evofenedex: bescherming Europese industrie mag niet doorslaan in protectionisme

De Europese Commissie presenteerde onlangs een voorstel voor de Industrial Accelerator Act (IAA). Met deze wet wil de Commissie de Europese industrie een krachtige impuls geven door de vraag naar ‘Made in EU’ en koolstofarme technologieën te stimuleren. Tegelijk moet de wet bijdragen aan het versterken van de industriële basis van de Europese Unie (EU) en het behalen van de klimaatdoelen.

Strategische sectoren centraal

In het voorstel staat het vergroten van de Europese productiecapaciteit in strategische sectoren centraal. Het gaat onder meer om industrieën zoals staal, cement, aluminium, de auto-industrie en zogenoemde net-zero technologieën.

De Commissie wil, in lijn met het rapport van Mario Draghi, gerichte ‘Made in EU’- en low-carbon-eisen invoeren bij publieke aanbestedingen en steunregelingen. Daarmee worden Europese en duurzame producten aantrekkelijker gemaakt en krijgen investeerders meer zekerheid om in Europa te produceren en te innoveren.

De maakindustrie speelt daarbij een belangrijke rol in de Europese economie. Volgens de Commissie vertegenwoordigt de sector momenteel ongeveer 14,3 procent van het Europese bbp. Het doel is om dit aandeel te laten groeien naar 20 procent in 2035.

Open economie blijft uitgangspunt

Tegelijkertijd benadrukt de Commissie dat de EU een open economie wil blijven. Landen die Europese bedrijven toegang geven tot hun markten, moeten volgens het voorstel ook toegang krijgen tot Europese aanbestedingen. Bestaande handelsakkoorden blijven daarbij gerespecteerd.

Ook buitenlandse investeringen worden niet uitgesloten, maar wel strenger beoordeeld. Grote investeringen van meer dan 100 miljoen euro in strategische sectoren moeten voortaan voldoen aan duidelijke voorwaarden, zoals het creëren van hoogwaardige banen, kennis- en technologieoverdracht en minimaal 50 procent Europese werkgelegenheid.

Waarschuwing voor protectionisme

Volgens evofenedex kan het beschermen van de Europese industrie in bepaalde gevallen zinvol zijn. Dat geldt vooral voor strategische sectoren waarin de EU momenteel te afhankelijk is van andere delen van de wereld of waar sprake is van oneerlijke concurrentie.

Toch moet die bescherming volgens de organisatie altijd gericht en terughoudend blijven. Het pleidooi voor ‘Made in EU’ klinkt aantrekkelijk en appelleert aan Europese trots en samenhorigheid, maar kan volgens evofenedex op langere termijn schadelijk zijn als het uitmondt in structureel protectionisme. “Een wereld waarin grote handelsnaties zich naar binnen keren is slecht voor het mondiale handelsklimaat”, stelt de organisatie. Voor een exportgerichte economie als Nederland kan dat aanzienlijke schade opleveren.

Meer dan een tijdelijk lapmiddel

evofenedex benadrukt dat de bescherming die de Industrial Accelerator Act mogelijk biedt alleen effectief is als deze gepaard gaat met structurele verbeteringen in de Europese concurrentiekracht.

Dat betekent investeren in innovatie, productiviteit en het opbouwen van strategische waardeketens waarin Europa een onmisbare rol speelt. Als dat niet gebeurt, dreigt de wet volgens de organisatie slechts een tijdelijk lapmiddel te worden dat verhult dat de Europese industrie wereldwijd terrein verliest.

De komende maanden buigen het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie zich over het wetsvoorstel. Pas daarna wordt duidelijk in welke vorm de Industrial Accelerator Act daadwerkelijk wordt ingevoerd.