AI Act: bedrijven moeten AI-gebruik zichtbaar maken

Volgens de Europese Commissie (EC) moeten aanbieders van chatbots en andere interactieve AI-systemen vanaf 2 augustus 2026 duidelijk maken dat gebruikers met een AI-systeem communiceren en niet met een mens. Ook deepfakes, zoals gemanipuleerde afbeeldingen, video's en audiobestanden, moeten als zodanig herkenbaar zijn.

Daarnaast moeten bepaalde vormen van AI-gegenereerde of AI-bewerkte content machineleesbaar worden gemarkeerd. Dat betekent dat afbeeldingen, video's, audiobestanden en andere content technische kenmerken moeten bevatten waarmee software kan herkennen dat AI is gebruikt bij de creatie of bewerking ervan.

Nieuwe AI-verplichtingen

Volgens de EC moeten de maatregelen misleiding en manipulatie tegengaan. Ook moeten ze consumenten helpen goede keuzes te maken. Tegelijkertijd geven de regels bedrijven meer duidelijkheid over hun verplichtingen en over de manieren waarop ze kunnen aantonen dat ze aan de wet voldoen.

Voor organisaties die AI inzetten voor bijvoorbeeld klantenservice, marketing, contentcreatie of interne processen, is het belangrijk om na te gaan of hun systemen onder de nieuwe transparantieverplichtingen vallen. Met name het gebruik van chatbots en AI-gegenereerde content vraagt aandacht.

AI-gebruik in de logistieke praktijk

Voor veel ondernemers zijn de nieuwe transparantieregels niet alleen relevant voor geavanceerde AI-toepassingen, maar ook voor hulpmiddelen die inmiddels dagelijks worden gebruikt.

• Chatbots en klantenservice

Steeds meer bedrijven zetten chatbots in om klantvragen te beantwoorden, bijvoorbeeld over bestellingen, levertijden, openingstijden of retouren. Volgens de AI Act moeten gebruikers kunnen zien wanneer zij met een AI-systeem communiceren en niet met een mens.

• Contentcreatie en marketing

AI helpt organisaties bij het schrijven van nieuwsbrieven, socialmediaberichten, productomschrijvingen en andere marketinguitingen. Ook gebruiken bedrijven AI om afbeeldingen te genereren of bestaande beelden te bewerken. Voor AI-gegenereerde en gemanipuleerde content gelden nieuwe transparantieverplichtingen. Deepfakes of artikelen zonder menselijke toetsing of redactionele controle moeten een label krijgen. Hiervoor heeft de Europese Unie voorbeeldpictogrammen gemaakt.  

• AI-gebruik binnen organisaties

Ook binnen organisaties groeit het gebruik van AI. Denk aan AI-assistenten die vergaderingen samenvatten, informatie uit kennisbanken ophalen of medewerkers ondersteunen bij het opstellen van rapportages en documenten. Het is verstandig om na te gaan of deze toepassingen onder de nieuwe regels vallen.

• Logistieke ondersteuning

In de logistiek en supply chain wordt AI onder meer ingezet voor voorraadprognoses, transportplanning en het signaleren van verstoringen in de keten. Deze toepassingen zijn vaak minder zichtbaar voor klanten, maar ook hier is het verstandig te beoordelen of en wanneer transparantieverplichtingen van toepassing zijn.

Wat kunnen bedrijven doen?

Bedrijven die AI gebruiken, doen er goed aan om:

• in kaart te brengen waar AI binnen de organisatie wordt ingezet;
• te controleren of gebruikers duidelijk kunnen zien wanneer zij met AI communiceren;
• processen voor het labelen van AI-gegenereerde content te beoordelen;
• medewerkers bewust te maken van de nieuwe verplichtingen.

Meer informatie over de AI Act en de gevolgen voor ondernemers staat op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.