Duurzaamheidswetgeving en complexe supply chains: lessen uit de praktijk van Fujifilm Europe

Duurzaam ondernemen is al jaren een belangrijke pijler onder de activiteiten. “Vanuit ons Japanse moederbedrijf werken we momenteel aan het realiseren van het Sustainable Value Plan 2030. Dit plan integreert verduurzaming volledig in onze bedrijfsstrategie. Het doel is via innovatie een grotere bijdrage te leveren aan een duurzamere samenleving. Onze focus ligt onder andere op milieu, gezondheid, werkcultuur, bestuur en supply chain management. Bovendien werken we hard aan het verkleinen van onze ecologische voetafdruk door CO₂-reductie en het gebruik van circulaire grondstoffen”, vertelt Charlie van Berkel, supervisor trade compliance bij Fujifilm Europe B.V.

Coördinatie vanuit Tilburg

Fujifilm opereert in Europa met meer dan 50 groepsmaatschappijen, en heeft in die regio circa 4500 mensen in dienst voor R&D, productie, verkoop en klantenservice. De activiteiten in Nederland zijn gericht op gezondheidszorg, materiaal en beeldvorming en vinden voornamelijk plaats in Tilburg, waar Fujifilm Manufacturing Europe zich in 1982 vestigde. Op het bedrijventerrein Vossenberg bevindt zich een grote productie­faciliteit voor fotografisch papier. Fujifilm Life Sciences maakt in een in 2006 gesloten fotorolletjesfabriek celkweekmedia voor de biofarmaceutische industrie.

Dit illustreert duidelijk de transformatie van het bedrijf van de fotowereld naar hightechsectoren zoals de gezondheidszorg. Met een uitgebreid portfolio van beeldvormings­systemen, zoals mammografie en MRI, en medische IT-oplossingen levert Fujifilm geavanceerde medische technologieën om de zorg voor patiënten te verbeteren. Tot de Tilburgse activiteiten behoort ook het Circular Manufacturing Center, waar tonercartridges worden gereviseerd.

“Als Fujifilm Europe houden we ons vanuit Tilburg voor een belangrijk deel bezig met supply chain management”, vertelt Van Berkel. “In de eerste plaats met het inkopen van handelsgoederen en de bijbehorende verbruiksartikelen en reserveonderdelen. Hierbij gaat het vooral om instantcamera’s, fotografisch papier, printers en healthcareproducten. Die distribueren we via diverse magazijnen door heel Europa, net als de eindproducten van Fujifilm Manufacturing Europe.”

Bij al deze productie- en handelsactiviteiten van Fujifilm speelt het Trade Compliance Department van tien specialisten een steeds belangrijkere rol. “Eén team houdt zich vooral bezig met douanezaken, oorsprong en classificatie. Mijn team focust op exportcontrole, AEO-certificering [Authorised Economic Operator, red.] en risicomanagement voor de supply chains. Zo zorgen we ervoor dat alle import- en exportprocessen van de Europese firma’s efficiënt en probleemloos verlopen. Door goed samen te werken met onze ketenpartners richten we onze ketens bovendien zo duurzaam mogelijk in”, legt Van Berkel uit.

Rubber en papier

Zelf is ze nauw betrokken bij de implementatie van de European Deforestation Regulation (EUDR), die na twee keer uitstel nu op 30 december 2026 in werking moet treden. Voldoen aan de verordening is voor Fujifilm Europe van groot belang, omdat circa tweeduizend van zijn onderdelen en mate­rialen onder de EUDR vallen. “Zo bevat een groot deel van de (reserve)onderdelen rubber, een van de zeven grondstoffen die onder deze verordening vallen. Of synthetisch rubber. Dit valt niet onder de EUDR, maar dat moet je wel kunnen aantonen. Daarnaast hebben we heel veel basis- en inktjetpapier en verpakkingsmaterialen die merendeels onder de EUDR vallen, omdat de grondstoffen uit hout gemaakt worden.”

