Winclove focust met B Corp op verduurzaming en ketensamenwerking

Intensief proces

De weg naar certificering was intensief. Winclove beantwoordde circa driehonderd vragen over onder meer bestuur, milieu, medewerkers, gemeenschapsbetrokkenheid en klantrelaties. Daarbij kwamen verrassende inzichten boven water. Zo bleek het bedrijf een energiecontract te hebben bij Gazprom, iets wat niemand intern scherp op het netvlies had staan. Tegelijkertijd scoorde Winclove onverwacht goed op diversiteit van het personeelsbestand, hoewel hier geen expliciete strategie achter zat. “Dat wisten we zelf niet eens, maar nu willen we dit koste wat het kost behouden”, vertelt Bezemer.

Om de B Corp-certificering te behalen was het noodzakelijk de CO2-voetafdruk van het bedrijf volledig in kaart te brengen. Dat betekende uitzoeken waar grondstoffen vandaan kwamen, welke vormen van transport werden gebruikt en welke verpakkingsmaterialen het grootste effect op de uitstoot hadden. Bezemer: “Dat proces heeft ons geholpen inzicht te krijgen in waar we écht een verschil kunnen maken.”

Medewerkers meenemen

Verduurzaming blijft niet beperkt tot grote thema’s. Ook de werkvloer is onderdeel van de veranderingen. Zo besluit Winclove over te stappen op vegetarische lunches. Medewerkers mogen nog steeds zelf vlees meenemen, maar het bedrijf koopt het niet meer in. “Soms moet je kleine voorbeelden stellen om het gesprek op gang te brengen. Dat helpt enorm voor de bewustwording”, zegt Bezemer. En die lijn wordt consequent doorgetrokken. “Tijdens onze partnerdagen hebben we standaard een volledig vegetarisch buffet, ook voor onze internationale gasten die gewend zijn aan vlees bij elke maaltijd.” Daarnaast krijgt iedere partner een hervulbaar waterflesje in plaats van een plastic variant. 

Zelfs de koffie op kantoor neemt het bedrijf onder de loep. “Dat lijkt misschien een detail, maar koffie is hier bijna een arbeidsvoorwaarde. Dus hebben we vijf duurzame ­koffiemerken getest. Medewerkers konden stemmen welke het lekkerst was. Door ze mee te nemen in de keuze, is de kans veel groter dat ze een verandering accepteren”, zegt Bezemer.

Duurzaam reizen

Duurzame keuzes maken betekent soms ook ongemak. Zo reist Winclove voor internationale bijeenkomsten of evenementen waar mogelijk per trein in plaats van per vliegtuig. Een goed voorbeeld is de jaarlijkse triatlon van een zakenpartner in Oostenrijk, waaraan een groep medewerkers heeft meegedaan. “Met het vliegtuig ben je er in een uur en een kwartier, maar wij bieden medewerkers de mogelijkheid om met de trein gaan, ook al duurt dat veertien uur. Je moet als bedrijf het goede voorbeeld geven, zeker als je van je partners verwacht dat zij ook verduurzamen”, legt Bezemer uit.

De treinreis werd uiteindelijk ook een teambuildingsmoment, compleet met zelf mee­gebrachte hapjes en drankjes. “Natuurlijk hebben sommige collega’s onderweg slecht geslapen, maar uiteindelijk was iedereen trots dat we dit zo hadden gedaan.”

Verbeteringen in keten

De grootste uitdagingen en kansen bij verduurzamen liggen voor Winclove in de keten. Uit de analyse van de CO2-voetafdruk bleek dat het bedrijf de meeste impact kan maken bij de inkoop van ingrediënten, het transport en de verpakkingen. Winclove besloot prio­riteiten te stellen. Bezemer: “Transport verduurzamen kan bijvoorbeeld niet zonder partners en is een complex traject. Daarom begonnen we bij wat we zelf in de hand hebben.” 

Een concreet voorbeeld hiervan is het ­aanpassen van afmetingen van verpakkingsdozen. “Onze transporteur merkte op dat er veel loze ruimte zat op onze pallets. Door het formaat van dozen aan te passen, kunnen we meer producten per pallet vervoeren. Dat betekent minder transport en dus minder uitstoot.”

