EU-sancties tegen Rusland leiden tot Chinese exportbeperkingen

De EU presenteerde op 23 juli het 21e sanctiepakket tegen Rusland. Het pakket richt zich onder meer op de Russische energie-, financiële en cryptosector. Daarnaast plaatste de EU verschillende Chinese en Hongkongse bedrijven op de sanctielijst vanwege hun vermeende betrokkenheid bij de ondersteuning van de Russische oorlogseconomie.

Een dag later kondigde het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) een tegenmaatregel aan. Veertien Europese organisaties kwamen op de Chinese exportcontrolelijst terecht. Chinese leveranciers mogen daardoor geen dual-use-goederen meer leveren aan deze organisaties zonder toestemming van de Chinese autoriteiten.

De maatregel is direct ingegaan. Ook lopende leveringen moeten stoppen, tenzij China daarvoor alsnog een vergunning verleent. Opvallend is dat China niet alleen rechtstreekse export heeft beperkt. Ook doorleveringen van goederen van Chinese oorsprong via partijen in derde landen vallen onder de maatregel.

Organisaties getroffen

De getroffen organisaties zijn gevestigd in acht EU-lidstaten en zijn actief op het gebied van onder meer defensie, fotonica, optische technologie en geavanceerde industrie. Op de lijst staan onder andere Rheinmetall, Sindlhauser Materials en Antraco Chemie-Handel uit Duitsland. Ook IHC Merwede uit Nederland, Vigo Photonics uit Polen en TATRA TRUCKS uit Tsjechië behoren tot de getroffen organisaties. Daarnaast staan bedrijven en onderzoeksinstellingen uit Frankrijk, Italië, Bulgarije en Litouwen op de lijst.

Exportcontrole groeit

De maatregel past in een bredere ontwikkeling. China zet sinds begin 2025 vaker exportcontroles in als reactie op buitenlandse sancties of handelsmaatregelen. Eerdere maatregelen waren gericht op organisaties uit de Verenigde Staten (VS), Taiwan, Japan en eerder dit jaar op de EU. Daardoor groeit het belang van exportcontrole als geopolitiek instrument. Voor internationaal opererende bedrijven neemt de complexiteit van handel en compliance verder toe.

Gevolgen voor bedrijven

Voor Nederlandse bedrijven in internationale handel, technologie en defensiegerelateerde ketens kunnen de nieuwe beperkingen gevolgen hebben. Dat geldt niet alleen voor bedrijven die rechtstreeks zakendoen met de betrokken organisaties. Ook ondernemingen die Chinese onderdelen, materialen of technologie verwerken in internationale toeleveringsketens, kunnen te maken krijgen met aanvullende controles of vergunningseisen.

Regelmatig sanctielijsten en exportcontroleregels controleren wordt daardoor steeds belangrijker. De combinatie van Europese sancties en Chinese tegenmaatregelen maakt internationale compliance complexer en vergroot de kans op verstoringen in bestaande handelsstromen.

evofenedex volgt de ontwikkelingen rond sancties, exportcontrole en internationale handel nauwgezet. Zodra er meer duidelijk is over de praktische gevolgen voor Nederlandse bedrijven, delen wij die informatie met onze leden.