Van machinebouwer tot wereldspeler: Kiremko en de kracht van export

In de productiehal in Montfoort wijst Van Huissteden naar de indrukwekkende metershoge en tientallen meterslange machines die klaarstaan voor verdere bewerking en transport. “Wij maken hier geen losse apparaten, maar complete productielijnen. Deze gaat bijvoorbeeld naar China om daar aardappelen te verwerken tot friet. De output is 20.000 kilogram per uur.” Vol passie legt hij uit hoe het proces in zijn werk gaat. “Klanten investeren grote bedragen in zo’n lijn. Alles moet kloppen: de techniek, de planning en de installatie op locatie.”

“Zoals je ziet, leveren wij geen doos die je even uitpakt”, aldus Van Huissteden. “Het zijn grote projecten. Soms bouwen we een heel nieuwe fabriek voor zo’n lijn. Dat maakt het werk uitdagend: niet alleen technisch, maar ook organisatorisch. Want zodra een installatie naar het buitenland gaat, wordt alles complexer.”

Export geen bijzaak

Voor veel bedrijven is export een extra activiteit naast die voor de binnenlandse markt, maar voor Kiremko is het de basis. Het bedrijf is al sinds het begin sterk internationaal georiënteerd. “Als je alleen in Nederland zou verkopen, word je niet groot in onze markt”, legt Van Huissteden uit. “De aardappelverwerking is een wereldwijde markt. Wij kijken naar landen waar veel aardappelen worden geteeld en waar de verwerking nog kan groeien. In Europa is de verwerking al ver ontwikkeld: een groot deel van de aardappelen wordt verwerkt tot producten. In andere delen van de wereld is dat anders. Neem India. Daar worden enorme hoeveelheden aardappelen geteeld. Maar een relatief klein deel wordt industrieel verwerkt tot producten. Dat betekent dat er groeikansen zijn. Hetzelfde geldt voor andere delen van Azië. Wij kijken: waar zijn aardappelen, en waar groeit de vraag naar verwerkte aardappelproducten? Dáár willen we actief zijn.”

Internationaal ondernemen betekent voor Kiremko niet dat alles vanuit Nederland wordt geregeld. Het bedrijf heeft vestigingen in onder meer de Verenigde Staten, China en India. Die kantoren zijn niet zomaar geopend, ze kwamen er omdat klanten erom vroegen. “Wij openen geen kantoor om klanten te krijgen”, zegt Van Huissteden. “We openen een kantoor omdat we daar klanten hebben die we goed willen bedienen. Dat is belangrijk, want als een productielijn stilvalt, kost dat veel geld. Dan moet er snel iemand ter plaatse zijn. Lokale technici en een lokaal magazijn met onderdelen maken dan het verschil.”

Ook helpt het om in lokale valuta te werken, vertelt Van Huissteden. “Onderdelen worden bijvoorbeeld in roepies of Amerikaanse dollars gefactureerd. Dat is voor klanten overzichtelijker dan in euro’s en voorkomt extra risico’s door wisselkoersen. Daarnaast speelt wetgeving een rol. In sommige landen zijn belastingregels ingewikkeld. Dan is het praktisch en soms zelfs verplicht om ‘lokaal’ te factureren en service via een lokale entiteit te laten lopen.”

Bij zijn internationale groei stond Kiremko er niet alleen voor. Het bedrijf is al jaren lid van evofenedex. Volgens Van Huissteden heeft dat lidmaatschap veel praktische waarde gehad. “Internationaal ondernemen verandert continu. Regels voor exportdocumenten, sancties, douaneprocedures, het blijft in beweging. Dan is het prettig dat je op de hoogte blijft.”

Snel advies inwinnen

Bij complexe vraagstukken, bijvoorbeeld rond exportcontrole of veranderende handels­regels, kan het bedrijf snel advies inwinnen bij de ondernemersvereniging. Ook de praktische ondersteuning bij documenten, certificaten en douanezaken helpt om fouten te voorkomen. “Je denkt soms dat je alles zelf wel weet”, zegt Van Huissteden. “Maar juist bij internationale projecten is het belangrijk dat je zeker weet dat je het goed doet. Eén fout in documentatie kan al tot vertraging leiden.” Daarnaast waardeert hij de belangenbehartiging. In gesprekken met de overheid en beleidsmakers vertegenwoordigt evofenedex de stem van exporterende bedrijven. “Regelgeving wordt vaak complexer. Dan is het goed dat er een organisatie is die meedenkt namens ondernemers.”

