DWU-herziening zet importeur centraal: Boersma en Smit delen inzichten op Trade Compliance Congres 2026

Hoewel de teksten van het nieuwe DWU nog deels moeten worden uitgewerkt, is één ding al kraakhelder: de verantwoordelijkheden in de keten verschuiven fundamenteel. Boersma zal in zijn keynote waarschuwen dat bedrijven compliance serieuzer moeten nemen dan ooit. “Het speelveld wordt overzichtelijker, maar de importeur krijgt de absolute hoofdrol.”

Volgens sommige berichten zorgt het nieuwe DWU ervoor dat ‘alles anders wordt’. Toch plaatst Boersma hierbij een belangrijke disclaimer: “De basisverordening is dan wel gereed, maar de gedetailleerde ‘Implementing Act’ en ‘Delegating Act’ moeten nog volgen. We weten over allerlei details nog niets. Maar wat we al wél weten, gaat de dagelijkse praktijk van trade com­pliance onvermijdelijk opschudden.”

Meer duidelijkheid

De grootste verandering zit in het beleggen van verantwoordelijkheden. In het huidige landschap trekt een douane-expediteur of logistiek dienstverlener, afhankelijk van het type vertegenwoordiging, vaak alle verantwoordelijkheden naar zich toe, of weigert die juist pertinent. Veel importeurs en verladers schuiven die aansprakelijkheid maar al te graag van zich af. “Daar maakt de nieuwe wetgeving een eind aan”, stelt Boersma. “De wet geeft veel meer duidelijkheid over wie verantwoordelijk en aansprakelijk is. Geen verantwoordelijkheid nemen als importeur is niet meer mogelijk. Dat is niet altijd een prettige boodschap voor een importeur, maar die zal zijn eigen verantwoordelijkheden moeten dragen. Dit geldt niet alleen voor de fiscale kant, maar nadrukkelijk ook voor niet-fiscale taken: de zogeheten VGEM-eisen voor veiligheid, gezondheid, economie en milieu.”

Verder onderschatten bedrijven nog te vaak de rol die hun expediteur kan spelen in het steeds complexere web van wetgeving. Boersma gebruikt hiervoor een treffende vergelijking: “Als je op een festival bent en een EHBO'er vraagt naar je hartproblemen te kijken, ben je aan het verkeerde adres. Daar­voor ga je naar een cardioloog. Zo is het deels ook in de logistiek. Een douane-expediteur is ijzersterk in logistieke efficiëntie. Maar je kunt niet van hem verwachten dat hij tot achter de komma weet hoe de Europese ontbossingsverordening of CBAM geïnterpreteerd moet worden. Maak dus zeer heldere afspraken en overschat elkaar niet.”

Strengere handhaving

De eigen verantwoordelijkheid is actueler dan ooit, omdat de handhaving aanzienlijk strenger wordt. Mede door de komst van de centrale EU Customs Data Hub krijgt de douane, flink geholpen door AI, een sneller en veelomvattender inzicht in de keten. Boersma ziet in de praktijk dat de hand­havingscapaciteit steeds vaker wordt ingezet om daadwerkelijk op te treden. Het Openbaar Ministerie wordt er sneller bijgehaald. “Goed doen loont”, benadrukt hij. “Niet alleen om boetes te voorkomen, maar ook om je bedrijfsreputatie te beschermen.”

De impact van de vernieuwingen is op korte termijn het hardst voelbaar in de e-commerce. De huidige vrijstelling voor pakketjes onder de 150 euro verdwijnt. Hiervoor in plaats komt een heffing van 3 euro per product, gevolgd door een extra handling fee van 2 euro in november 2026, schetst Boersma. Bovendien introduceert Europa het concept van de deemed importer. Grote verkoopplatforms kunnen zich straks niet meer verschuilen achter een ander; de wet wijst hen simpelweg aan als de aansprakelijke partij voor invoer.

Ondanks de stroom aan veranderingen wil Boersma ondernemers ook geruststellen. “Het is ook belangrijk te benadrukken dat er veel níet verandert. Allerlei stelsels die we al jaren kennen, zoals die van de bepaling van de douanewaarde, blijven precies hetzelfde. Dat helpt bedrijven om af te bakenen waar ze zich wel en niet zorgen over hoeven te maken.” De boodschap voor 2026 is dan ook nuchter: zorg dat je data kloppen, weet wie in de keten waarvoor verantwoordelijk is en wees voorbereid.

De boodschap van Boersma sluit goed aan bij die van evofenedex. “Je data op orde hebben om inzicht te krijgen in de keten wordt steeds belangrijker”, zegt supply chain-specialist Nanne Schriek van evo­fenedex. Samen met zijn collega Elmar Otten geeft hij op het Trade Compliance Congres een workshop over de vijf resilience capabilities die trade compliance professionals moeten hebben om veerkrachtig om te gaan met de steeds complexer wordende ketens en om de risico’s te beheersen.

Volgens Schriek onderschatten veel bedrijven nog te vaak wat concreet nodig is om volledige grip te krijgen op hun ketens. “Digitalisering zie je tegenwoordig terug in vrijwel alle logistieke en handelsgerelateerde schakels. Van efficiënte transportplanning tot de uiteindelijke digitale douaneaangifte, in een ideale wereld zijn alle benodigde brondata correct en feilloos gekoppeld. Zodat je deze data direct kunt gebruiken voor actieve strategische beslissingen.”

Naadloze samenwerking

Ketenoptimalisatie stopt definitief niet meer bij de eigen bedrijfsmuren. Naast de naderende veranderingen in het DWU vereisen externe disrupties, van cyberdreigingen tot volatiele markten, uiterste wendbaarheid in de keten. “Geïsoleerde oplossingen bestaan simpelweg niet meer”, waarschuwt Schriek. “Wie proactief investeert in waterdichte datakwaliteit en transparante ketensamenwerking, dekt zich niet alleen in tegen strengere handhaving, maar bouwt ook direct aan een veerkrachtige organisatie voor de toekomst.”