Aangescherpt toegangsbeleid Utrecht: vooruitgang zichtbaar, zorgen blijven

Zo zijn er nu vaste corridors voor zwaardere voertuigen, is er een ontheffingsmogelijkheid voor elektrische bestelauto’s tot 4250 kg en is de eindtijd van het ochtendvenster verruimd naar 11.00 uur (in plaats van 10.00 uur in het oorspronkelijke voorstel). Deze aanpassingen sluiten aan bij belangrijke punten uit de eerder ingediende zienswijzen door het bedrijfsleven.

Het verzoek vanuit het bedrijfsleven om de invoeringsdatum uit te stellen, heeft echter geen steun gekregen, behalve dat er een extra waarschuwingsperiode van drie maanden is toegevoegd. Ook de moties die hierover zijn ingediend tijdens de extra raadsvergadering van 29 januari 2026 zijn verworpen. Daarmee blijft de startdatum van 1 mei 2026 ongewijzigd.

Onzekerheid over ontheffingen

Vanaf 1 mei 2026 geldt binnen het gebied dat samenvalt met de Utrechtse zero-emissiezone een gewichtsbeperking van 7,5 ton. In de praktijk zijn er momenteel geen geschikte zero-emissie vrachtvoertuigen beschikbaar die binnen deze beperking vallen en tegelijkertijd de logistieke vraag van de binnenstad kunnen opvangen. Volledige bevoorrading met uitsluitend e-bestelbusjes is dan ook niet realistisch. Mede daarom heeft het bedrijfsleven, op advies van evofenedex en TLN, in het najaar van 2025 in grote aantallen zienswijzen ingediend.

Als reactie hierop heeft de gemeente Utrecht elf vrachtroutes aangewezen waar zwaardere voertuigen zijn toegestaan. Gebruik van deze routes is alleen mogelijk met een ontheffing, waarvoor vervoerders een aanvraag moeten indienen.

De gemeente heeft de volgende voorwaarden gepubliceerd voor gebruik van deze vrachtroutes:

1. Het voertuig overschrijdt de maximaal toegestane aslast van de route niet.

2. Het voertuig is maximaal 10 meter lang.

3. De vervoerder kan aantonen dat levering in de Utrechtse binnenstad noodzakelijk is (bijvoorbeeld via contracten).

4. De vervoerder kan geen gebruikmaken van een Stadsdistributiecentrum (SDC).

Met name de laatste twee voorwaarden laten ruimte voor interpretatie, wat leidt tot onzekerheid bij bedrijven. Daar komt bij dat ontheffingen voor een periode van twee jaar worden verleend, terwijl onduidelijk is wat er daarna gebeurt. Voor bedrijven die moeten investeren in nieuwe voertuigen of logistieke concepten is juist langetermijnzekerheid cruciaal. Ook richting voertuigfabrikanten is duidelijkheid nodig om samen te werken aan geschikte oplossingen voor de bevoorrading van historische binnensteden.

Vraag zo snel mogelijk een ontheffing aan

evofenedex en TLN adviseren hun leden die werken met zwaardere voertuigen of met emissieloze bestelauto’s tot 4250 kg om vanaf 4 februari zo snel mogelijk een ontheffing aan te vragen. Dit kan via de website van de gemeente Utrecht. Kies daarbij voor een langdurige ontheffing wanneer je in aanmerking wilt komen voor de vrachtroutes of voor de ontheffing voor emissieloze voertuigen.

De gemeente Utrecht heeft aangegeven zich ervoor in te spannen om de aanvragen vóór 1 mei 2026 af te handelen, zodat ontheffingen tijdig kunnen worden verleend.