Internationaal ondernemen brengt risico’s met zich mee. Dat hoort erbij. Maar soms leer je pas hoe groot die risico’s zijn als er iets misgaat. Van Huissteden herinnert zich een project waarbij tientallen containers met onderdelen vast kwamen te staan in een haven. De klant had zijn invoerrechten niet betaald en de containers waren gehuurd. Na een paar dagen begonnen de kosten snel op te lopen. Uiteindelijk moest Kiremko de containers overnemen om verdere schade te voorkomen. “Dat was een dure les”, constateert hij nuchter.

Sindsdien is er nog meer aandacht voor contracten, betalingsvoorwaarden en leveringsafspraken. Wie betaalt wat? Wanneer gaat het risico over naar de klant? Is alles goed verzekerd? “Je kunt niet alles voorkomen”, zegt hij. “Maar je kunt wel zorgen dat je beter voorbereid bent.”

Continu opletten

Waar internationaal ondernemen vroeger vooral ging over afstand en cultuurverschillen, speelt geopolitiek nu een grotere rol. Handelsconflicten, importheffingen en sancties kunnen directe gevolgen hebben voor projecten. Een wijziging in invoertarieven kan een businesscase ineens minder aantrekkelijk maken dan eerst. Sancties kunnen ervoor zorgen dat een machine niet meer mag worden geleverd, ook al is die al gebouwd.

“Je moet continu opletten wat er in de wereld gebeurt”, is de ervaring van Van Huissteden. “Wat verandert er in handelsregels? Welke landen krijgen met nieuwe beperkingen te maken?” Daarom is spreiding belangrijk volgens hem. “Door productie en activiteiten over meerdere landen te verdelen, blijven wij flexibel. Als de invoer in een land moeilijker wordt, kunnen we soms lokaal produceren.”

Wie een doos met onderdelen verstuurt, denkt misschien niet lang na over transport. Maar bij grote machines is dat anders. “Een productielijn voor aardappelverwerking bestaat uit grote, zware en soms kwetsbare onderdelen”, weet Van Huissteden. “Die moeten goed worden verpakt en beschermd tegen vocht en schade. Sommige onderdelen gaan in speciale containers, andere op open flatracks [een zeecontainer met twee kopwanden, maar zonder zijwanden en dak, red.]. Transport is echt een project op zich. Het is niet even iets wat je regelt aan het eind.”

Hierbij is planning belangrijk. Onderdelen moeten in de juiste volgorde aankomen, zodat de montageploeg direct aan de slag kan. Vertragingen op zee of in havens kunnen het hele project opschuiven. Daarom neemt Kiremko transport vanaf het begin mee in de projectplanning.

Cultuur

Voor internationale groei blijft het bedrijf volgens Van Huissteden sterk afhankelijk van zijn mensen. “Onze medewerkers maken het verschil”, zegt hij. “Kennis van techniek, ervaring met projecten en betrokkenheid bij klanten zijn cruciaal. Wij investeren daarom in het opleiden en vasthouden van vakmensen.”

Hoewel Kiremko deel uitmaakt van een internationale groep, probeert het de cultuur van betrokkenheid en korte lijnen te behouden. Van Huissteden: “Wij zijn groter geworden, maar willen wendbaar blijven.” Voor hemzelf is die cultuur belangrijk. Hij begon als technicus en weet hoe het is om aan de basis te staan. “Ik begrijp nog steeds wat er in de werkplaats gebeurt”, zegt hij. “Dat helpt bij het nemen van beslissingen.”

De komende jaren ziet Van Huissteden vooral kansen in Azië, omdat de teelt van aardappelen minder intensief is dan die van rijst. India blijft een belangrijke groeimarkt en ook Afrika noemt hij als regio met potentie op de langere termijn, onder meer vanwege de bevolkingsgroei en stijgende vraag naar verwerkte voeding. Maar hij waarschuwt voor te snelle stappen. “Je moet eerst een markt echt begrijpen. Wie zijn de spelers? Hoe is de infrastructuur? Hoe stabiel is de politiek?” Internationaal ondernemen vraagt volgens Van Huissteden dan ook om geduld en een lange adem. Het is geen sprint maar een marathon. “Export doe je er niet even bij. Het is een vak en dat moet je serieus nemen.”

Hoewel Van Huissteden inmiddels doorgegroeid is tot directeur, is zijn passie voor machines gebleven. “Uiteindelijk draait het nog steeds om goede installaties bouwen”, zegt hij. “Ik kan nog steeds genieten van het moment dat zo’n machine hier beneden wordt ingeladen en op transport wordt gezet en vertrekt naar een plek ergens op deze wereld. Dat is een machtig mooi gezicht.”