Goed inzicht in data

Van Berkels ervaringen laten duidelijk zien dat bedrijven met allerlei uitdagingen worstelen als ze hun toeleveringsketens willen verduurzamen. “De grootste uitdaging bij het implementeren van duurzaamheidswet­geving is de complexiteit van onze supply chains. Doordat we zo’n uitgebreid en divers productportfolio hebben, werken we wereldwijd met allerlei verschillende toeleveringsketens. Het is soms behoorlijk lastig erachter te komen hoeveel schakels een keten heeft. Wie zijn je ketenpartners, waar zitten die en hoe werken ze? Als je daar eenmaal achter bent gekomen, moet je nog uitzoeken in hoeverre je partners een bijdrage leveren aan jouw duurzaamheidsdoelen en op welke manier ze dat doen. En als een ketenpartner niets blijkt bij te dragen aan jouw doelen, wat kun je daar dan aan doen?”

Dat wetgeving vaak per land verschilt, is een andere uitdaging. “Doordat we in bijna alle landen van de wereld actief zijn, hebben we met een berg aan wetten en regels te maken”, aldus Van Berkel. “De beschikbaarheid en kwaliteit van data is ook een belangrijke factor die de nodige aandacht vereist. Wij monitoren constant welke duurzaamheidsdata we van onze leveranciers aangeleverd krijgen en of zij bereid zijn de door ons gewenste data te verstrekken. Hebben we alle data die we nodig hebben, of moeten we nog ergens achteraan? Welke informatie kunnen die data opleveren en hoe betrouwbaar zijn ze eigenlijk? Data verzamelen is bovendien slechts een eerste stap. Daarna is het zaak goed inzicht in die data te krijgen. Met name voor de EUDR willen we weten wat er allemaal met een component of eindproduct gebeurd is, voordat dit bij ons binnenkomt.”

Van Berkel benadrukt dat niet alle belangen in een supply chain altijd goed op elkaar aansluiten. “De juiste balans vinden tussen onze duurzaamheidsdoelen en de belangen van een ketenpartner is vaak een uitdaging apart. Om tot een gezamenlijk plan van aanpak te komen is het belangrijk niet alleen met je leveranciers te praten, maar ook intern met de betrokken stakeholders. Zo gaan wij regelmatig in gesprek met collega’s hier in Tilburg en met die van de andere werkmaatschappijen in Europa. Indien nodig schakelen we met Japan.”

Ze vervolgt: “Ook praten we steeds vaker met onze klanten om te achterhalen wat zij van ons verwachten. Zo hebben we veel ­producten waarin plastic onderdelen en batterijen zitten. Of chemicaliën, bijvoorbeeld in onze films. Klanten willen van ons weten hoe wij daar in de toekomst mee om denken te gaan, omdat eindgebruikers steeds kritischer kijken naar milieu, mensenrechten en gezondheid. Daarom zoeken we steeds naar duurzame opties om onze producten groener en gezonder te maken.”

Fujifilm Europe heeft zelf deels invloed op het behalen van zijn eigen duurzaamheidsdoelen, maar is hiervoor grotendeels ook afhankelijk van zijn ketenpartners. Van Berkel: “In hoeverre zijn die al aan het verduurzamen en wat zijn hun doelen daarbij? Als we dat weten, kunnen we kijken op welke manier zij bijdragen aan het realiseren van onze doelen.”

Doorgronden supply chain

Aan de leverancierszijde heeft Van Berkel allereerst te maken met het moederbedrijf. “Voor de meeste van onze bedrijfssectoren komt een groot deel van de eindproducten en reserveonderdelen uit Japan. Daar hebben ze de ketenpartners van hun supply chains goed in beeld. Toch is het voor mijn werkzaamheden voor de implementatie van de EUDR best lastig inzichtelijk te krijgen welke partijen verderop in de keten zitten. En welke bijdragen zij aan het eindproduct hebben geleverd én of dat heeft bijgedragen aan onze duurzaamheidsdoelen. Ik denk dat veel andere bedrijven ook moeite hebben met het doorgronden van de supply chain van hun directe leverancier.”

