15-10-2025
Onderzoek naar impact IT-storingen bij Douane
ONieuwe meetlat toont gevolgen voor handelsstromen en ketenpartners
Als IT-systemen van de Douane uitvallen, raakt de internationale goederenstroom ontregeld. Bedrijven ervaren dan vertragingen, kosten en risico’s die vaak onzichtbaar blijven. evofenedex onderzocht samen met de Douane en de Erasmus Universiteit Rotterdam hoe de impact van IT-storingen beter kan worden gemeten.
De gevolgen van storingen in douanesystemen reiken veel verder dan vertragingen aan de grens. Bedrijven kampen ook met verborgen kosten, coördinatieproblemen en een gebrek aan continuïteit in hun dienstverlening. Zij ervaren dat dit soort gevolgen compleet onopgemerkt blijft bij de huidige manier van systeemmonitoring. Dit alles blijkt uit een recente studie die evofenedex samen met een student van de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Douane heeft gedaan.
Een evaluatie van IT-storingen vraagt meer dan alleen systeemscores
Specialist Customs & Trade Compliance bij evofenedex.
Bij de studie werd een design-science-benadering toegepast en gebruikgemaakt van literatuuronderzoek, interviews met ketenpartners en zogenoemde supply chain mapping. Tijdens het onderzoek werden zes nieuwe kernprestatie-indicatoren (KPI’s) ontwikkeld. Elke KPI is gekoppeld aan een specifiek effect, variërend van financiële schade tot reputatierisico’s. Met behulp van de indicatoren kan de focus verschuiven van een technische uptime naar de werkelijke gevolgen voor ketenpartners.
Weerbarstige praktijk
Een enquête onder logistieke en industriële stakeholders bevestigt dat de voorgestelde indicatoren duidelijk en relevant zijn. Toch blijkt de invoering in de praktijk vooralsnog vrijwel onmogelijk. De Douane heeft geen volledig inzicht in de schade die bedrijven ervaren, terwijl bedrijven zelf vaak niet over de benodigde interne data beschikken of terughoudend zijn om die te delen. Een mogelijk alternatief is schattingsmodellen gebruiken die werken met beschikbare douanegegevens. Op die manier kunnen effecten worden geanalyseerd, zelfs wanneer actuele bedrijfsdata niet beschikbaar zijn. Tijdens het onderzoek is echter gebleken dat deze optie technisch ook nog niet haalbaar is.
Met behulp van de indicatoren kan de focus verschuiven naar de werkelijke gevolgen voor ketenpartners
De onderzoeksresultaten zijn met de Douane besproken. Een belangrijke bevinding is dat de huidige prestatie-indicator voor systeembeschikbaarheid geen weging toepast op basis van dataverkeer, terwijl dit, afhankelijk van de dag van de week en het tijdstip van de dag, wel sterk varieert. De Douane onderzoekt momenteel hoe ze deze variabele in de huidige meting kan integreren.
Breder perspectief op veerkracht
Met het onderzoek is duidelijk geworden dat een evaluatie van IT-storingen meer vraagt dan alleen systeemscores. Het gaat ook om het begrijpen van specifieke gevolgen voor handelsstromen, besluitvorming en samenwerking in de internationale supply chains.
Hoewel het onderzoek niet direct leidt tot een betrouwbare meting van de economische impact van de uitval van douanesystemen, heeft het wel aandacht gegeven voor het waarborgen van de robuustheid van de douanesystemen, die de ruggengraat van de wereldhandel vormen. De Douane geeft hier invulling aan via een speciale taskforce, die eraan werkt om de systeembeschikbaarheid te verbeteren. De voortgang en status van specifieke acties worden gerapporteerd in het Overleg Douane Bedrijfsleven op IT-gebied (ODB-IT), waar evofenedex aan deelneemt.
Agendapunt ODB-IT aandragen
Leden van evofenedex kunnen een agendapunt aandragen voor het ODB-IT door contact op te nemen met onze ledenservice. Wie op de hoogte wil blijven van de onderwerpen die in het ODB-IT worden besproken, kan zich inschrijven voor de nieuwsbrief Actueel.
Agnieszka Brodacz
Getty Images