Houthi's zetten terugkeer scheepvaart Rode Zee onder druk

De Houthi’s hebben gisteren twee Saudi tankers aangevallen. In reactie daarop staakten ook andere tankers die door de Bab-el Mandeb wilden varen hun afvaart. Schepen in Saoedisch bezit lijken de meest directe doelwitten voor militaire interventie, maar ook schepen die Saoedische havens aandoen lopen risico.

Bab-el-Mandeb is een van de belangrijkste routes voor de wereldhandel en vormt de toegang tot het Suezkanaal. De afgelopen maanden nam het aantal vaarroutes door de Bab-el-Mandeb juist weer toe. Ook Maersk en Hapag-Lloyd hervatten geleidelijk hun volledige dienstverlening via de Rode Zee. Daarbij gaat het onder meer om de diensten AE12/SE1, AE15/SE3, ME11/SE4 en de MECL-dienst van Maersk.

De hervatte aanvallen tussen de Verenigde Staten (VS) en Iran sinds 11 juli hadden daar nauwelijks invloed op. Een blokkade van de Houthi's kan die ontwikkeling echter wel verstoren.

Conflict laait op

De dreiging van de Houthi's hangt vooral samen met de situatie in Jemen. Het land kampt met een ernstige voedselcrisis. Tegelijkertijd hebben de Houthi's moeite om in het door hen gecontroleerde westen van Jemen effectief bestuur te voeren.

Begin juli beschuldigden de Houthi's Saudi-Arabië ervan het luchtruim te hebben geschonden. Volgens de Houthi's gebeurde dat om de landing van een Iraans passagiersvliegtuig in Sanaa te verhinderen. Het zou gaan om de eerste rechtstreekse vlucht tussen Iran en Sanaa in ongeveer tien jaar.

Met het toestel reisde een delegatie van Houthi-leiders naar Iran voor de uitvaart van de Iraanse opperste leider Ali Khamenei. Toen de delegatie op 14 juli wilde terugkeren, bombardeerde de internationaal erkende, door Saudi-Arabië gesteunde regering het vliegveld van Sanaa. Het toestel week daarop uit naar Hodeidah.

Als vergelding voerden de Houthi's raket- en droneaanvallen uit op de Saudische luchthaven van Abha, nabij de grens met Jemen. Het waren de eerste wederzijdse aanvallen sinds 2022.

Volgens verschillende analisten gebruiken de Houthi's de spanningen ook om de steun onder de bevolking vast te houden terwijl de economische en humanitaire situatie verslechtert.

Gevolgen voor scheepvaart

De maritieme blokkade van de Saudische Rode Zee-havens en Saudische schepen raakt niet alleen container- en bulkschepen die sinds mei weer vaker van deze route gebruikmaken. Vooral voor de olietankvaart kunnen de gevolgen groot zijn. Tankers laden olie in de haven van Yanbu als alternatief voor de route via de Straat van Hormuz.

Saudi-Arabië exporteerde via deze route vorige maand ongeveer 4 miljoen vaten olie per dag. Ter vergelijking: vóór de oorlog exporteerde Saudi-Arabië ongeveer 7 miljoen vaten olie per dag. Een verdere escalatie vertraagt mogelijk de terugkeer van de scheepvaart naar de Rode Zee Ook kan de olieprijs daardoor verder stijgen.