Monitoren en terugkoppelen

Lastig is ook dat economische middelen steeds vaker worden ingezet voor geopolitieke doelen. Hoe houdt het Europese trade compliance-team van Fujifilm overzicht en controle op het instabiele inter­nationale handelsspeelveld? “Door risico’s centraal te monitoren en bevindingen terug te koppelen naar de organisatie”, aldus Van Berkel. “We volgen de internationale politieke ontwikkelingen op de voet. Zodra we nieuwe wet- en regelgeving of sancties op de radar krijgen die onze trade compliance-processen kunnen bemoeilijken, komen we gelijk in actie. Dit doen we door informatie te delen met de betrokken stakeholders in Europa en indien nodig met die in Japan.

Om helder te krijgen wat er gedaan moet worden, kijken we wat voor impact de ontwikkelingen kunnen hebben op onze bedrijfsvoering. Hiervoor zetten we cross­functionele projectteams op met een stuurgroep op managementniveau en daaronder experts van alle afdelingen waarop de wet- en regelgeving van toepassing is. Soms is het moeilijk vooraf te bepalen welke afdelingen je daarbij moet betrekken. Zo dachten we voor de EUDR dat we dat als team zelf konden oppakken. Maar uiteindelijk bleek dit zo’n veelomvattend onderwerp te zijn, dat we daar ook onder meer onze collega’s van legal, inkoop en logistiek bij nodig hadden.”

Alle nieuwe duurzaamheidswetten vanuit de Europese Unie ziet Van Berkel niet alleen als een uitdaging, maar ook als een kans. “De wetten bieden de mogelijkheid om de governance en daarmee de toekomstbestendigheid van Fujifilm te verbeteren. Dat we worden genoodzaakt beter inzicht te krijgen in onze supply chains draagt bij aan het bereiken van onze eigen doelen van het Sustainable Value Plan. Een aantal daarvan sluit zeker aan bij de doelen van Brussel. Zoals die van de Forced Labour Regulation, die in 2027 ingaat. Vanuit het oogpunt van maatschappelijk verantwoord ondernemen accepteren wij geen dwangarbeid in onze supply chains.”

Brugfunctie

Maar de complexiteit van wet- en regel­geving en het politieke spel daaromheen maken het volgens Van Berkel wel lastig om de regels goed te interpreteren en na te leven. “Dat de ontbossingsverordening voor de tweede keer met een jaar is uitgesteld, maakt het niet gemakkelijk aan de eisen ervan te voldoen. Zo krijg ik van ons moederbedrijf te horen dat ik maar data van allerlei producten blijf opvragen. ‘Is dit echt nodig? Kunnen jullie niet lobbyen om een uitzondering te krijgen?’, vragen ze dan. Als Fujifilm Europe gaan we er echter vanuit dat die duurzaamheidsverplichtingen eraan komen, en dan hebben we allerlei informatie nodig om daaraan te kunnen voldoen. Wij fungeren als brug tussen Brussel en onze globale organisatie.”

Om de uitdagingen die de nieuwe duurzaamheidswetten met zich meebrengen het hoofd te bieden, is Van Berkel lid van de Trade Compliance Community. “Ik vind het heel nuttig om met andere leden van evofenedex te sparren over hoe zij bepaalde wet- en regelgeving hebben opgepakt. En om te kijken of er gezamenlijke pijnpunten zijn waar evofenedex ons bij kan ondersteunen. Dat we eens per kwartaal fysiek bij elkaar komen, biedt veel meerwaarde. Niet alleen om informatie en kennis op te doen, maar ook om te netwerken.”

Stel realistische doelen op

Hoewel Van Berkel en haar team nog niet alle uitdagingen hebben kunnen tackelen, hebben ze er wel vertrouwen in dat ze een bijdrage kunnen leveren aan het behalen van de doelen van het Sustainable Value Plan 2030. Van Berkel adviseert bedrijven die willen verduurzamen om realistische doelen op te stellen. “Doelen die je daadwerkelijk kunt behalen. Zo voorkom je ook greenwashing. Als je je doelen eenmaal hebt gesteld, ga dan vooral ook in gesprek met je ketenpartners. Wat verwacht jij van je leveranciers en wat verwachten zij van jou? En wat zijn de verwachtingen van je klanten?”