich richt op de halfgeleider- en chipindustrie. Het Nederlandse bedrijf Northwave levert daar bijvoorbeeld oplossingen voor cyberveiligheid.”

Duitsland moet een moderniseringsslag maken. Liggen daar ook kansen?

“Ja, vooral in digitalisering en het verminderen van de bureaucratie. De uitdaging bij het afbouwen van bureaucratie is de processen te versnellen zónder het beschermingsdoel van de regelgeving los te laten. Daarom is er voor deze opgave een apart ministerie opgericht. Dat is nu operationeel en komt met veel praktische vragen: welke technologie heb je nodig, welke beveiliging, hoe koppel je systemen? Daar liggen kansen voor Nederlandse bedrijven.”

Vlak na de invasie van Rusland in Oekraïne kondigde toenmalig bondskanselier Olaf Scholz een Zeitenwende aan. Wat zijn de gevolgen hiervan?

“Duitsland heeft zich gecommitteerd aan zijn doel om in totaal 3,5 procent van het bbp uit te geven aan defensie en gerelateerde NAVO-kosten en wil dat in 2029 halen. Daarvoor ligt een grote investeringsplanning klaar. Hoewel Duitsland een grondwettelijk verankerde Schuldenbremse heeft, vallen alle defensie-uitgaven die boven één procent van het bbp uitkomen daarbuiten. Geld is dus niet het probleem; de uitdagingen zitten vooral in aanbestedingsprocedures en in de noodzakelijke innovatieslag.

Voor bedrijven die al leveren aan het Nederlandse leger is de miljardeninvestering in het Duitse leger extra interessant. Nederland en Duitsland werken intensief samen en hebben gezamenlijke aanschaf- en aanbestedingstrajecten. De ambassade werkt daarom aan een marktstudie om Nederlandse bedrijven beter aan te sluiten op de Duitse vraag, zodat ze beter weten waar ze kunnen aanhaken.”

Zijn er nog andere tips voor bedrijven die actief willen worden in Duitsland?

“Veel Duitse ondernemingen zijn familie­bedrijven, gericht op de lange termijn. Ze doen vaak langer over het nemen van beslissingen. Maar als ze eenmaal met je in zee gaan, is dat voor lange tijd. Houd wel rekening met de kosten van je product of dienst; dat is vooral nu een belangrijke factor.

Ondanks de nabijheid van Duitsland zijn er belangrijke verschillen. Nederlanders denken vaak in kansen, Duitsers eerder in risico’s. Zorg dus dat je je huiswerk goed hebt gedaan. Neem vooral contact op met het Nederlandse netwerk in Duitsland. Daar waar we dat kunnen, helpen en ondersteunen wij Nederlandse bedrijven graag.”