EU-India-handelsakkoord gaat verder dan VS-India-akkoord

Op het gebied van invoerrechten komen de EU en India een grootschalige 0-procentliberalisatie overeen. 96,6 procent van de EU-exportwaarde wordt geliberaliseerd. Tarieven verdwijnen vaak volledig (0 procent), met overgangsperioden tot tien jaar. 

In enkele gevallen gaat het om een gedeeltelijke maar substantiële verlaging. Voor auto’s daalt het tarief van 110 procent naar 10 procent binnen een quotum van 250.000 voertuigen. Voor wijn daalt het tarief van 150 procent naar 20 tot 30 procent. De invoertarieven van maximaal 44 procent op machines, 22 procent op chemicaliën en 11 procent op geneesmiddelen worden grotendeels afgeschaft. Landbouwsectoren aan beide zijden blijven beschermd.

VS: hogere resttarieven

De VS verlagen de importtarieven van de huidige 25 procent plus 25 procent strafheffingen (vanwege de aankoop van Russische olie) naar 18 procent. De strafheffingen vervallen en dat is een duidelijke verlaging. Het tarief ligt echter nog steeds aanzienlijk hoger dan de 3,3 procent heffingen die de VS vóór 2025 gemiddeld hanteerden voor Indiase producten. Voor importeurs blijft dit dus een grote kostenpost. 

Uitzonderingen

Uitzonderingen gelden voor geneesmiddelen, edelstenen en diamanten, vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, inclusief de staal- en aluminiumheffingen daarop. India schrapt of verlaagt op zijn beurt tarieven op alle Amerikaanse industriële goederen en een aantal landbouwproducten, zoals distilleerdersgranen, rode sorghum, noten, vers en verwerkt fruit, sojaolie, wijn en sterke drank. Belangrijk detail: de tekst van het akkoord tussen de VS en India biedt voldoende ruimte voor interpretatie, waardoor het onduidelijk is of het in alle gevallen gaat om volledige afschaffing van tarieven of om gedeeltelijke verlaging. 

Diensten en investeringen

Een akkoord over investeringsbescherming is aan beide kanten nog onderwerp van gesprek. India en de VS schuiven de liberalisering van diensten door naar een toekomstig handelsakkoord. De EU daarentegen maakt bindende afspraken over markttoegang in onder meer de maritieme sector, kabellegging en baggerdiensten. Ook krijgt de EU vergaande toezeggingen op het gebied van financiële dienstverlening, verdergaand dan India ooit in handelsakkoorden vastlegde.

Diepgang

Voor non-tarifaire maatregelen heeft de EU structurele vooruitgang geboekt in haar akkoord. Alle Indiase producten moeten voldoen aan de strenge gezondheids- en voedselveiligheidsvoorschriften van de EU. Het verdrag bevat daarnaast hoofdstukken over douanevereenvoudiging, harmonisatie van regelgeving, transparantieverplichtingen en bescherming van intellectueel eigendom. Tussen India en de VS zijn hierover nog geen uitgewerkte afspraken vastgelegd. Medische instrumenten en ICT-apparatuur worden wel genoemd, maar nadere invulling ontbreekt. Ook over standaarden moeten partijen nog afspraken maken. Zonder duidelijke en afdwingbare toezeggingen dreigen de bepalingen slechts loze beloftes te worden.

Handhaving en rechtszekerheid

Het akkoord tussen de VS en India bestaat vooralsnog vooral uit mondelinge toezeggingen en intenties tot verdere uitwerking. Zonder een gepubliceerde overeenkomst over met name non-tarifaire maatregelen is voorzichtigheid geboden. 

Het handelsakkoord tussen de EU en India krijgt daarentegen de vorm van een bindend internationaal verdrag. Een dergelijk verdrag is veel moeilijker eenzijdig te wijzigen of in te trekken. Dat biedt bedrijven de cruciale beleidszekerheid om langetermijnbeslissingen te nemen. 

Daarnaast zijn de reacties in India op het akkoord met de EU overwegend positief. De publieke weerstand tegen het VS-akkoord was snel en intens, wat implementatie mogelijk nog kan bemoeilijken. Daarnaast is het de vraag in hoeverre India de invoer van Russische olie werkelijk zal beperken en of daarmee de strafheffingen van de baan blijven.

Conclusie

Op basis van de huidige informatie lijkt de conclusie onvermijdelijk dat het akkoord tussen de EU en India bredere en verder uitgewerkte afspraken omvat dan het akkoord tussen de VS en India. De VS krijgen beperkte exportvoordelen met blijvende aanzienlijke tarieflasten voor importeurs. De Amerikanen hebben bijna geen extra markttoegang gekregen in vergelijking met Europa, terwijl Europa juist veel voordelen krijgt die de Amerikanen niet krijgen. Het Witte Huis lijkt weinig waarde te hechten aan beleidszekerheid, geïntegreerde toeleveringsketens en het strategische potentieel van India als partner, niet alleen als afzetmarkt. Op termijn zal dat de Verenigde Staten duur komen te staan.