Daarnaast probeert Winclove ingrediënten zoveel mogelijk lokaal in te kopen of alternatieven te vinden die dichter bij huis geproduceerd worden. Naast lokale ingrediënten kijken ze ook naar de formuleringen zelf en hoe ze die ook in de toekomst kunnen laten aansluiten bij hun duurzame ambities. “Dat is iets waar we zelf strategisch keuzes in kunnen maken, in overleg met onze business­partners”, aldus Bezemer.

Hoofdpijndossier

Een van de grootste uitdagingen blijven de verpakkingen. De probiotica van Winclove moeten worden beschermd tegen vocht en zuurstof. Daarvoor gebruikt het bedrijf speciale verpakkingen met meerdere lagen aluminium en kunststof. “Die zorgen voor een lange houdbaarheid en bescherming van de bacteriën, maar ze zijn wel een probleem vanuit milieu­oogpunt. Een alternatief ontwikkelen duurt jaren”, vertelt Bezemer. Winclove heeft daarom besloten de focus eerst op ingrediënten te leggen en vanaf 2026 de verpakkingsproblematiek intensief op te pakken. “We hebben gewoon niet de capaciteit om alles tegelijk te doen. Bovendien zijn dezelfde mensen betrokken bij zowel de ontwikkeling van nieuwe ingrediënten als nieuwe verpakkingen.”

Toch worden er al in kleine stapjes verbeteringen geboekt. Zo zijn zware dozen van 25 kilo draagmateriaal vervangen door bigbags van 275 kilo, die met hijsinstallaties worden verplaatst. Daarmee zijn handmatige tilwerkzaamheden verleden tijd en wordt er flink bespaard op kartonnen verpakkingen. Ook eindproducten worden inmiddels verpakt in stevigere zakken, waardoor kartonnen dozen zijn geëlimineerd. “Daarmee besparen we niet alleen materiaal, maar maken we ook het werk voor medewerkers een stuk lichter.”

Eerlijk over dilemma’s

Winclove benadrukt dat het belangrijk is eerlijk te zijn over waar verduurzaming wel en niet lukt. Zo werd het nieuwe bedrijfspand duurzaam gebouwd: van het gas af en met zonnepanelen. Toch moest het bedrijf een dieselaggregaat inzetten om het pand van stroom te voorzien, door netcongestie in de regio. “Dat is natuurlijk voor ons een doorn in het oog, maar je kunt zoiets niet negeren”, aldus Bezemer. Winclove kiest daarom ervoor in zijn jaarlijkse externe impact­rapportage niet alleen successen, maar ook zulke knelpunten te benoemen. “Juist door eerlijk te zijn blijven gesprekken met partners op gang. Veel leveranciers willen ook graag samen oplossingen vinden.”

Voor de verpakkingen geldt hetzelfde. “We zouden het liefst morgen overstappen op duurzamere materialen, maar we moeten kunnen garanderen dat ons product na twee of drie jaar nog steeds dezelfde kwaliteit heeft. Dat betekent dat we realtime testen moeten uitvoeren. Die data zijn essentieel voor onze businesspartners.”

Stap voor stap

Om duurzaamheid stevig in de organisatie te verankeren, kiest Winclove ieder jaar één thema waarop het volledig focust. Dit jaar zijn dat de ingrediënten, volgend jaar de ­verpakkingen. “Als je alles tegelijk wilt ­aanpakken, verzand je in een moeras van projecten”, aldus Bezemer. Tegelijkertijd worden kleine initiatieven niet vergeten. “De vegetarische lunch, duurzame notitieboeken of een ander koffiemerk lijken details, maar ze zorgen ervoor dat duurzaamheid zichtbaar en bespreekbaar blijft.”

Een belangrijke succesfactor is dat verduurzaming niet beperkt blijft tot één afdeling. “Ik kan dit niet alleen”, benadrukt Bezemer. “Je hebt collega’s van operations, inkoop en productontwikkeling nodig. Duurzaamheid moet overal op de agenda staan.” Dat lukt niet altijd vlekkeloos. “Ook wij vergeten soms een check te doen bij nieuwe productontwikkelingen: kunnen we ingrediënten dichter bij huis halen of duurzamer inkopen? Daarom hebben we nu vaste controlemomenten ingebouwd.”

Het verhaal van Winclove laat zien dat ­verduurzaming niet ophoudt bij de eigen voordeur, maar de hele keten raakt. “Het belangrijkste is om te beginnen”, tipt Bezemer. “Begin klein, vier je successen en blijf eerlijk over wat nog niet lukt. Duurzaamheid is geen project met een ­einddatum, maar een manier van werken.”