Brede coalitie waarschuwt voor dreigende infrastructuurcrisis

Volgens de organisaties - waaronder evofenedex, gemeenten, provincies, vervoerregio's, werkgeversorganisaties, logistieke partijen en de bouwsector - staat niet alleen de bereikbaarheid onder druk, maar ook de economische groei, woningbouw, veiligheid en brede welvaart. Zij benadrukken dat infrastructuur de basis vormt voor tal van maatschappelijke opgaven en daarom niet uitsluitend een verantwoordelijkheid is van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Grote opgave

De financiële opgave is groot. Uit cijfers van het kabinet en de Algemene Rekenkamer blijkt dat voor het beheer, onderhoud en de vernieuwing van de netwerken van Rijkswaterstaat tot en met 2038 een tekort bestaat van ongeveer 34,5 miljard euro. Voor het spoor gaat het om circa 20 miljard euro. Daarnaast is nog eens ongeveer 30 miljard euro nodig voor nieuwe ontwikkelprojecten en het hervatten van eerder stilgelegde projecten.

Volgens Marga de Jager, voorzitter van de Mobiliteitsalliantie, leidt achterstallig onderhoud nu al tot problemen. “Noodmaatregelen, hogere herstelkosten, vertragingen voor reizigers en goederenvervoer en risico's voor de veiligheid en bereikbaarheid worden steeds vaker zichtbaar”, stelt zij.

Slechte staat

De coalitie wijst daarbij op recente gebeurtenissen rond de Merwedebrug, waar beperkingen werden ingesteld vanwege de staat van de infrastructuur. In heel Nederland kampen inmiddels ongeveer tachtig bruggen, sluizen en andere kunstwerken met gewichts- of doorvaartbeperkingen. Meer dan honderd objecten staan onder verscherpt toezicht vanwege mogelijke veiligheidsrisico's.

Niet alleen het rijk heeft met oplopende tekorten te maken. Ook provincies en gemeenten zien hun onderhouds- en vervangingsopgaven toenemen. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor ongeveer 80 procent van de Nederlandse infrastructuur, maar volgens de betrokken partijen ontbreekt vaak voldoende financiële dekking.

Opgave te groot geworden

Tegelijkertijd benadrukken de organisaties dat investeren in infrastructuur economische voordelen oplevert. Goed onderhoud zou volgens hen bijdragen aan hogere productiviteit, meer werkgelegenheid en een sterkere economie. Elisabeth Post, voorzitter van de Logistieke Alliantie, noemt de huidige situatie onhoudbaar. “Een afweegkader binnen een te klein budget bepaalt alleen welke regio's of sectoren als eerste vastlopen. De opgave is simpelweg te groot geworden.”

De coalitie roept het kabinet daarom op om tijdens de augustusbesluitvorming de infrastructuuropgave een centrale plek te geven in de rijksbegroting, een langjarig investeringsplan op te stellen en de financieringssystematiek aan te passen zodat investeringen gemakkelijker kunnen worden gedaan. Ook vragen de partijen vast te houden aan bestaande MIRT-afspraken en ruimte te creëren voor nieuwe projecten.